w.
mk
* : ??~
£* £-*! <$:f 81"*"?-! !PTi»j '
itlii?
M - I
f*
fcf
- il i
MJ
t r
Ziber Ite yf agoge 3foannid.
Ziber l^bflaretioe pulftbue.
Ziber ibeopbili oe vzinis.
Zibcr Hpbo2iTmo^ Tteypo.cu m'
tiquatraflatioeinoua Xbeodo
ri ga^e elegantiifima.
Ziber wonofticojtt Tteypocratis.
ZiberXegni^al.
Xiberapbo2i1mo2um 3S>amafceni.
^lofcultmmedicinaej: ^Co2nelio
«jCelfoejctracti.
^Collectto Bpbo2tfmo2U5ll5ypo.
advnamquacpegritudinem per
tinentium.
////*
fc>c
JL7.?7£M-tAb
ttyfagoge^oannid
CT3ndpnntTf9Y%oge3oannfct
acJ Zeani Balienu -■**
£diaiw Mutditur in fcuas partes.f.in tfreotfcjT* -Vi .
«p:acticam.£luaro5 tl?eo:ica i tria biuidtt:fcill nP a«<
m cet iu conteplition e rep naturalium * non naV : „
lium :s eas que (Unt contra nam:ex quib* egrt/
tudinis* famtatts?ncutralttatis? fuar cau/
farum * (ignifica tionum fcietia p:ocedit:quado extra curfunt
«aiem quattuo: J?umo:es ercrefcunt:ejc qua occafione vcleje
Qua ftguificatione egr ttudo Ipabeatur.
C23e rebus naturalibus.
B£e vo naturalcs funt feprem.f.elementa : comtnijrtioca
compofitiones:memb:a: vtrtutes opationes: « fpiritue
£t alij acidtderut frts alta ciuattuo:.f.etatcs:colo:c6 : figuraa
* biftantia inter mafculum i femmam.
CBe quattuo: elementis.
«Xementa fUnt quattuo:.f.ignis.aer.aqua.* terra.Ugnfo
calidus i ficcus.Hcr calidus % fcu midus. Squa frigid*
«Ipumida.jCerrafrigidasftcca.
<F23e commixriontbus.
OOmmijctiones funt noueimocto inequales:* vna cqua/
lis.be tuequalibus vo quattuo: f ut «fimplices^oc ert cj
lidum ?frigidu:?Inimtdusficcu.£tquattuo: ejrfeis copofi/
tc.f.calidu i l?umidu:caltdu i (iccir.frigtdu « fyumidu :frigid 5
f ftccu. Cqualts vo eft qft cfimoderatioe co:p*fcolumc buctf.
C23el?umo:ibus.
OOmpofitiones f ut quattuo:. f.fanguiso1egma.colera m
bea a colera nigra.Saguis ert caltdus * Mtdus.flegtnci
frigidum i feumidum.Colera rubea calida *t ficca. Colera ni/
grafrigidasficca. CH3eflegmate.
KXegmatisautemquinq3funtmodi.£rt autem flegma
falfum calidius*ficciU6ceteri$:infectum t>umo:e colc
rico.£tcrtflegma buke pertmens ad caliditatem c frume/
ctationeminfectumfanguineo.£rtsacre pertinensad frigt>
ditatcm sficcitateminfectum melaucolico. £rt etiam flegma
vitreum quod nafcitur er magna fngiditate t coagnlatioue:
Hcutinfentb^naturalicaiotebeflitutiSiftedaliud frigidu %
Ttyfegoge
fcttm<aum:roud*ofapotemnonl?at«t: fcd ptopttom W*
ltetfrisiditatem*l?umiditatem.
O^.^ rnhSftw tnodie conftat. €ft colera rubead»
^'^nurinCaU^fubftantiaW caUdatcuiuu ottgo
20» ^^ e ;;\S"'^b cp«c.£ft * alia eruginofa ad rn^
^ertn^^^^
CO j"f„„tnuittuo::coBcmfnntqucdaptu»
co::cpar:« Kft»^**, f»«JS»S inmiurat . SCrterfc
bu6 scfcruwnnvt funt wru» ^««^ ^gt vafa fpma «
^ fl«^ ft »? W< -?^SSSftSm« mtmftrat.Sfit vo »€
m cb:isaUaw:wvtut^
eotum quihtas «•£*"3. cnuMUMK pmguedo:* caro.
ne:quefantfterconu^
Slu f untquejy* » «"$ £ vtdtftomacVt* reneeun,
BOteap:mctpaimusfnndam-tw.v^ t d#
?crtmaromncfCBl.«« ^SS?W^* 9
/ .«-VrVL ZV
^f+$r<*£
Jomtdd
cft que mfniftratraltera cut tniniftraf.Sed «Stia vrrt* cai mfr
mftratur modo gener.mmodo nu tritmiodo pafcit.Dirt^aut
quc mmtftrat f uo mmtftratur ei:modo appetit:f rettnet:f zi
gertr.f ejrpeUit que &eferuiunt pafceti vtrtuti:queadmoduni
p.ifcen9virtu8nutril>itK£tgenerativirtuti tofcruiuut «tlie
fcue.X)ua que irnutat cibu:altera que info:mat:quc in fe Mflfc
runt.Tlcim p:io: vtrtus imutat ctbu f mtmftrat virrutigene/
ranti fine fnfotmatione.Secuda vo imutat f mmiftrat genc/
ranti virtutt cii inrotmatione:fed infotmatiue virtutie opa/
rionca fut qnqj. snrimilatttia:c6eaua pfowbiftafpera f leut*»
<T23e virtutefpintuali.
^pw € virtute fpirttuali fcuo p:ocedunt: vnum operariuu:
\J alfud ab l?oc opcraturoperatiua virtoe eft que co: fcil*
tat f arteria^f iterum conftnngit.Hb operata tfo l?ec nafcu/
rur:ira:iiiJignatio:victo:u:?n.itio:aftucia:f fcllicnudo.
<DBe virtute antmati.
j^Odiaeavirtuemacoplectif.ieft vna virtus antmatfec}
^*:o:dtnat f copontt f Mfcernit.Secuda que mouetur vo/
luntario motu.Zertia q fenf ibilfs vocaf .Bc otdinatiua f bi/
fcrettua f cdpoftttua vtutc l?eq>ceduiit.fantafia iti fronte.
Cogttatio vcl ratio m cereb:o..dk£nio:ia in ocaptttoJDirt*
♦o voluntariemobilielacertoa qbueceteramembumoue/
rur mouet:que voluntario motu mou euf .r>tnus tt.iq^ fend
btlts conftat vifti.auditu.guftu.tactu.f odotatu.
COe operattontbus.
O Tpera tioncs twobue modid funt.Sut opatiouestquj/
rum vtmqueqj ftngularttcr quod fuum eft pficit vt eft ci
biappetitudpcatiditatemf ftccitcitc.Oigeftiop caliditate; %
bumectattonCTetetiopfrigiditatcf ficcttate.erpuUio p il»
lud quod eft frigidum f bumidu.Suttt f copoftte que a ouo
bus eoponunf : vt cft fcefidcriii ?f depottatio» Ylam &cfidertu j
wtute fcupltct compomf.&ttap vna eftque appcrtr:attcra q
fentit. Stomacbue enim fuam manfionem , fcntit , jDcpoua -
rio tf o fcuplict virtu te vet amplius componif : vna que ejrpel/
littattera que atrr.il? tt vcl feutit:altera que appetit.
<E23efpirtrtbus.
^vTP>trttu9 tgtt funr tree.t>:imu9 naturatia qui fumtt p:i/
JOciptum abepate Secudue vitalisa cozde.Zerttua ant/
malisaccrcb:o.H^o:ump:imuoabepatcper venas que \\$
Vabent pulfum m totum coxpus ttff undif .Secundus a ; cou
r
1
*-**$
~ «4: j*~<f«>
utf
fcpfagogc
He pcr artertas in totu co:pus fcirigitur.Zertfaa* o perntt*
tjos m totum co:pus a cerebzo tnrigitunque in feptima par/
te rerum naturalium.i.in fpiritu.cognofcuntur.
C©e numero etatum.
QBattuo: futtt etatcs.f adolefcetia.iuiietas. fencctus : t
feiuum.3ldolefcentacomplexionis:videlicet caUde %
fcumide eft.iu qua cre^cxt a augef co:p*vfq$ ad.rr v. vel. xxx.
peruetttensannum; feanciuuentusfequiturque calida eft
* fice.i:gfectu fine Wmmutione virium cotpus conteruans q
mv.velxl.annofinitunfcuic focceditfeiicctusfrigida a do
caan qua quide miitui « fcecrefcere co&pus incipitaamen vir
tus non toficit:ququagefimo ^nto anno vel feragefimo perft
ftens:l?utc fuccedit femu collectioe flegmatis l?uo:is rYigidi %
Jpumidiauquo tftutisapget &efect*:qofuos3nuosvitetcr/
mino metitur. CBecolo:ecutis s biutfionc
aOloi cutis Sroobus modisfit:aut.n.l?unc intenow ful>
mwiftraut:aut erterio:a t*ducunt.3b interio:ibus att
tem Duobuamodis accidit:velexabui»ditu:fcti abequaliti
te bumor.Slb equalitate eft itte:q eft copofitus e.r atbedme •*
r ubo:e.Sb tequalitate Ntopcedut nigencitrinus:rubc*: gtati/
cus*solbuscolo:.Colo: \\5c& rubeus:* uiger: z cttrin*:fignt/
ficant t?uo: e co:po:i tmante. CttrfuusVo foUis fignificat co *
leri rubeimiger tfo folus coleri nigri:rubeus folus abudatj
am ftnguims,2Ubus niqj «x glaucus abuditi frigidrtate coi'
po:i £>nante:fed glaucusermelancoUa:albuserflegmatefUI
caufas \?& figmficat.:Hb erterio^ib^tepe coto:cs aduentut G>
cut ex frigo:e (cotis:* ex calo:e etfeiopibus:* ejc alijs multi*
occidetibus.Sunt i alij fpites vel fpiritualescolo:es:aut ex
timo:e:aut!ex iraaut er triftkia:vct aliis animi motfbus.
C23e colo:ibus capilkrcum.
aSpillojz colo:esfut quattuo:.f.mger:rubeus$laucusJ
s canicicsmiger fit er abudantia colerici inccH vct cobu/
Itione multa fauguims:rubeus a nimietate cato:is noadufti:
vndefemgfiuntrubeicapiUt.i5taucus er abftditia tticlico'
lie.canicies tfo fit er nimia Mectoe calo:is n5Us:* ex effectti
putridi flegmatfs l?oc pturibus fit m fcmbus.
C£e tunicis oculo:um.
O£uto:um tunices fut fepte: * l?umo:es tres.^tima ra
nica tf retina. Sccuda fecudma.Zertta fcliros. Ouar/
14 tclU aranee.auujta vuea. 9ejcta co:uea.Septia coiuuctt
Joant&d
tw.ttomcp *o pitmua cft vm-cue.Scmdusmfcrftoms. fx
tcrtiU6 albugineu6 qai cft antc ruca tuntcam.
C7Dccolo:ibu8cxulo:um.
OCulo:um colo:ca fut quarruo:.f.ui£cr.fubalWdn*: V^
rtos:* gtatic*.Tlisrcdo fit cr frcfcctu rtfibilte fpus: vel
crpttJrbaticVtpfr^utcrpenuriacnfUUinibuousrvrq^pltt
rtmurcccdrtftcri^tprccrtflaUmue^uo^autcr buor abudi
rurqnt cftfimili0albuguuour.jutcTprurbatiocipfi :;, :aut cr
•tmdantia qualitatt6 ruci l?uo:t6.Sub:Ubcdo fit cr. fcptc rc/
bu6 fUpioUbus cotrarns.i.er abuditia fpus rrfibili£:rcl dx/
ntatc ipfiue:aut cr magnitudmc cnftaUmi buo:is « emtnen/
na ipftu6^utcrmino:ittaalbU5!nci buone.cclantatctpfi*:
* fcefcctionc qualitatis vuci bumor : varius vo colo: c giau/
cus firfi coacniut cu rcbus quc acadunt nigrcdini i fubalbe
dint. Barius vo colo: figmficat fpum vtfibilc macis abndare
f clarcfccrcin fua vanctarc.£laucu9 vocolcnfiguificat fpuj
vtfibilem minue abudarc i fubntgreflerc tn fua aUuccdmc.
CDc modis quatitarum co:po:i?.
/7%Odtqualitatieco:po:isquinq5rut.f.crjfrituda mmla:
WJLi crtcnuata maci«:fintbcfis:fqaattdita6:'z cqualttaa. , .^,
CrafTirudtnis s>uc funt fpes.f.abudanria c.irtus:'; pmgucdo:
alnindaiiria arnie i\t er abuiid.inna calo:i6 c bumo£. f>m •
gucdofitcrrncyiditJtc* bumiditatc mtcnfa . ^majcdntw •,wuwa*^-
fciminutto vci crtcnuata maace fit cr caliditatc * ficcttatc m ..
rcnfa.Sintbefie fit cr frtgiditarc t firatare mtenfa. Squalidi' ** "***
t.i6 nepc fit e.r frigidita te:s intefa buidttarcnut fimut rtnfcH
itefi6.£qlitas itaq$ fit cr buor cdjlitatc:eo:pi6 bcc fut fo:mc.
G&c Mfianna intefmafculu i femiuam.
^^01^6 3^01.1^^1^111^0 quodbKcalidio:i ficoj
.0: cftalla vo cft econrrar 10 frtgidio: •; bumidio:.
IT3iKtptttractatu6 rcr uon nararalium.
£t p:imo t* aens mutaticaML/ n*
*Qr£ri9muratiofirqnmq5modi6:aurcni5fitcrannrtcm'
JjLpoubus 1 cr o:tu ftcUarum 1 occafu:reiiris:ferri5 1 1 1
rumfumofitatiluis.
lEZSt tcmpo:ibU6 annt.
*TjrTtnitcmpo:afuntquattuo:.f.\*crcqn.ilccalidu c ba/
JT.mtdum.£(rascalida c ficca.Sutunu6 rrtgidus c ficcus.
aCt fyf ems frigtda % fcumida^fecficilis immutarur acns t»/
m m
tura. Wam cum apptoptnquauerit fol ftdtte vd ipfe' rtli :'ca!f
dioi ftt aer bts quidcm a fe feparatta frt^iditas aeris mutt'
tur.f.au r augetur aut mmu itur.
CQe numero ventor * eojrqualitatibus,
a£nti quattuo: funt.f.fubfolanu9:fauoniU9:feptentrio:
i aufter.£tuo:um vnu9 babet virtutem f rtgidi i ficei.
•Ircrcilidi«t>umid.i3:ccteriv^o t?uo equali'3 virtutie funt.
£tuo:um vm. f.fubfolano calidttae : 1 ficcitae.altcri tfo fauo/
morrigidita9cl?umidira9 atmbuntur . tx aufter paulocay
lidio: * t?umidio::fcpteittrto vero fngtdio: f ficcto:.
C2>e modi9 terrarum % carum qualitattbu*.
rri Crraruj modi funtquatttio::altitudo#fJditae:victnl
JL t.19 montium 1 mario:equ.ilita9 terrarum feu loco:uj.
qoibU9 terre a fe &nferunt:altitudine *,pftittdttate:qm altttti
do frigiditate:p!Ofundita9l?uicc6trartu reddtt : p:opinqui/
tatc montiu eueutut fcec:qtn ft ipfi fucrint a parte meridiana
terra ent frigid a. TTlam montee calidi9 meridiani obftant vc
Ci'9. Septetrionales veti frigtdi9 eam petut flattbuaSi £0 fe
ptemomotesbabueritrtJperioziterre contraria ertt vtcint/
tatemari9.£Unmeridie9caltda* ficci: fepetrio frigidis fio
<a terra p:ebet. •pieterea terre fui nattira tnter fe biflfcruut.
¥la5 fi fuerit terra petrofa:frigida 1 ficcr.fi tf o plngui* * craf '
f.i cattda n r?um tda:lutea autej frigtda ? frumida erttnmu t.i'
rur quoqs aer fumofttate vide Itcet patudum fiue pu tredmis
«ttcu iua.XJnde fiunt motbi ac peftc9 in bomimbus.
COe ejcerritto co:po:t9.
rtf akrcitium imutatco:pu9:qmaquadoequaleeft cqua
vlA tem pteflat calo:em tcum ^o amptiu9 fit magt9 calefacit.
Sei poftea tnfrigtdat 1 SeficcatoOciofitate co:pU9 immuta/
tur:quia fi niequali9cft * frigiditatem facit * fcumectationej
inequalem:fi tf o equatt'9 equattter.
COe biuiftone bnlsiei.
■v> Sflnea nutem bulci9 funt aque atit non bufeia.Scd frul
cO cie aque balneum remollit. iCaltdum calef.ictt.* frigidtf
infrtgtdat.Tno t»ulci9 \*o aque balneum beficcat co:pU5 q$ fi
er aqua fitfavelamirafiuefulpl?ureafuent:calefactt * fct/
ilccat.St tf a lumiiiofa * gtpfea infrigtdat *i teficctt.
CDe modi9 ctbo:um.
/T\ Odt ctbo^ funt t>uo. £fi ent ctbU9 bonu9 qut bonum gi
SiZgmt pumounm eft malu9 qui malum giguit pwnoief
3oannfci
36onu aBt gfgntt q bonfi finguine creatrf equatf fo cSmfrtto
tic « ope:vt e panio miidus reces * (vrmctuus: % caro aialia
agni * fec<Juhna.Ufcalu8 aut cotrarn opatur: vt eft pams opi
rue no recef:* bouina * l?prcma caro vctufta/£>:etcrea bonti
maliiqs I?umo:e creitiu cibo? fcuo fut modi grauis: atqj \a
ai8.0raui$ertcaro£o:cina:*bouina. fceuispulloy vel pfr
faum:c4romedtocriumagi8mobilium* mmus pmguiu* *
fquamoro?.£ft « olcrgenue quod malu generat t>umo:e.f.
coieramrubei:vtcftnafturciufinapi8:*aleu.Sut quc genc/
rantmclicolii:ficutle8:cauli8:carocap:ina vetus* bubult*
na. £t f ut quc generat flegma vt cft caro po:ccllojz:? agno:u j
po:tulaca:* atriplejc.TC>:ctcrca gnui$cibu8gignitflegma :*
coleran*,mgri:cibu8leui8 colcram rubei:* vterq^ malus.
C23e modid p otationum.
^£^1 potationu funttre8.£ftpotu8qui nrt>it aliud eft
,$potu8vtaqua.£ft*aliu8qcftpotu8*eibU6 vt vi/
num.^c cft ali* pot* fcuob* pttnens fupio:ibU9: vt potio qu*
oatur cowtra mo:bi vitiu aliquod:vt mclicr.au : vcl mulfaJ
vel conditu. Cibue vo X> u iue vtilitatio cft q: rcparat inregri/
tatcmco:pi8rectoo:dine:potu3tfol?ic vtilitati p:cftat qs
rcpo:tatnbiij?co:pu8.Scd illiU8potu8quc5 pottomttjci/
tnU3 perttnere:co:po:ienaturamad feconuertit.
C23e fomno.
£j-Omnusco:po:ienam immutat.f):imoq: ifrigtdat tt
Xy teriue A calefaat mteriua Cui fi ,pliru8 fucrit: infrigi*
dat s fc>umectat.x>igihj8 quoq> immutaf eo:pu8:q: ejctrinfc>
cue caleracmt:intrmfceu8 aute mrrigidant i ejcflccant.
C©c cottu.
O(Ditu0t>oc p:cftarco:po:i/iccatco:pu8:cmmuit tt$tH
ralcm virtutemudeoqj mfrigidatrmuUories vo ejc mui
fct cocuiTioe co:pn8alefacit. ~ cJDc accfdetibueaie,
Bmtt qncdi accidentta afc quc factut mtra co:pu8 aliqd:
(tcutquecomouctnalcmcalo:cabintcrio:i pte ad fw
perio:efeu fupftciecuti9.^(utTpctuofevtira|butlcuitcr cuj
fttauitaty vt fcelicie i g.iudiu.Sut aut q ad fe caliditate cotra
fcut * celit.SJut ipctuofe vt terro: vel timo:.:Hut lcurf vt att
guftia.Ct ffit g comouet nSle vttite itue * ejrtra,vt e triftlcu*
IT^nnpit tractarue rerum conm naturJ.
rr\ miaergocotran5mfunt:mo:buemio:bicaufa:« acd^
J JL dctw mo:bu fequctia.z8^o:bU9 e 3 p:uiapalif co:po: 4
— 1 ^ a^ i
^t
%
nocet nulfo medtato:c q eu adiuuct; vtcalo: ! fctnc facevclet*
C*3e fcb:tbus.
K£b«a eft calo* innaturalia eurfum fupgredies nature,p
cedeus a co:dc in arteriie fuoq^ ledcns eftectu-.cui 9 fut
triageuera:vrminaia sbidfepl?imera.3Uudt>e bumo:ib*
quipntrcfcuim*putridauuncupatur.Zmium ledit meb^
folida:* ipfa eft ett?tc.%0ua£ epbimera uafcitur ab accidentt
ccafiorte.^utridaquoq^aputrtdte rebu6;cuiufmodi funfi
fimpliccs atq5 fingularc6:* fUnt quattuo).f>umu6 modus c
qui fit fcc putredme fanguini6 cpbur e6 vrraq? partc intcrto/
~r4in< rcm i ej:tcrio:e: vt eft fpuocl?u0.Secudu6 q fit t>e ptltredinc
* coiere rubce: vt eft triteu6.z;ertiu6 Ht ex pufredinc flegmatia
*<h j «vt eft quottidianue.Ouartustfo q fitrejc putredine melanco>'
Iie:qui itermiflte fcuobU6 triebue affligtt infirmum: * ficftur
» - JitikiiQ quartanue. CDe modte n fpeciebu* feb:ium,
miOdt pieterea rVb:iu ex putredme accidctium tres Amt.
£ft fcb:i6 q quottid te minuif vt gaugmafticus. i. frecre -
Jcen6.£t eft que augef vt augmalricu* bonec recedat. £ft q 111
code ftatu pmanet x>o\\ec itep recedat vt omoti?euu6.eont i
iiua'feb:i6fceputrcdinc venapfittedtnJeqde ertra vena^
inaliabU9co:po:i^partibU6.|Co)ripAlatio fitin ftb:tbu6 ejc
infuftone putredinis in fenftbtUbus memb:ts mo:des * infri
gtd.ia "Bdcoq^ bo:rtpilatio fit i\\ feb:ibu6 tllid que babe t aue
fim.t.mter palationem:q: putredinee extra vena6 funt.
CDemodis apoftcmatum.
"Tfsortematu^ aute quattuo: fut modi ftmplicea 2tut.rf#
-fiuntexfanguinc^t)icuturflcgmone6:autex cotera ro
bca % tfcutur fecrittptle:aut ex rtegmate quod eft coagulatujs
n feicutur vndtmie vel cimieXtumo: taut e% colera ntgra:* fri
cunfur ckxi fle$monu.£r fan^uine figna funt bec rubo: fcuri
cia:pulfu6.t>olo:.calo:.* tumo:.£rcoleraflegmonum lignj
f ur.fcec calo:.rubo: mittu6.citrino colo:i.magnitudo fcolo: J
cum punctione:* vclox augmetatio.Cjc flcgmate flegmonis f!
gua funt r;cc.albedo.molUctc9:vt ft fcigitum imp:efleri6qu3
f\ fignu f.Kit forami6;* eft ftue t»olo:e. £r cokra nigra flegmo
•itefignafuntl^ec^uricieBingene^nigrcdine abfqjfenfu.
CBe re naturali iu fcumano coipoie.
XWf?umano co:po:e vnaquecp res naturalie fi ptoptii
naturam retinuertt fadt fanitatem:ri vero cam pimifo
ntuu t facit egr itudincm aut neu trum.
JTLfi
Koannfd
C&e generibu0egritudinbm\
©fitetttegritudmum funttria.fcrticet coffmtleroflWate:
* vmuerfale.^ftquidem egritudo confimili0 fimiltb"
memteiacottngee que fimilia fo:tiuiif vocabula cu eade paf-
fione.vteftcaput&oleaft eftofficialieegntudo que aecnitt
officialibu© mebtiaficut f ut pedee.manu&lingua.Seutes: vc*
que itomina fibi fUmunt ejc fibi aecidete infirmitate vt pod*
gra pcdi:« ciragra manui;vcl que nomina Atmuut ex mebna
quibue accidunt.vtciragra:? podagra.£t eft oetttqs vuiuerfo
Us egritudo que fociatur fttptadictie ouabue.vt eft mebto^
fetunctio * paralifte. CDe cgritudimbno fimrtibtts.
£-y iSritudineeergoqucpartttflMbet fimilitudmc^ oct<>
v!a funt:quattuo: fimpliceo:* quattuo: eopodte . Simplt/
C€8 fut aut er fola caliditate:aut cx bumtditate:aut frigidtta
tc:autficcitate.£rki0interfeiuncti0funt qttatruo: compo
fite.f.fri.* bumi.fri.« ficca.s fenmidu ca.a fic.tt?a£ octo p fio
gula0ouomodiffaegritudir«0:aut.u.n*tejc qualitate fimpW
d:autet:l?umo:ts5alteriu0c6mirtione.€rfimpli:t tfo qual*
tate contmgtt infirmitae que folidie accidit memb:i0 q grecc
crt>ica btcitur egritudo cahdaujuc ex buo:e zccicht eft felnta
tx putredine:vt fuperiue fcictu eu\£gritudo frigtda que Gnc
«rtiquol?umo:eacctditeft:vtalgo:ejcnimia frigiditare acrra
feu uiut0.s eft egritudo que cum aliquo bumo:e frigido acci
dit. vt paralifie que fit m toto co:po:e^ut tn parte^flbodue, .
l?umectatimo:btcrtquifit,pp:ievtn6tndigeat alteriU0 1?«
montmadmirtioe.vteflfrigtdumvulnusvel vacttum . vcf
fetidiflTimum cum tabiditate eotpoMS queadmodum inflatt»
i^robfdropico^.vacuofquallo:eto:pe0.-dfeo:bii6 \>o bu
mtdue eft alto0 trabee ad fe bumo:e0.vt bpdroptfis. zifro$
bueficcus eftcum bumo:c.vtcancer ouruosficcue.
CSk mo:bo iit ofitciaIimemb:o.
iQibiM officiahbue meb:ie nccideures qttattao: funf.
Ltpfi funt qni accttiunt in plafmati6e.i.fo:ma crcature. %
iitquatitatemebtoytm % m nalie numeri fuperfluitate t \\\
meb:o:umpofitione.2tSo:bi officnhu? \w fo:ma bominia
qumq) modis fiunr. zifc>eb:oE icouenietia. vt elt feda. capitte
iogitudo.lfococauitatibuevtfi mamtu pedumq^ cocamtae
carne replef .$n potievt eop frrtctura^iut largttas.^ji aftyfct -'
tcvtgutturis.autpulmoniectrnalium afj>ttae.3n kutwte:
vclwi matrtcie ientta* vel ftomacbi.
m
Fltyfagoge
&c moibo fn quantitate mcmtno:um.
/?vD:biinquantifcitememlno:um fiuutejc r>abuiidan*tj
S12!.fpermaris eu meb:a crcfeut ampliu0 $ fcecettficut vidc
tnue fien in magno capite:* in lingua grofla:aur vltima pui//
tate:« indeccti:vt paruii eaput:ftomaci>u0:c epar.*1fco:bi itt
numcro meb:o:u fiuntraut cjc augmento aut e.r Mmimttioc.
Sccudum augmcntum qdcwut ejc curfti nature: vr fupfluus
bigitur:autertr3curfU3:vtlomb:ici:arcaride9:vcracc:Tiicro
co:dine0.i.m.igne canua additiones: vel verruce magi8 late:
vel po:i#m fcimiuutione verotaut vniuerfaliter vt oium fci
gttowm abfcifio:aut particularitenvt vnus fcigitue.
Z>e mo:bo in fitu memlno:um.
X1H pofttione membwuj fiunt mo:bi aut ;pptcr mebtf
morioncm t>e loco fuoraut ex biii>ofitione vicini mem
Ini: vt funt tugiti i labia:que conglutinanf :vel adr>ereut i n5
feparant\autqucfeparani?*ii6c6gturtnant\£ed (e$Mio ad'
i?cretia meb:i: vniuerfalV fit:aut iu meb:ie pfimiUbu8:aut ot
ficiaUbu0.£onfimilibU8meb:i0 vtoflibu©:* nerui8:carne:vc
ms^ncerti^cutetquodfiaccideritofii^fractura^ictf.Srcar
ni ex veccti tcmpo:e:plaga fcictf .Si vero ex veteri:no tatu pU
ga fed putrida plaga nucupaf .Q.& f\ veniameruis:* arterij^:
alio atqs alio noie nuncupaf.Si autem euenerit medijs lacer
ci0concuiTio:fiuecontritto niicupaf.Si vero iu cute^jccotiJ
rio &icir* .£lue fi mueterauerit pu trida pl iga nuncup.itur.9n
roi TU %[ X K> otf icialibus vero memb:i8 perpetua fit feparatio:vt eft ma//
mi8: vel pedi8 abfcifio. JDe qualitartbus co:po:um.
\ +mfa±j g^ jr> : p On0 qualitatee funt tre$.f.fmita0:egritudo:* nctf/
% rc t«44 \^fi tralitaaSamta^ eft temperamentum pficien^ vel cufto
"ntvZixMj: ^ e res naturak0 ^ m rorfttm nature.9nfirmita8 eft intcpe /
ranrta ertracurfum naturc:naturalcden^:vn£tlefi0iii8jeffc
ct* fenfibili8.irieutru qdem eft qt> nec finum nec infirmu br.
Scd neutrali8 qualitae trib*modi8 c5ftat:vt d 111 vno coipe
fimulc6ucniatinfirmrta8?fanita8.$n t»iuerfi0meb:i8: vteij
fn co:pe ceci <i claud r.fi u e in co:pe fe 1110:01 i nec vnu memb:ii
remanetq^nomalufiatcpatiafccfico^pue r>oi8 aliquibu*
i>o:i8 ^iuJfe.erit:aUfej^nfirrjui: vt eov qui eftate m firmi' /
tur:l>peme fmi funt.£iui aut fngidio:i0 natnrcfuerint:t>pek
fneinfirmaruneftatefanifiit. f£t qr>umidi natura i>abuerir
*t pueritia infirma*tur An iuuetute * Cenectute fananf.dui vc
to ficcS i>abuermt naturi m puencia fani f ut:in iuuetutc aut A
Jo&ntltd
t fencetut* fttfirmanf .3n trrtAnucntf reb*fanftw * \Smitm
« neutru:aut ut co:ge iit quo triu qualttatti vnaquectf repif :
aut itt caufa faaete illae:* regetc:* cofcruite:aut iu fisuigc^
ttonib^eas ftgm ficjrtb". *3e rnodis occafionum.
O£cafioni9 tf o fcuo fUnt genera: vnu eft naturate:* efl alt v
ud cjctra curfum nature.0ecafiouc9 aut tiaturalea:aut
f tctunt fanttatem:au t con feruan t.Occafiones cofcruantes g/
ttneittadfamtatem.fadenteBvopcrttncnt ad inflrmitatem
cxpetlendam.Occafionee no na turalee aut que vltra naturi
;pcedunt:alie perttnentad infirmttatcm:altc ad neutralitatc.
<5ed egrc occafionea factunt infirmttatem:* ftant res eafdem
tnfirmitatcs cofcruantes.Ulle vo que pcrttnent twc ad fauttai
tem nec ad infirmitateimcoft ituunt ncu trum .atq^ couferuat.
De occafionib fanitati6 * egritudmts vel infirmitatia.
02ifr uiuin occafionu foctetatem Ipabettu cu fauitate c in
firmitate fer modi funt:quor vn\1r aer:q feumanum '
cozpus arcudat:db** pof*:c mouis:* qestfomn tis:* vigtlie:
rnanttio:* replctto:* accidcntia afe:que ota d cu5 moderatio ,
ite frceentt f uerint :* in quititate:qualitate:tpe:open o:dmes
cuftodtut fanitate ab acddetibu 8:qS fi ?tra jjoc oliqd ftterit:
acddunt tufi rmitatce:? permancnt.zlfcodi occaftouum mfir
tnitatem facicntium ftmt tree. TU alie funt q vocanf £mitT'
ue q exteriue accidut co:pi:vt calo: * frfgue. Sut i acddett j
ctue admouenf tntrinfecus tn co:po:e: vt rcpletio:* tuanitio.
Sunt % alte q vocanf c6iunctc:que eu adfuuf.adeft ifirmitaa
t abcuntibuslpis iiifirmitos abefhvt putredo in febnbus.
Oe &iuerfitatc egritudmum.
£V ^ntudinum frn aliam imjifionem modi ftint fcuo.C5l
VA ter:aut «ppue.Ctue commuuiter accidunt aut acaden /
talitenvt percuftto:combufho:mo:fu0:ttfceprio:* cctererca
noduc.Sut neceflano: vt alia fopertus memo:ata:que vt W>
ctum cft funt focia fanitati <t mfirmitatt . Ouc vero p:op:ic
f unt egrttudines:aut funt \\\ coufimilibus mcmbtte % confer
uant egrttudtne:aut offtaatibuerau t m cotiuua fciuifione.
23e modw mo:bo:n c% calo:e ;pcedentiu.
mOdi mo:bo:um cx ealiditate;peedentium qutnq$ ftinf.
ip:imu6 fit cr comotipne fptritua-.aut er commottonc:
co:po:ia £t comotionc fpuc vt ira. €x c5motione co:po:to
rt labo: vel faplna.Secudue vt eft cocurute vtAbilts catidi>
totxe cum effcctu: vt f?fpatl?afio.uxpofitio ad fo&Zertiuft
ft diiimc coipoii aclacntei \tc cam potdhte qnldo rccipit
caliditate er vfU acruminu.auartu9 fit er tterdufione poto
rum:vterfrigidttatel>pemi9.0uintu8fit ejrputredine (m
inozum. vt mrVlnibua. c£e cnaft8 frigido? motbor .
O£cafione9 f rigido;um mo:bor octo Aint.^uma cft ec
curfu9 frigo:t9 vifibtli9 cum effectu. vt frigtditas niuta
^ccunda vtfrigtdita90prjadaenfen9fo:ttter bumano cos
pou.£crtia t% abundantia al>ouim coipoii adueniente atcff
replentc<ertmguentenaturalem calo:em . Oaarta expar/
«itate abo:um. vnde calo: natara*i9 erringuitur.£*utnta f o
€X abuuditia frigo:» vel bumo:i8 frigidi po:os obrorante.
iwdenatur.ili8calo:minuitur.StTtaert»tiToluti6e <i aptto
Ite co:po:um ad t>iiToluendum seaacuandam naturalem ca
lo^m.Septim3excomoti6e«exercitionimio.vnde fit mul
ta siflolutto bumo:um t euacuatto i fudo::vnde co:pu9 at
tenaatar. Casm fit ex requie s occafione multa.
C2>e caufid ficco:um mo:bo:u m.
^9cco:um mcnboium occafionesfuntquattuot. 'piimz
^efloccurfu9alietteficamt8vifibtlt8acmanife(!e cu? ef
ftctu vt veiiemficcrtci9.9ccundaV\> cx aduentu ficce rei m
<otpo:eeum fo:titudine vtacetum.fal.finapiG.2:ertia parui
tas cibi <i potus.Ouarta comotio iiimia n erercttium.
C25eea«fi9mo:bo:um bumidowm.
l€ctf\onc$ mo:bo:um bumtdo:umquattuo:ftmt/|t*f
■mavtoccurfu8reiafTerinti9l?umo:emcu errectu.vt
ba!neum.SecudavtingreiTioreiaf^renti9 bumo:em com
virtute in co:po^ vt recenres pifces.Xertia autem vt ntmie
1 ta* dbi^ potu8.£tuarta fiait requie^i ociam.
C23e modie mo:bo:um.
*Odimo:bo:umer lnnaturaii matidaeum aliquo btJ
'mo:e&ecurrentiiTadinfirmaloca quatruo: funt.Tp:!
mu9eft vtrtU9 meb:timp€Uett9.ct>ebi1tt39meb:i fubftineii
ti8.Secudu9muttitudobuo:i8.J2Dertiu9 t>ebtlita8 virtutis
nutrienti9.£iu.irtu9largtta9 vie po:ro:um.
CJDe maltaa egritudinis.
mTMcU egntudtnt9 iugreditur * fUperuenit m condmHc
memlnum naturaie quinqs modi9:aut eontingit in vtc
ro materno.aut tn tempo:e n.itiuitati9. iiut cum conftringif
fafia.aut er. malo nutnmento.fiue cx aliqua infirnntate adue
wentein p;cdicti$ tepo;ibU8 velpoftea«Si tepo;e ccceptioia
JOe
o:
SDS
^oannfd
*i vtcro bcbflitatur aliquod cofimile meb:fi fft et abudatitfci
fpermati9.auterparuitatc*indigentia coucniaitie qualifci
tis fpermatia. vt d fucrit groflum * pingue. vel aquofuj. * te
nue.&uaudotfouafcitur infans oebilitatur aliquod m c^
mebium fi egrefTue fucrit no equa.fed mala egrefTione.vt fm
pmue.autlUpergenuaiucuruusXumigitur fafcta conftriu
gitur ineotiaricti coftrictione fcuplicatus t>ebiUtatur.£Uia'do
autem uutritur malc i ineonueniaircr lac fuggendo vel accl
pienfto bebiUtatur.lbis tf o temponbus vel poftea mfirmifci
teacadfteegritudimemaUaa cofimili inemlno fuperucnit
ex cuiunibet nerui incifione.£t fi paflue fuent er atiquo occl
deuti.fiue bebilitatem.feu vuluue vcl apoftema.
CS3e egritudiuibus memb:o£ confimiUum.
•"Y^lTigreditur egntudo cofii ntle meb:u nale fepte modie.
JLau t er obftetrice.fi culpa l>abuent cum teuet infantcm.
velfipermtferitambuUreantet>ebitutempu6 feu congruu.
vel ex mcdico.fi cotrafacta* colifa meb:a ignozauter coftitue
rit *t coftrinrerit:er infirmo:fi ea comouerit a medico compo
rtta ante$ folidenf * firma fint:er fractura: vt d fupcr mufa*
lum vertebzi quod in femo:e cft contozqueatur cora: aut ex
concuffione:vt fi compum.itur nafus * acddet vt fiat cfrim*;
aut ermalobumo:eqacaditlep:ofie:fiue er paruitate \?t$
mo:i3 acadente ptiftcie.
C»Bemodi5eonltrtctioitte po:o:um.
OOnftrictio po:o:um fit tribus modie: vel occafioni
bU9:auterconflrictioneattenuato:ia:aut er carnofita
te : fiue er coar tatioue . Couftrictio vero fit au t er nimietate
vtrtutis retiuaitie.aut cr fcebtUtate virtutie erpellentie:
auterabundantiafrigo:m:aut er abundanti conftrictione
*omp:imaitealfquam partem loa: vt fepe h"t er ligatura con
ltricta:aut er abundantia (\ccitatie.£x amofitoteto coftrin)
gunturpo:ri;vtfiacaderit aliquod apoftema i fiat camo/
fita9:autfip:iu9euaierit aliquid vulnue . £x coarctatio/
heverocumbecideritaUquidiupo:i6:vt^umo: fiue lapis
feu coagulatu9 fanguie.aut aliquod latitaue in eie . vt fuper
fluacaro s feabiee. Uargitae quocp po:o:um quattuox fit
modi9:aut er multa commotione impellaitie virtutie : aut
tx kebtiitote retincntisuut er abuudantia coIo:um * bumo
rum:aut er medicamentie aperiaitibue.Ueuitao acadit t?uo
buemodis: vidclicct fceintua* Sefoiis. (ei intua ejc \}\u
•10!* Vf fcofo tiqHefarto.f o:t9 vero e* Cera liquefotf a:cu vtf
cucto.3fperita9 autem fcuobue modis fit txumre:? ?cfo:io.
5ntusiuq5crfupfltio^umo^«acuto.fo:!8 veroey fumo
t puluere. C23e fupfluitate mcb:o:ti m numero.
^j-sperfluitas meb:os m numero acctdit ouobus modia.
X5 TTU fupfluiti9 fi fuertt naruralis erit cx fUpfluo bumo'
rc tuturali * bono: vel cx abutniitia \Huti8 ifo:matiue:que il
fueritcrtracurfum tulem eriter bumo:eno nalmncouent/
cntitaut er abundantia vtuti9 vcl ttfbilttate.
CSe tNtninu tione memb:o:um .
+T~\ Ummutio memb:o:um m numero t?uobU9 fimiliter flt
\J modtsuiut intcrius aut crterius.fntcnus ppter tomi /
nutionem bumo:um.£rteriU9 cx cebufhoue igni9:aut cx fri
go:e:fiue putrcdinc:fiue mcifione.ffsutredo aut acadit : aut
cr potione mo:tificaute:aut putredme factete.aut ejc coftricti
pne % retentione ilhus bumousqui foluif.
C53e maguitudine mcmb:o:um.
^2(8111^0 mcmb:o:um tribu9 modi8 fit:aut cx mnltt /
.tudmc bumo:um:aut er abundantia virtutie : avt tt
commirtione vtrorumq5.K>aruita9 fit tribU9iuod:9fimiliv
rcr:aut cr fcebilitate virturi9:auter mafioue:vel combufho/
ne ignis: vel er frigo:e nuii9.
COe commotione membzi
OOmmotio meb:i t* fuo loco t>uobu9 modi9 fituut e*
c5motioc volutina aut er bumo:e vicino eqtiti fcifibl
aeri meb:u <: lub:icu faacti.meb:u velosegredif a flia iuetu
ra *i mutaf &uob*modi9.£?ilr aut er luncrura m q uon conuc
ntt feparatio:aut er fcparatione vbi no couenit mnctura . Si
tx coniunctionc boc fuerit finc fepatoeuut erit er fyuou acti
to patictieuut er accidenti vuluereaut fpaflno.Si vero fuc
rit cx fepatione vbi non coucnit coiunctiouqt cx groffo pwt
tno:e:aut cx acadeti vulnere aut e.r fpaflno.
CEk feparatione iunaure.
£v£parano iuanrct>uobU9modi9 fitraut intrinfccue aut
Xj ertrinfeai8.3ntiinfccu8 vero fit nut er bumo:e acuto *
tnadentiraut cr vcnrofitate ptngui Mfiendete vel frifilpantc.
£rtr infecug vero fit aut al fafiura:aut fraaloneuut erera >
tio nimiouut mcifione vt enfi9:aut quod fciftendit vt funi«
aat quod contundit vt lapi*.
CDe rnodw % numero fignifiationum.
£enem
^oannfri
0€neTa figmrlcattouum fant tria.fifta enft fignificant fj
nit.item.2tlu egntudinem.HUa neutru.CUiarum figni
Gcmonum vnuquodcR genu9jn duo parnf :futtt cni q fianifl
caut cconiciaUbti9 metnie:* futcj lignificint t*e cefimiUb^me;
b:ie.£oftmiliu parriu ftgmficitionu ouo fut modr.iUc.n.funt
rul^ntiilce:.ilicacndcutanlc9.9ut>ft.int!.ilcsvo vt cft a>
lc: frig'.dit.i9:ficata9 ? buntcct.ino.Sccidcnt.ilcG autem quc
dim ftgntficint aut per t.icrum vt burum:moUe:quednm pcr
vtfum vt colo:atum:quedam pcr perfecrtouem virtutum vt
funt operationc9 plene i pcr fecte.
C23efigm9 ofncialuim meb:o:um.
£^^itficjt!onummcmb:o:umegritudtnisoffici.iliut)uc>
XD fuut modi fimilitcr.f.fubftanttalcs:* acadentales.Sub'
rtmtialcsfignificattones quattuo: funt:ar9:modue:numer*:
«pof1tio.3ccidctitile6ftgiiific.itior«c6ftmilitierquattqo: fut
bonum:malum:perfcctum <z imperfcctum.
CH3egeneribus fignrficarionum.
0fnera figntficatiouum pfictennu fuum gettue tru funt:
queda funt q fignificant p:etent.i? rcm que iam abnt : *
biamturcognitiua:vel agmtiua:vt videntee co:pue bumi>
dum agnofamu9qma fudo: p:ecefTitSliafigiiificant p:cfen
ttim que a £>alieno fcieuntur Semonrtrattua: c agnofcuntur
per fignificitiones:velun cum muenttur pulfus m.ignue ? ci
tatu9inteUigimu9quodfignificatcalo:em fuperante:funt <t
aUa que ftgmficmt futur ? nntccedit aguitio: vt cum viderf
mpelibiuminfenueat.iripercipimus vomitum acadere:cj
pofl$accideritvocauirp:ecefTio figntficattua. Sedmter fi •
gnificinone9^accidentiar»tftit:quoniameflt>iU!fio cum au/
gmento mter cas.£luod d vniquaqs t»iuifionum fcrut.iri vo
luerie vnambnbetb.ibitudmcm^fcdinfirmo bec funt accu
dentta-.medtco antem figuificinoncs.
COefigni9accidennum inumcro.
^nr Cetdeutia ergo ftgntficitiua tna fuut:aliud emm ert vir
jltue operanua mutata ficut tndigefho.2(Uud antcm coi
poiie qualit.19 mutata vt ictcrin.i:aUiid enens a co:po:c vt
nigra v:ina. C<3c vtrtutts oper atiue immutartoe.
a?rrurt9 operattue tmmurano trtplex e.aut.n.er. toto
cft.ficut mdigefiio:aut er parte ficut oailov obfcurtraa
vcltardat?igefiio:iutt»cqu.ilttateinquaUtate:velut ty bO'
•w W^fhoiK in fumofam vel xadiivtl quafi ficut mufca: vt
hgw tn oculis appafattfasiat t% partc vffoe Vet obfctjrtta*
CBemodte mutationie qtiaUtatte.
QBalitatie mutate co:potie figntficat 10 quattuo: modi*
fit:aut eni p vtfum ficut ictericta vl'mo:pl?ea:« nigredcj
Itngue:* fimilia:au t p odo:atu m : vt ; mb elifue fctid ue: vri fo
do:.vcl polipue: vel feircue:* fimitia:aut p guftum: vt raifottt
amarum: vel acctdum:au t p tactum.vt molte f aurum.
COe ereuntA>ae a co:po:e.
£-yaEteneaco:po:c bipamtaeftfignificatiotvna cum fonl
VA tu:nltera fttie fonitu.Cu fomtu vto:ieructue:vct intc*
Ihnoium rugit^vel p cmum vewt*. £we tf o que eft fiue fonitu
fnnaturali tnpliciter frabetur . Wfa quantitate vt lienteria.
2tlw quatttate* vttna uigra.ftlia vtracp vt fangumie flur**
COe mottone memb:o:um.
^£1^:0^1^ mutatos ftgnificatto bifarie biuidtf nntrin*
fecue videlicet a crtfinfecue.3ntrmfee*fer modie. 2(11«
enima mutationeo|^tiuetftutieinmeb:o.2lltaab ereutib*
n coH>o:e.3lia er bolote in meb:o vicmo perttncnti. 3tia ex
p:op:to loco.JUia er inaturali femotione t?e loco.SUia er pa
cientibue iudicio.fttnnfecue fit tribue modie.Sut pvifuni
vt album vel nigru.Sut p tactu vt bu» * molle^ahdu c fri*
gtdum .3u t p vtrilqj vt magnu vel paVuu:ptue vet mtuue.
C8>e occafiontbue egrttudinum.
OCcafionesegritudtnu fut tree.Tlature mutatio: officta
Ue meb:i incouucniene frabitudo.tuncturc feparatio.
C&e operatione medictne.
0"pcr<\t io medtatte feabct trtpttccm effeetum :aut enint
cuftodit fanitatem feeundum multttudmem fuaj. 2tot
tx tnfirmitate f\cit fanttatenraut ccontrarto.
C23e rcgtmmc fautta tie.
B%endo:um fanotum tnplcr eft modue:cgrotare para
tinucipientce infirmart.i fcefecti u tfirmart paratoe. Su
p:adicto:umfcrcompetenti moderatione regimus \OQ\tty
bu9ifirmari:tniplicecuraad)?tbemu6.2tutenim ctnmt fog 1
abuditta trafc>imue:aut nature bcflectione reparando: p:edi'
ctoium ferque funt necefiTarta adi?tberipripimue,23efcctO}f
atij infanteeutltj fener^W er infirmitateconualefcentee.
C&e frtuifione medtcine in generali.
Ozflbnie medicma aut eft vlte aut ptieularie.Brie cft ftt
ptecedentiu recta otdinatto.particularie g contrariuf
Joannfd
■t trfplcr.ato tftfm itx confimilfoud memb:fe:atet in ofdcteU'
bii3 membu&alia in iuncturarum feparatione. SKTimilatiua
memb:a mutara reddimuo fim ilttudtni :* m flia qualtta te rt.i
re colligando compefcimuaConcaua fi pietermodum ampW
*U. fuerint ad fui modum conftringimuo * quietem induci>
muetfminuocontranum.lJnlargisautem fimiltter addito
contrario caufe:vnde vitiu^ accfderit fcnamina ftrictiott foo
tuodo facimue.Si fcefectu contentiue virtutiacontigerit fo
tnentw * captaplafhiate moUimu0.£luod ft be expulfiue c &c
feetuttf afb:etteis:* ccfo:Mttuis.Si t»e ftiptiea caufa moUtff/
catione.5it»efieeal?umectatione.Si bcconflrietloiic folu'
tione.fia tfo que fce naturali Mu>ofitioc foerint muMta:fao
loco rettfruimu6:fi t?e apofremate apoftema maturado: fana*
mus fi t»e nali iunctura:ci aut apcritruomedicamineaut ci
rurgia &ifiungimuo:fi t* qualibet nafccntia: ipfam Delcmus:
li &eafperitatc leuiMte:fi tx lcuitate afberttatc.
C23e ablatione ftjperfluwatio.
^vEperfluitatem in numero:auttoUcmuoc.rp3rte vt fcro
Xy pr?ula6:aut cx toto vtcancrum:feparationem in nume
ro finamuo*rt cx abudantia fanguinie Huin omni etate tolltf >
mus-.fi ey fpermate in pucricia t^ntu fanamuo:paruitate m2
tnouim motibuo * fomctia admodu^ augmenMmus:magni
tudme *o comptimedo quiere mutamuo i minuimu*.
COe mutatione memb:o:um.
^£^110 memb:i t>e fuo loco reddimu* loeo ppiio tmo,
bue modis:autcni fepatum iuugimuo:aut lunctum fc/
paramus.TriecefTaria ad fepato:um tuncturam quattuo: fut*
feparata iungere-.iuncturam cuftodiremc refcindaturttefcri
derematuram loci curtodire.
C23e fufrTctcntia ftuuifionemcdicine.
Oifbnie enim mcdiciua ert ciut co:um fer modis quc fU
p:a t>irtmu6 tcmperat a erl?ibitio:.iut potio:aut cirur/
gia.Opatio mediciue rjs triplice erTcctu.Untuo vt ea quc o ici
aut naribue:.iuribue:fiue ano.fiue vulu a inrromtttam*. f o>
ne vtepit^tma^apMplafmavmplafira^fimiliaq fb:io opc
ritur.2tbediciueintcrio:i6opatio in tnat>iuiditur:aut eni
foluit vt f.irinatiatfu t comp:imit vt coctana:aut mutat qua
litatem: vt aqua firigtda in reb:ibue.£iue autem effectno qua
drupler effcautemm minuit abundanriam vt fo:matia : aufc
rcplet inopiam vt caro rel fanguine^JJut conrtrmgtt fov
JB iij
Jabcrpulfuum
fatum vtftipticumwut mut.it qualtt.item vtfrigfdanqtn to
fctailme. CQectrurgt.i.
afrurgt.i bupler dfcffl cirnc:* 111 onTe.ln cirne vt mcidt
rc f.icrc:coq «er^.^nortc v:rolid.irc:aut!niiccterciut
red dere. CiDc fpeciertim cognitiorie.
£> pcc.erum cogurtio quinq^ modte fitrqualitatte •quantf/
XD t.i<:i6::cmpo:i6:cidmi6:boiu m.ilt ve otfcretio.
GTLibii Ibfr.ic30c3.1rum Uo.inuict cum t?et Uude. f im*.
CTjndpttZiber^bilarrtL
oepulfibus*
ITltentionemb-ibemuetn p:efenti eonfcriptfo>
nebepullfumnegociocompctidiof.im erpone
i re tr.iditiouem 1 t>»cere pitmum qd fit ptilfue:*
que vtiltt.ie pulf »3:? qutd elt artcru;? quare bi
cuur nrteru:* vnde erozitur.
: «nChitdertpuinja
M.i -^; «"Y^incfpfciidum * P** m ** v lf^lfiie ert motio co:die* arte>
' J JLrianm gtie ftn ty.iftole* fiftolej ftt ad tnfrigtdatibiej
e.il oitg tnn.iti:* egeihcncm vel cncttonem fumofaru; fuper/
flflitjHim. cO lot ftiut efttcientfa pulfuum.
£Y f ficf'euti.1 pulfuum fuut trijtvirtne f.iciene mottouem:
VA vtihtae indueeu6>f tuftrumeiitum obedtene.
CiQU'deflnrten.i.
*>YUr*k «T^pfUeri.i ef! eo:pue oUongum rotuudum ad tnrt.ir cina
JjLl?e:t«iibt?6tbunictsconftu\mer.i cozde tiicipieiie: *i ut
omncco:puet>iuifi?m aererm* fpiritiim vifcrtem contincue.
. CPDude t>!citur .irtert.i. ,
•ryifttern bicitur .1 p.ir.irtoprr.ideft fcruare aerej vitalc.
JTL (TCndc o:ttur artcri.i.
***rh f\ €c^o.irinirtri.i:tricul.ico:d!6q "e&icitur ndo:ti ero'
JL trttimque fcinditur bupltciter.£t becquidem fertur t>e
o:fum per urerion:? biuidttnr m t>errram 1 mitf!r.im:.id co
jne * vfq^ id pcdce 1 btgttoe.tHltera vcro rurf\i6 fertur fur/
fum 1 vMuidttur fimtlttef tti beriram * muttr.im : \\\ minue %
c ipu m que qutdcm ad cipu t fcrtur facit arteriae que bicun
•frbflarrtt
tur p.irotide:qnc v*o tn t>ertr.im * ftmrtrim.^ntrinfeaia (yt< v**r<>Aie
tur teudit ad b:acfc>UM cubito9 <z vfqs n d crtrcmoe manuuj '
t?igito9.Untentioitcm tfo batutp:efci 9coufcnptio:ad pulfti
um motioncm:*cog'utionc&w ciuiae erponcre.
COtioticno nuiMturpt tf 9.
rri iftnpltciteriab \pie ciuin que £m n ituram :« que contra
J JL iuturam:*q leuo.inatui.r.vclut craftbtus viro:um ( «
tiuinerum:*entibu9 saln9coniu$uti9:boininum eius bucj
dcm mare9tbe torVmmc:* bouim iproumuNqutdcm ali
dio:e9 frn craftm b» tfo fr gidio:ea:c bij ciuidcm grstolee m
ruri.bU vopmgtic^ caruoft.£r vin quidc^ mnlietibus om
iunocalidio:c9'r fo:uo:cc> (5,n lururam funt.-rflVriro igttur - r * »
. pulfu9 iuci9 velocio:;o *i vebemeutio:c9fuiit mulierum vc
frtgid irum:t.irdio:c6 * lcuio:c$.1h vtrifqj vcro bo:um: Sm>
coautem viriP^nuil:cribuointcjirur.ift!ittcd;tur f pulfue
incilidto:iquidem maio:e9* veloc«o:e9 fnnt:calidum cnim
ycloc ircrmobilc.^n rVtgidkne vcro mino:e$ <r tardio:e9: fri
giduin cnim tarde mol>ilc:babitndinc9\\> tn vtrifq^ tnucm>
uiitur.vclutarjcilcccirnofum.^M cjracilioiibuecmm ouul'
tum fubiacent t.icttu pulfusun pfagutbue vo ic.irnofis: b'J'
mtliotcsXonfidcr.induincrgoclr.idcoiuugar.i vclut 8 rcGto^
nco *i tcmpoia:? ctare9 p.irticul.ire9 conftttuttonee:* eft fcice
re tn tcmpoubuequattuo: anni qtiidcm erittentibufl : vere;
cft.u-cuutiino:? brcme.bo:i;? ^uo f mt.beue temperaf.r^vcr ^^ Kx**
< 5Utunu9:t>iftemperata voJbrciue ? eft.i9.Hfl>ento ergo vc
rc i aiitgiio.pulftip funt magni * foitce vaide p:optcr tcmpe
ramcutum qual!tati9:mauifcftum eft quoiuam fm ctatfBjP'
portioiuntur.^u eftate eni5 vel:>cio:e9*fpiflio:e9 funt £tn
•vuaqu.iqjctatem ncceflitatem indiccutc:p:optcr continetia
11o0crtert1i6cal1d1r.1tcm4eri9.3ii bpemc\\)iMrio:cp *i tar^
dto:c9;ptil(u9 fiunt p:optcr acrie coutineiitie fricuditatcni:
autconftrtfctionem.Stm»lirer aurem «tn vniquaq ? regioue
0m tiltuecrattu n pulfii9commtit.itur. C.ilidio: fiqutdc? ma>
gnos * vcl ?cc9fac!t pulf :e f rtgtdio: eft econtrariO{.©ieam*
uurem frc etatibim.Si igitur ctarce MfTcrentee umt:* pulfus
carum t»ifferenre6 moucbuntur:pucro:u5 ftqtitdem 'pu|fu£
vclocc9 funt a leties ? fpufijfcaindum vcro magnitudmem
<ifo:titudi!iemmedti:veloce9quidemquoniam 0m fubftati
tiam abimdat in ei9 naturali9caIo:. fpiflfi p:optcr abuiidan'
lem in cio ftn quantitatctu caliditatcmUcuce vero quonum
J3 tu
Uberpnlfimm
Imperfecte fbnt nt cis xivtu tee.&icimu* cnim quotifa* bu€g
tx tmbeciUitate virtutum fiunt.Senum tf econtrario r.irdio
ree* rano:e6:qttanrum adpucros p:opt imbecUittate^* fr|
ptdttate m quc m cis cir.2Jugmafhco:uni vo magm s fo:nflt '
mi co <y fo:tes tn ete mogis vturce font . Similiter autcm «
frcundfitcmpo:i6qu.ilttntcmcommufanf cniTcs s pulfue:
ftcut enim p:edictu eft conrtneng mutat contcntum ad ^ppna
ciU9 craflm.^n p:egnantibU9$o mulieribu9 funt parur.fptffi
% velocee:parui tf eo <y grauaf rirtus t% ferutfpifTi f * ve
loccs p:opter inducentcm necerTitatc; p:egnantis 1 fctU6. ?n
fomno vo funt puifus minou*9 * leuio:c9:mauifeftu3 e qucv
tiiam fitnaturalicalo:emgredtiTitep:ofundum.3n toperuc
mentibus tfo crafibue ad fuper ueuientia mutantur 1 pulfus.
^tmtliterautcm c m graciltbue vt quando fhn naturaj virt*
f?antur autftn fubfrantiam alicuiu6p:iap.ilt9 parns:aut nb
aliquo factcute vel grauante eam.Deniamus igttur ad ea que
iionnatura.ttX*cfofuntgtgnafea:balneaabi:mulnvmi po
tio:*aqucmultepotatio.Sin!ilitertnfc>ts quepzeter natu>
ram:r;oce!rcaufi6egrttudiml)U6accidcntibu6rimtliterfec6
elumpu-dtctaconfidtTareoponct.Scicndumcnim qiti qae
fceundu naturam 1 quc non natura:ft tmmodcrate fiant iu id
^uod p:etcr naturam eft vertuntur pul(\j6.
Kk cOuotfuntobferuanditncognitionepulrtJS.
P • f^ TOm crgo ad egrotum ingrcdteris que^nuncj vidifti at
7wr\ rJ V^)tcdep:tU6qdcftmafculu9autfcmiuacfl:c fimafculus
cofidera pulfU^ mafcOlufi vo fcmiua:fcmmc:t>einde na5 Ubo
ranns 1 ctate eius:* po«r t?oc tcpu9 annt c rc5tonc:« coparia
cmnia c coniectans qunlem pulfiim labo:antC5 fcabere opot
tnitquado fanustTat:tunccognofcesoiltgcntcr magmtudi/
ticm ptetcr naruram f^ct^ conucrfionts pulfus.
CfQuot flint genera pulftmm.
0£nerapulfuum funfoecem.ftttmum genu6.SecuHd5
quanrttatcm trium otmeufionum eonfideratur.-fctlicet
£m longttudmemlatttudinem ?p:oftnidttatcm. Cotwenien
cct igitur rfteaugmentatU6fro tre6otmei ifione6 tranfcedes
modum &icrtur magnus pulfus.Seeundum genu6 putfoum
*ti fon quanntatem motioi9 arterie fciafiolis s fiftoli9:tn qno
eonfidcratur velor tardu9 1 mediocne.Zcrtlum gcn' pulfa
tim ftn genus 1 *ruti9:tn quo cofideratur fb:n6 t»ebtli6 1 me>
^iocrisjfrequentiaeuinuccipicngmagnitudinem faat v.Ui
4um:QU.imJo^bomm4tur^tu0anr.irt)m:tuncm.ig«^
*alidu9pul(ta9:f econrrano.Cuartumgenu6 pulfuum £m
eomiftenti.mi arrencJco^poiiaOico autem artene coipotis:
In quo coniderarur buru9 mollte i mcdiocrtsuClnnitum gc
tiuepulfuum fm quantttatem quieti8:in quo fptfltt8« raru5
confideratur. ;©:eueemmrempu9quieti9 figmftcatfpiflfum
kmgutn vorarum Sextumgenu9pitlfuum p:opter cquaii
tatcm f incquaittatem qacconftdcratur m xwo puiflt vel tn
pluribOB.^it vno qutdcm vt tn cap:tfante: quc vo m pluri'
bu8 fir.&iatur conftftens tnequ.ihtas: vbt tfo tncqualitae : ibf
fit inordmatto vt m omnibueuut cnim fceadit vna pcutffo:
aut inadit:* \>oc fit gnuata % afrticta vtute ahqua caufa. Sc-
ptimum gcnuefm plenam o:dmattonem;f tno:dtnationem
crt.3na'fio cntm ab cquali pulfta foctt tncqualetn :c mequnlre
fm pcnodos oiduratuo fir:? ifte rurfu9 confideraf £n» vnam
pcrcuiTtoncm.f Pm plures reddtttone9.0ctauum £enu9 pul
fUum f>m pletium z v.icuu^oc.crt £m arteric figura^omneau
va9 aut plenum aut vacuum.Tlonum geuue pulfuum frnco
cotdwm iu quo menfuraf ppozrio tcmro:i8 ,\d tcmp*. vndc
fognofcuntur txficienrce f tnadcntcs. Dectmum genue pul'
fuumconfidcratur^mcalo:cmquircddtr p totum co:pua
arrene in quo confideraf qualitas fuppofite matcnc cotpo/
m j? fctctum vclutt t?tftemperata i modar.
C<>e caufi9 i t?uivrcntti9 pulfuum.
^x*?ctt9crgotH:cemgcncnbu9 pulfUum fctcamue b:eul<
KJ pauc.19 cau f.19 1 diffcrenms eoium.Si qute eut? ad ttf
ligeiittam co:um puenirc voluenf.faat quod.rvj.Ub:i funt
fce puliltum ncgoao.Cgo eni logitudtni patcene m paucie cai
pituliepaucae quafdi vtftae f c.iuh? pulfuum tu b:eut fricaj,
C¥>:optcrquam caufam pulfant artene.
nr\I)irantarterievtferuetmoaeratu9ftn naturim caloi
Jbs co:di f omtubU9 pamlHje.
COuid Mffert faltuea puliU
BHltu9apulfuDtfivrt:quontamquidcm p:op£ itictden/
rem fpinrum fit falt*tn omnuo:po:e.pulfue *o tn 0£4
tione virtutw mouetur f iu folt9 artcnje.
COutd Mffert pulfu9 magnu9 a valido.
PTXfu9magnu9a valtdo tiffrrt:quoniam quidem fm
trc^&imenfioneemign^onfiderawr: vattdue *o fctj
WOttonemucnoKm entm rvrtutte ikmncat,
JB wj
i
Iiberpulfuttm
C&Qi& tuflfert pultoe fpitTus a vctocf.
Y^Wue fpiflfue a veloci oiflfert tfm continuum * fcifcretS.
Jb* SpiflTum emm contmuu &icimu6:vclocem$o aifcrew
veluti fi currat ahquis velociu9 * ftet.
C*Qutd t>iflfert nrue pulfua a t.irdo.
*Y2 2(ru9pulfu9atardo frifferr: quomam nma eriufir/
X* mioie magts virtute fit/iftari enim pulfus t>iflficilio:es
Mrda3 cx folo sefectu fieri poteft caloii9:raru9 autem mai<>
rem fcefectum fignificat virtutie.
COuot Mffereuttepulfuum fiunt iw fcpaftole.
O€to fiiit putfus t>:ie in t>p aftole. f.m.ig'iitudo .gutt.issva
litudo;Debilit.i0:velocit i io:t i irdit^9:v?uncM:q:mollicie0
CiQuot funt iudicatiua pulfa9.
•jpv t)o futeUectus i fenfu9:feufu9 qutdctn tudicat piefeii/
v^ti.i:iuteUectu9factasfutura.
COuot fUnt efficientie caufe pulfus.
•jrx t)e: virtuo facieti9 * motiens co:pU9 vafi9:t vtilitis p/
KJ pter quam mouetur.
Cliuot modi9con(tderaf moderat"* Tmoderatua pulfus.
Qr>.idrupliciter:0m tnacmitudinem:frn velocitatem: ftn
valir :jditicm& ftii fpimtudinem.
02utd t>ifrertpulfii9 Hfequalieab iiioidin.ito.
Q&oniam ineqiMliequidem tn vno pulfu confidcr.itur:
i iii pluribu9:ant enim tfm viiam fcp.iftolem i fiftolem:
tiut(5mplur.icongresnta:qUet»icitur confifteti9 inequalitqe
in multttudine pulfuum confiderata:immoderatu9 vero fit
£mritl?ino.idertmifnerum:vt(ipoft tres magnos:* vnum
p.iruum fequautur t>uo migni.
Cdiid tufrerunt t>eficiente9pulfti9ab inctdetittbtts.
Qrna&eficientesejrinfirmiozi magte virtute fiunt:ag/>
gr.iuatacmmet fceficietite fcefiaunr . 3nctdentc8 vero
puguautczrefiftentetfouttnet enim feipfam virru9 ercir.im*
volens repcllere confraria:* videntur efie contranj t>eficicti/
tes iucidentibUB.
COuid t^iffert fpafmofus a ramofo.
QDom.im in fpafmofo qutde tendif arteria:ad inftarco*
de teufc:in ramofo tf o tranfrerf' t»ertera i fiuiftra.
CiQuomodo fiuut fluctu.ire9 pulfus.
a% .ibundantia contenri:m.igi9 t>umo:i0 infundetes coi
pue arterie ficut J?p pofarca in pf drojtfta.
•fcbflaretf
COuid t>ifrertcnp:ifrnea biftwlfrnte.
0£cundiTcj;cJpnfjiisqutdem 111 viu braflole bifrerett'
termot!oncsfjcir,vtcap:a furfum fjlieiisbiefrltatpc
dtbus in uere:l?tc vero fit 3 coactj virtutcgrjuatj ab aliqun ci
trtbulante eam:bi9 pulfane vero bts:* fc6m idcm pttlfrt per/
culTi6em:l?ic vero fit ^ptcr buricum co:po:ie orterie :reper>
cutieutc emm i rurfue ctirrete violcnter fpiritu in fed im vc
litt percuffionem: vt w incude m alleue.
C&uid tnffert vermiculofue a fo:micjntc.
ODoni.nm vermtculofuequidem plurtmii conuertifur*
vcntt ad meltus *i manifcft Jtn magte babct tnequalifcr
tcmtformicjue vero non contentj iam virtute:fed diflblut*
c ocletj fit <z mortem figntficjt.i£t l?ec vobie be pulfu ud p:c
lcnefufftcuiit.
Cferplicttliber pu!fuum TP>1?ilarcti.
C^quiturliber be vrttus.
^ncipitlibcrvzim
mmXbcopbili
C vnnarum fcifferentia negocium multi veterum
medico:um aggreflt funt fcnbere.iQuorum prtm ,,
d omniu futt |?f pocrci8cbou6:cuiu6ltb:i9 infueutv
intis T&ort butufmodt vero tepo:a, (Saltenue mi/
rjbilio medicu3 nggrelTue e *i fcripfit.Se l?iuc poft
toucmagnus medicue fopl?iflj.H3ij ergo viritmdibus&igmj
futit:qm p:jmiftuducrutali'quid vtilc tnuemreiii vitJ.Tflul/
lue tii l?o:u viroui perfectj * no Mmiuuta boctnnslfecit. TTU
py pocrates cboue t»e v:ini3 cjcpones:aliud alibi.tu fuie tro /
tJtibus fp.irfim tjugene generc:? fpecies:* t»iffcrentije vtinft
rum.s er etecognitioneein futuriepjrtium btfpofittombtia
preter naturitt in fatiieco:po:tbue:* in ncutis cgntudmib p
mtnue \? abente boctrtnam relmqu tt. £t filr etid poft eum ga
lienue tn trJCtJtu fuo pey Ipy cnfeoe coponcne a ooceue val
demulta* indefermmatacobfcura reltnqutt £m gcttera:*
fpcaee^oiffcrcnttasXofcquentcr l?ie fugucniene magnuo
Jjbervrinarum
medtcft* ratfone fti crpertu6.vero rej aggreflte efh*; ipfe t*
t>i$ arrem fc*m Muiftoucm incipicnfu* Mflferentus cai um t
fpecies confcribere:* ptonoftica ftgna que c* ete fiunt^ut W/
tura fmit fieri multapietermitten&^mperfcctam f ipfe fctfcf
plinamtradidft: vtmultaquerautur abl?i6quipoftca facti
funt medtci:? nutlo modo foturione vaUntee inueuire : que
rere coguntur aliam &octrinam % non vanc:q: e% fcisque t>i
d iccrunt wfcernut obferuare a an tum ire v? coijccre ejc ipfid
manifeflie oitfcuras re6 <* i»treUecra8.Triam vnuaruj apta jrt
fytctio mautfefta facta 116 apparentee % patictcs loco cogno/
fcit:* qu5 sifpofiti funt: i $ m qualcm crafiu eo:um fingulu*:
BUt frn nam t>ifpo(iti ftnt:aut p:ctcr nam conftitut! fint : aut
fcityofiti cjrtra naturam.£iue enim quc fanguinte opcratur
^tutiequomodoltbee fc6mopus;pp:!u impedtteuuciU6nd
failat vnnarum siltgeus infpcctio nata cft effe.%ito£timut
tiobie cft ce v:int6 volettbus tractare inuocare rf>m t»nm no
ftrum veruadiutoKTT &ucefieriinbumfmodt t>octriua:vt
tncrcamur no&iminura:*indefraudari feauc pcrficere.Op*
igtt uoo DirTinire vld eft ipfa v:iua:t»e!iide manifeftare loaim
iu quo nafaf .23e t>mc locu in quo fcifcernitur:* fcetude fic iiv
ciperc soctrina fcn genera a fpccice *&iffVretia6 earum.
CBiffinitio v:ine.
f Iftiuaeft colamenrum f incjuiuis *alto:u>mno:u:l?ac
_ [ aut alij fupfluitate fero firnfle vocaueriftulij aquoft3*
flliiputrcdiuefanguiniswnoibuQcrgo nulla fitcontentio.
Tlafcttur igitur v:ina iii ramofa vena drca ftmam epatis ey •
panfa:tn qua fangutue $tu$ faciens opuo ftium pfictr.fift aut
geueratio eiu8 talts fanfjumc fo:mato % pturbattoue facta irt
co.Ouodcutiq$qdemlcuecftfuperio:a pcteneqd etcolent
r rubea fuperfluitas iiatum eft cfle accipit tllud fufceptrtr riftf
' J W4 Y 4 ^ feUm pcr fuom mcat05 pofita^pe^epar.Eerrenum aut vclut
' fecc fatiguf m'8 trifyit fpleu pcr fuu meatu:relfqmf ergo aquo
fi fugfluita^cum fatigutne:bancacapientc6 reneeper mcdtsi
l*iltm.i.p:ofii!idam venamcfo:mant lUudtu v:ittc coni^U
tutiouem.Diat autem aliqme % merito: vt qd fVllts rccepta
culo:-z fpleueer (imisepatisrecipicnttbua fangniuia fupfto/
tates uone i lombt p:ope potiti accepcront aquoft fupflutto*
tcm:^ t>iamu6 ppter ma&Km necetTitatc.l?oc natura retinti
tt.inamramofa vaiaquefanguinem operaf mftmacpatts
f ofitacotiffrt pcrramos fuoacfriU 4 tenc io^icuriwturas
a;
Zbeopbiti
«parte erpltcate per quofdam meatu* angufloa f rotundoa*
Sanguiue ergo £m cdftitutione pingui exiftente:* no valeutc
migufti0ftnetmpedtmetovia0pertranftre:opu0 ruit adeflfe
cum c^ aquofam fuperfluitatcm: vt fubttlttate aquofe fnpfiui
tatie factlecumeatranfiret fangui^adelpilim vetum:quo '
iiiam&umtmpeUifaquofafuperflutta^ad ramamum cfctlts
vcue que adiacet fpiuc ;>o:fi a furfum vfq$ &eo:fum ;* per ip
f\jm*permeatu0lombo:um:s&erter* fmtfterfnu laudani
littcri greco:u pofiti in impofttwne fua tral?ut per ipfoe mea
tU0 a ct>ili vetta lombi t>uiU9 fupflu itatej.JDctndc fic fotmatt
te« illam;* tn v:me efleutia tranfmutantec per vimales me«
tue tranfmittunt ad vtiue fufceptnce cttim.fit fiquidem ftn>
cerue « purue finguie i pfectue fut rit manifeftu eft quontaj
* eius fupfluitas tali0 ent. Si vero fc5m aliquem cafum Cm\ •
guiuia operans tf tus impedita f uent opu0 fUu perficere fru -
lufmodifltaquofafupfluitaequam *i vutia^ vocamu0.1fc>:0
pter fcocergo aliquaudo quidem fubtile^ v:me salbeappa//
reut . SUiquando autem pingue^»* albe crudio:e faugutuc
f.Ktow imperfecta fangutnem operante tugeftiotie facta a vo
luti crudio:e.2llia autem fupermcenfo i velut feruente fati/ 1
gu me tali0 1 eiu0 fupfluita9 fiat.3t.iqs .ppter l;uiufmodt catt
Ue % vttue £m fpecie^ immutaiif.
<T©e uotincatione uaturalfe viiiie.
*T\ 3camu0 igif t»e ea que cft fon uSm.XttiiM que eft er pre>
KJ cta creatione fritgutuis Ucx^ qualcm opoiteat efle * fcif
finiamue bonam vunia que * fcdm ii5m crtftcne i jomiuaf/vt
c.rccdentc. lfcmc autem minuo feabentem non fe£m uam:fed
p:eter itam reputcmu&eft crgo eiue fetffinitio talie . iQue efl
fedm n&m riim bona g tficut fttcit ftp pocrate^.albam * p\&
ttam g equa lem \>y poftlUi nT frabene ; zffoanifcftum qdem cfl
cjuoniam confequente fubftantta moderata i colo:c opo:tu<
tioicq fit Mffinitio fciffinieim perfccta. *,
COe fubftantia v:ine. <$x Vr mc
a*Q. ina cft bona fubftantia qutdem moderata : bppoft afi
vero alba * plana a equaltcolote vero ruffa : aut fub//
ruffatfrubouepaululumpamcipan^ppter limpttudiuem ^ r.
« tcmpue ftmiliter confequeus. iS^lienugq uidem fu bruff.mt j^» r °$
fftjbiul3eainbonameflc^ictt:magiiU0 vero ruffam:^fub/ ' iw^
ruffa5.ino9autemercontemperantta vtrotumqj fectmu9.
Ctaccunqj autem fecuudum aliquod tfto;u quatruo::autl?4
TJbervunzrnm
bmtotimt mmua l?.ibet fe.wc fcn lutumm Wcimu9 no e ffc.
23e colonbu9»ergo s l?p poft.ifibuo 11011 prefenti9 eft bicerc t£
pori9:proccden9enim fermooocebit.Sccundum vcrojpre^
fen9 rempu9 oiamue t»c effuuoiie:quonum onims v:itni £5
fttWt.mrum ipft efrufto eft.fubft.iuti.i cmm v:i; v fcumiditas
efW?inc frumidit.itemmultiftpieiitum mcdicozum effufu»
• nem vocauerutmquouum quid in mcmb:i9 efrufum eft in ea
infpicuur vel pcrcipitur.lbuiufmodi lutcm effuftoni9 fciffc/
rentie prime ttie fuiit:fubtilitvi9:s piiiguedo.* tt t?i9 nurtia
jyT^ucA^ eftcontempcr.iuti.i:ipf.i.iutemcontemper.ivit!.uiue^m uatu
^^^ ram eft no t>iu idu.Su btu:9 tgitur nut m iii£inirj^uiig * ma
nettenuieuut m ugltur teiui 19:* ht luciiTenu * pmgui^Teft
f^hsvnd prio: quidem tudtgeft.i vltimeflutulcnt.i vcro fuct.i s m pm/
guedi iem tr.mfmut.it.i ttgcftioiirepriucipium fi£nific.ir acci
pgrg.SimilttiT .uitem * pmgms friutdif fr u pl !Ci_ter:.i; ■ t 11111151
tur pingute sm.iuettalwuut mmgirur quii1e:pmgois:re^
deus vcro nttenuts.^ monftrif quide pno: perturbanone 1
co:po:ef.ict.i v.ilut* r; imoaiimfecuudirio rurbntionc qdej
tn:teriniiuri:fingu 11119 vero opcr.itiontoDigcftione refurgc
re:iuug:imu9 igif colori fubft.intu 1 fcetermiucnuiB e.i que er
ipfiefiutcopleuoniafioju.i^iifttiishomiinb^arcquomodj
libet egrotttirfbuo.Ctquout.i ito^9colo: p:eccdit Axos co<
lore9:<z tenuis cffufto preccdt ..lios m effuftoe qu.iUt.ite9:cd/
poti.imu9priu£5 tenue * Mb.un fub&mrtam.
albo colo:e.
rr\ £nuis ergo 1 ulb.i fubft.uitu v:me mulr.i figmfiar.&rf
J JL iuergoveuieu9multumtenui9C.ilb.iiu fauis l?omi'
mbu9.mult.im pot.itionem ftguific.it cum hrgo cibo .* m.iri/
me fi eft vinum cjnfc 1 kuc. priiu vero Mj jgjn pueng jujiiu
na vztiie .iquofe i?i puerie peifime fum.r>ruu talis venieu9 fl
guific.itbebilir.item virtut!9:vt m feiiectutequeefon luturj
ftgniluut s bcbihtatem ex t>itm;rtu egri udiueq appdbta eft
n ftpienbu9 medicorujer t\ ritudme feuectu9.Drin.irenui0
X L * nlLl41 * mult ^ m\a.\ * fimil'9 zy ibetc figuific.it qu.i ftpieteti
<Xy*txHry niedicoiu ftnfdi vociuerunt:^ quidi ftpientum m.irimi» I
fATvii^ v:mi9 bf .ini voc.iuit 2llij .ult Mpfttto 116 $m nSm b.ibete fe
-i ) l?omfne fed pter n.im fiipoiito .ipp.iret f>m c.ilid.i Mffcmper £
*?at*a. ttam i dm bo:u.^nfiuit 4 i ergo ntr.ictione l^mbo:um preter 119
W^*»C tsxxm &ifpofito;u tnlis v:iua veit.»nua tenui9 % »ilba muV
XbeophWi
tumicta in fcbribU8.impbimeniii8 NrfiWetitS fdnm* Ggni'
fic.it per buiufmodi friimoic* m eaq frti n.itur^ frigtditatis
ttftemperantta epattetcnucs* ilbemingunf v:ine:s proptcr
cmpl?:.itiuivcniuiitfiiiii!crvtmiKfrctici'G:f vtinquarMniB
in pniicipn&Erma tamis* allu m brdop:tci8 : veuit;ppter
abanditem cauiam.Ditna tcuu!8 * alba m lefis collti n caput
*bumerosgrauat!8:ftotcfim , 'r Uporbomiam fi£,nificat.9i'
guificare aut cinfuturo tpe br pocratts * in ptertto ficut x>\c\t
vtit. Sudor multus et fonino "fiiie maiufeft.i ca'factus figntfl<
c.u qiii co:p.;s pLirtmo cibo vttf/Drtna mult.i m fclnib* acn^
t\& tenuis % alba venies qete fignificat.r>riiia tcnuis % alba vc
niens in fi:ic earu quc valde accu uf febnu ttfccflu; foie figuf
ffcar:iiica8quefuutfubrrcuib"parrc8£riiu fifr vcnicns ni
caufon fcine fiuuific.it frenefim. *fl"la caufon felme a multitudi
ne rubci fellts ficta v:iu.i \\o colo:ata ftiperms lit.i fdlea fug
fluit.ite enfreute crcclfum locu capitis ocaipauit:? \\ quident
in anterio:e cerebii loco flcgmonem f.icieus Hi bts que m eo
funtmiriugisfreucfimfiacir.? fi qde frpter aliqua" caufam:vt
lii flutu i jugumis p narc8:aut .ppter fudore multum tu capt
tcfactum xnuiafubtiliialba veuicnte qutctem figmficat.Sf
cnim taUsenuYns v:ma adcrt cfrcnefis pcrmanctata tufpo/
fitus morttur.Xempus rgttur eft cnarrare f c colouim fciffo
reutia c fctcere quot funt <z qualess cum quaUeffufione pof>
(Unt coplerr.aut omuesuut qtttdam.
CIDc colo:ibU8 v:inani* fignificautibus indigefrionem.
^V^tj£trpecelo:tbii8 p:tmis <lbu8 1 buiuslati tudo ieo .
VA conteuta cft. Cbtiftallus cnim <z nir c calr c aqua purtf/
ftma qutde alba fuut (ed iu> m fumo omntarperfectto: autej
fcui .18 colo:is lacteu* qualis efi tt ipfa fccnouiinattoue teixx*
de remtfTio: becglucus vtcomu lucidu auticndonea.i.co:
nee tu lice oculova.deinde bocglauco adbuc remiflio: ka:o/
po8 quali M camctoin vcllcra fubalbtda aut ut lap!8 onicbtn*
fet crgo colo:c8.ilbi(5mquaUtatccfccudummagi8cminu0
funt.Si vcroiiifccttonc.nUqudrccipiat feUisalba v:ina:frn
pitma qutd: roncm fub palUda fit vt fcecocrto fcmi cnide car
nt8.9i vcro pmaneat tpc aUq?o tvcoctto infecttoue maioic
facieu8pcrftcttCv:l^:cm p.MUdn? figtufic v»8 abuiidatiim rcl
p:io:e aquofam v:mam fufccpilte.i^cff bunc aut poutf fubj
ruffu8 ftnitiio auro a ccltica vciiieiirt.<3etnde vo ruffu8 vt c
ftu veritatc cunfou aurum.&euide fubruffus rcmiiTio; para
Uxrwinarnm
betndc rubcua qui atfimtlaf vero eroco.befndc fcrpertterort
factum ab ipfo nquofo fanguine vt er albo coloxe fplcndote
•ducniaitequemnn«o:e6fUuiumnommant qui verofrn
galienum dnicon &iaf id eft fimilia &atitio:um colo:i maturo
rum.Supponcrccntm rcl pponere fuppofittonem in coloti •
bae omntbae non oee confucucrunt fimiltter arbitrart.3lltf
trit £ponunt.atij fupponunt.£rtdon vero (tcuti^fe fangui*
purue i dne fcolo.Tnam tntenfio: boc i remiflto: won eft fa/
iius fcd notu0.3nopo6 autem vt vmum nigrum:aut pfandi
ct vt purpureus fanguis-.fietit eil colo: epatis. ftranof vt pti
trefactaefingutecrfcUerubeo:* fup.iduiTuscin eolo:evt
garues itertco:um vrine.*rtegula autem tefmi talts eft co^
lo:i£mgaUienum albo fptendtdum adueniens smnigrum
pturtmum tnctdene Riano factt.f ufcue vcro er albo * nigro
contuuctie inuicem fir ficut roifgadu. £lo:o vcro ideft eolox
virtdie vt caulie vfrrne i vt gramen:latitudo aute^ in eo cS
fider.if.Ttam vtolaceue 1 fraaradin*:* bf fottpodis oia funt
<\oza id eft vtrtdiu fecudum mzgs i minue.toec oia a ca!o:e
plurimo facta funt.^litbtnon rero pfandme eft fufco vt
plumbumM qot funt cx acetdenttbue plagis eo:po:t:* qut er
caflationibue mgrantee eoto:ee : bic autcm aut a frigo:e fit?
trot a ptaga.f>oft buuc aufc m magie iudtcanf atiquando qut
dcm frtgtditatemtaltquando ealo:em:fi vero er viridi p:ece>
detem calo:cm*Si,vero er tmidofrigtditatem.fft autem nr
gredo fup tlla genera otnm colo:um : i nfgrcdo latttudmem
tnuttam babene fecundum magiesmmuesmulta enis nigra
•U je intenftota biffimtlta mnt.Ct &e eolo:ibue quidcm fuffici
cnefroctrtua eftcoltecta a t>ifaplmte antiquom pbilofopbo
rrnn i medico:um.tbo:um vero colo:um qui pofliint coufti
§t cu ptnsut effafione i tennti que er bi<s fignata fiue in faui#
co:poiibuefiucmegrotitibue,pcedee fermo boccbit.£tuo
niamautembeeokntbae&occntee fcdicimue abilbo mun/
diffimo t»tftantti i lactcum:* glaueum:* Karopoe non vt atl
ejuem coto:um inconiugatum ptermtttamne cum tenut efftj
lione conf ungam U6 1 ea qutd figniftdit erponamus*
CZenufe tactea f atba tnma.
*Y*TV f«cfpijefeb:ium buiufmodi veniens mata qifi cr^
^JLniatate feb:tu feu egritudm 10 figmficat^n beclinationf
bue vero d multa:fotutionem figuificat.
CZennw glauca 1 caropoe viiiu.
IbeopbiK
QfcotriJtgtf tehttisfubltatia:* albawtdigeila cftatMnHfe'
ftu cft et l?t9 qui ante noe fuerut fapientibue : colo:ea
cifit t>tj coitucitiente* ci qui pxitm funt a!bo c ipfi indigeftKV
ncm <tgnifieant:iio cni colo:ati funt aliqua imbecillitate naro
ralte colo: i&i&i tenuie cu r> is colozibu» pttfieits : indigefto
tte figntficat. c£enuis palltda * fubpalltda viftia.
Pttintipiu &igefti6ie feuiufmodi v:iue fi£!iifidr.ini fub
ft itii qfi mfficilioic nalie cato: no potut t frepfare. Colo
re vero quafi faciltore tn £nctpio fcigcfttouie mutauit.
Zeuuie fulnuffa c ruffa vrina.
f\ £e mclio: a j>o:i:ftgnificat eiuni i>uiufmcdi vnini natti
Jl f ,ralcm calo:e pualuifleeo quod plurimucolo:em v:tne
pceflteqrii no potuit mam fccmpfare vocamue * feanc indtge
Hi:a v:iiiataueveiiiene nt r>p dropicte ptculofaeft quemad
tnodum.aquofa vtilie.
«rXetiuis t>ppoxantl;>oe * xanrl?ce.t.fub:ubea c rubca.
eSto teuuieqdem vt poncbattirfed i>ppoxitr>oeaut
xiti>os:t>ectaleeftn fubftitiatn qdem iiidi$efte:ftn co
io:ee noit folum ejctra nam ejctitcriit fcd n matcrtc indtgcfti J
$emonftrant:abrtinentc etunj altquo adolcfccntc ftn naturaj
% ftn etatcm p:opter mdigentiam materie v:ine apparet fcp
poxiti>e aut jcaiitt>e:eo q? abundetin p:ofundo coloz qdeiti
p:eter uaturam abundantiam fVUie generane quon am muf
fo calo:c in fel mutatur fauguie i rnarjme p:olongatur cau/
fa in tcmpo:e eftiuo in quo n. tertiane plunmu fupcr uentiit.
* enim eo:um v:itte xaiitf>c funt p:optcr »>ae caufae *i vigf/
lic % follicitudo a labo: rubeas oftendunt.Ct &e complejcionf
bue teuuis fubftantie cum quibus coloubus poiTit componi
f ufficiaut que feicta fuut:rcliquum eft vt itt t>cfcr tp ticnc:pzo>
§>ter manircftationem erponamus cae fic.Zetiuts cntm alba.
Zaiuietotea.2;enuisglauca.Zenuis KaropoaZcnuis i>p
po jcan ti>os.£cnu is rantbcs.Zeuu 10 paUida.2Jenuie fubpal
lida SCenuis ruffa.Zenuts fu Inuffa.
COe cplo:ibue vzine cum grofla fubftantia.
^lXmiamautoce complexioneetenuis lubftantte cunt
Lqbus poitunt coniungi colo:ibus fufficientcr fecimue:
«adfignificent&ijcim*:? &efcriptioneeas expofuimue:tran/
feamusadcoplexioueepmguiefubrtautie sfcicamusca qfit
bue coloitbue poitunt coniungi.
CZXptugmalb*»
Qi
libtrwfnaram
rrf {fltocomplcrto confht* monflr.it cruduj bumo:eni
J JL plunmum abund.ire m v.ifiD s Nucrue DiflFereti.10 fleg
tn itis : vt ctt vitreum flcgm.i:* rilfjm:^ fme cqu.ilit.ite : l?u
iu9 v:iiu pmguio mult.i i nlb.i vcnieiiD m cgntudmibus actl
tio lihcrat .lportenuu m articulie n.it.i: I?i9 qui fcoleb.it eoa:
*I?|0 qtii quod>imodoincgritudineubo:iof.i er.mt:*bia
qui :>m f jcr.int m multitudinc pinguium bumo?.
<T23c vinu pmgui i lnctc.i.
/T^ 2: bui:ifmodicoiiflit:*fi m fine t.ili9 vemtlitfeufim ve
V^A ficc .iut rcnum fignific.it.
C23c pwgut flviropo9 *i gLiuc.i vrnu.
ip^ £ccomplejno conll.it <z fuuturb.iti m.mct &emonrtr.it
JL f ,t.ilc0 bumoico rnultoe m co:po:e efle. Gi vcro turbatc
(wiufmodi vrine hicriwt qualeo fibtug ilium:t?crnonrtr.it c.i
piti9 frolo:em:.uit pzefcntern mt futurti. £hjo uii t .ipp.irent:
f\ turb.ite 115 flmt 1 clire rcfidctc9 m.iuifcrtjtur ertcrroi tgitc
piolutc. £.Hef.icteeuimcimpulLi9iu fuperficie fcemourtf.i -
bunt.24litcr ciutem pmgui9 enfleno e.idem fubfhiru ii lcctdit
fcb:ibuotruboocirc:l?.inc fcqueuD multitudo vnne tcnuts
fclutioucm feb:i9 fignific.it.
CLJOc pmgui fubmbe.i vrin.i.
rri Jtlieconrt.irwfiert fc>pportafi9 buiufmodi Muturnio/
vL rem cgntudtne fcccl.irnt * l.mdibile vcl uiubilem.
C«Be pmgui rube.i vnn.i.
•nrt 2(lt0 confl.it it>cclir.itmnlt:VI?umo:em fangumeu e(Tc
•JL m co:po:e:quem.idinodii in fiuocbm:* in acutio feb:i'
bii9t.ili9 p.iul.itim mtcttipericulufiguific.it. Stmiliter nutej
buiufmodi viiu.i.Un t.Hib"febiibud fi rurbulcnta mict.i efl cu
furdit.ite^c.ipitio^collKbrpocudrurum &olo:e ictericti
foie aute feptem t»ice fignificnt.
C53e pingui iuopo9 v:iiu.
a£buiuflnodi conrt.it:* ficuenerittnfcb:e ciufon cctpi
te bolcnte 1 circudotcnte fit crtfie 1 fert crifim.
COe vrtu.i pmgut !Ki.ino0.
rr\ JdiaconflatTiufiniofliperuenienB fignific.it hbooem
J JL vicuut cni fum multum figuific.it f.ictum efle : feniou
buovofupcrucntenDquibUBcr multo tempo:e ulesfiunt
a maliD fruiiio:ibu9 immutiri vefid vt i\\ plunbU9 fignific.it
5n finc vcro fi Mle9f.icte lttyi.itin conflituuntur :flrmguri'/
am figuific.it futunm. CDe wiw ptngui vindr.
Z.U19 coult.it
XbropbiK
rr\ Sli0conftat:*infinc fcb:to fpuiufhiodt vcnieita ktrrl
J JL ciam ngutficat.
CTpingutoliuida v:ina.
rri :Hli9 v:mainfeb:tbu9*tiou rcfldcne peracrufticum.i
J JL mc^alienatuj iigiiific.it.Sigiiific.it »iut^nliud:in fcb:e
cnimcaufoiirali9 riinaapparesftraiiguriifuturj figntficat.
CTpmguie iiigra viiua.
/-y £ ea complerio c011fl.1t 1 ocdarat purgationem mclaw
VA colici bumo:t9 vt in t>cctinatione quartananj:* folutio
•letncUncolic:* p:optcrfrtgtditirem vcniunt tale9:*p:o/
ptereruftioncmfan^ini9.2(talibu9 vero cauft9 t*cnipfafci
rubftantiaftgnifieattaic9colo:c9 cum frempfttate fubftantie
ficri.tQuoniam veroveracrtratio cp trc9 ttffercittie nigre
ninc pinguio:e9 fuiit ea que feeundum naturam ert v:wa fe
cunditmfubftaiiti.im>zl?nic manifeftum cft £• quartattarto
folwto 1 mcUucoIieo l?umo:c per v:tna9 ereunte: vwie pftit
guee apparent *i ntgrctftmtlitcr c oum egrttudo mclaucolia*
foluttur.£t perv:ina9ertteau(a que fecenit mcUncoliams
qtii ♦o mel.mcoltcus l?umoircrremi94 pinguts 1 niger cft p
pter boc 1 v:iu.i9 facit 1 nigrns 1 pinguc9.9tmilitcr 1 que er
aduftiouc faugumt9 f.;cit ntgre funt:qucaduicdum piedietti
efbfcempfititem pofTidcrunt fttbftitie co q> cam que 111 vafts
crl?umidititecr!?auritaduftio* fngidit.19 nimufefte ocm •
pfatmatcriam:r.itioneconftrtctiont9. Srgmficaut autcm tiv
lc9 v:iue tn fcb:e fpafntum cr fkcitatc . Stgntficatit .mtcni
Mle9* aliud:in febribU9euim paetie talcs vciuetco cii fltdo/
re capiti9 1 colli s do:fi *z cii fufpino malc Ainti^pptcr eruftio
tic.9tgntficant aut 1 aliud:talc9 cuf veuieo i rebriluto acutts
cnm fetoreiiifrit mali feabeute vefic.umortem ftgiuficat.23e
copleriombuo ergo tenuie fubftantie cu quibuo coloub^pof-
l\iutconftarepfcripfimu9:«figuificatacarumdirimu9:ccau/
faspropterqua^factafuiit manifeftauimuo:* 111 ocfcriptio/
tte e.19 crpofuimu9 t>oc modo:« m pingui fubftantia compcv
nente9*contugente9eo9quicum eaportuntcoloreo conue/
ttire conuciuentcr feripftmuo:* figntficat 1 eorum dtligeutiua
<nqucfiutmu9:ccaufi9eorum ciiirrauimu9.*ftcliquuin ve/
t o eft vt per defcnptionem e.19 apponam u&
CTt>ingui9 alba:pitijuti9 lactca:pfgui9 gUuca 1 karop09:pih
giii9fub:iiflTa:pingui0 vtridi9:ptngui9liutda;ptiigui9 tugra*
ptnguiokianoo.
C
libervunartim
*0 Ct.iiqurtur €T£o bc mcdiccri fubftanria Hoottft m om*
XV.i.irc cum qmbus cclo:ibus polTit couucnirc.£a cmm t
Fm :urcram futftinarcum bac i$itur lubitanru vt iSaiicnus
fciatinpcrrmfconfubzuifum:* fub:ubcum confiftunr:ma'
Sntis vcro futfunr.c fub:urfum:nos autcm vircs raurcs c m
lcs rcprchcndcrc vcrcmuntamcu ab vrnfq^prctcrmifra ccv
picbimueconucnicntcmcpmirrioncm mcdiocn mWtannc co
tungaircsccmmiiccamustra:qi!cniam cum mcdiocn fubfli
ru pctdr altquts colo:um imwiHiHY crccpns fubruffo * fub
rubcommcdiob^bcntibuerufrum.jirc crgo cclorcs funt
tncdiocns f ubftaunc faliccr fub:ubcus rurrus * mbicundus»
tx vt iir manirYfta rano rchquum cft vt m scfcnprtcnc crpo
tumusita boc.
Crf>msui63lbus:pm$uis l ictcus: fearcpcs pin$uis futnU'
bcu»:pmguis inopos:pm£Uts cbunos: ptncjuis virtdis:pm
gutsltuidus.
OEni t>iccrgo conucnicnrcr crpofucrimus:* conucniai'
rcm ordmctn in btsquc fcrtpta funt fcruaucrtmus? iti
scfaiprtoru; ca mantfcftaucrimus s clara omnibus Sifccnnb*
fcccrtmus: w*c brpoftafibus rr.purcmus oftcndaitcs quc bo>
\u brpoftafis i quc cft ib bac fiuc intcnfa fiuc rcmura f quc
crcaaurcispoirunrpcrfiaf quc pcnculofc* mmorcs fca>
rumiqucad fanitatcmconucutaitcsbicccmpcfiruris br*
pofufim^fuWranric^colcnbcsmirtas vt pcrfccni? tcTmt>
num afl"igncmusinuoccmuocb:i(rum vcrumrcum nclrrum
fcuccm flcri vt buius c' mirnois nibil p:ctcrmittami:s.
tnfoic &ctcrmtnat rc brpoftaft m pff*
'^w^Tnapumusiciitur bouc brpoftafcos cr crpofttionct
jL-mcliusaurcmaf-ipicnriirtmo ^rpocrate banc friccrc:
i ncqj adtccnoncm :vxc\j aManonem al?qui f:aa mus-ippofi
rioctiim^^cfcctu9iicu0muaturam.€lrcrc:o t?:cno fapicn
tts brpccrans tof c.\ quc f"m namram brpcuV.fi.
Clfcic Dctcrmiiur sc brpcfviti tu fl?ca4li.
O-^maaurcmbonacftquando-zalba brpoftafte rucrft
clcui£*cqua!is£mcrnnc tcmpus.iita vir fapicns «
QancQS : 10 -■Tiftcv.s cr tolicio nfnnittonc p:ontltt:
contcnc :!-s?cclo:cm quafi partKularti.Ttics \m
tcm ab te p:crcrmtiTa 4i|iuninf vt omncs appiopinquan
tcs urnrc ucn qi:alccuncpbabcaiitgat:dium:multoiuin cni*
wrdWcrus rwri fcrUcum btfntunoucm audicntcs s qua6 01
Zbecpbfli
ttpkntm fummum crporitotcm opinmtur. flf trge perfo
cta Mfrinirio eiusifrn natunm v:me tali*.
Ct>iepontt Mffimtioncm copletam brpoftafte « bppofbff.
a**irnbonaefrctaudabili0eum alba brpoftatis fnenf
i leute * equatis pcr omne tcmpvs frn fubfhntwm re
ro moderaram:* colour rnffo i fr btuffo * parum aliqnid p/
ttapans ruboiis* qnia Mffinirio tta figntficautt ifpiccrt opo*
tct m vttna ^ecquattuo::brpo(tifim^olotcm: fubfranttamr
% tempu*. Dieamue antem vnumquodcfl m vnoq$eoru$
«uale opotfctcfle.
C"I>K seetaratbrpoftiftm naturalcm pcncs fuas cMftiocs.
OZK quidem ergo fccundum naruram brpoftafte: l^abet
^lbum colorem i nfenoiem locum i cfMeute» i indmi'
faiequalKiin multas Dies taha permanen8:boe enim cft
e^ualcintempo:efcrn3tumXluicu^q5crgoer bie quattu'
©: buiufmodi qutdem quc fceundum naruram fedcmima
couucrtmtur rin contrarmm fmt vnum fiuc ru^ Ipoc talc
non fccundum naturam qucmadmodum ante eompofitiO'
iiemf4penuet>efubfrjnnj6cc^lo:!b :s fccimue:* fic nunc
ommacumb^pofl^fimXomponcnrcs crordin babcamus
€onucrtcmu9 autcm cr bts que ol-fcruanrur m r>rpofbfi oi>
tjm vftimum quidcm cft cqualc i trtbus £m uaturam mon&
tibus incqujlc fit quarrum.
COuid fignifk.it nlba brpoftatis i contmna i cquatis.
Orrtufmodi mfirmitarc* vtrtutte Mgefhuc frgmricat: noti
tfrrtmomnmo potv.it Maercrc narura . Scd relmquit
vnum tndiGcftum co quod omnibu? Mcbus fricenio non fitr
fed aiiquando quidcm Mgefrum fcdimcn. Sttquando ve/
ro mdigcffcm. *rturfj3 igirur conuertamus i controuum:
vt ftnr conucrU tlla mio in vnum:vt non fit brP°^ an0 c ^
tinua ucq$ equnlis.
ITOuid tigntficat alba bppoftafte i non cotinua i no equalis.
►7^\ £ p:io:i mmus Mgcfra i fretictcnttbu* frn MgcGioncm
Kj Miobusmon folum cntm equatc amifit: fcd 1 lcue : vt
nonftteonnnuafedMfcrcta:rneidirantem contnunm fcdt>
men fpinrus meidcus pm£urs:i non Mmttrens illud ec equ »
k:p:opt*rbasi£ttweaDfasreUquum fedimen ab t>» mjo>
ba* mmu? McCrum mo cfhvertamus atstem rurfus in pim
apio quod concciTum eft.
CCutd rtgniricat aiba rjfpoftifte nort conrwu3 1 equali*.
C Q
Xfoervttnaranr
£Y 5t fedimcn non leue fed biuulfutmequale fo: fcoc toU
v!Amalum:eo qjmultusfpiritusfitJftnoupoflita natur«i
fcpafoteftn frabere vt ftt fctgeftus.
CTCuid fignificatalba t>n>oftafisnonconttnuas tnequalis..
BDrfus aute3 eft v:iua noit eoittmua t meqttali9:£te mc^
lio: p:to:c:uott eitim quotttdte bifTipatunqtKmadmo/
dum equalis:aliquando tamen &ifpergitunaliquando vero
noii:*p:opterea v>eclaratmiito:emefle fpiritum biuellentef
continuitatem.l&oc autem oftettdamus m eremplo freficieiv
tispulfiis:ft enim fccfiaenspulfus vfqsad multos&iesident
permanet nmius:malum eftcjquottidiepcrmutari: !?oc enf
cft inequale igitur melius eft tnuulfuj iuequale biuulfo equa
Ii:*#ftupo:eftaudienttbus:*&e&ac quidem complejcionc
tanta fuffictant.
«DQutd fignifictt conttnuuj eneonma*,
^v*?t igitur fedimett albu quidfctranfmutef aut a loco Ato
Xy vt fit in medio qr vocaf eneoiima a npo: bepto: cy c \>l
dere. €ft tf o * continuu * equale \>oc medtocriter tndigeftu;
ito valuitett natura bigerere vtiitferfotem acciperet locttms
\?oc enim eft t>tgeftum:fed participa tione alicuius fpintus m
cidentts eleuatur illud circa mediaj regtonem.
«TjQutd iigntficat altet nubes ? continuts * equalis.
BU vero multus fptritus ftteritimpellitur fedimen * fttp
mediam fcretur regtonem occupans fupertotem fuper-
fictent i vocatur mtbcs:quafi a metapl?o:a nubitts ea ttubes
que fupertotem Ioatm occupat alba exiftes iit feb.acutts fpu
mofis colericos I>umo:esficmificat.* alter ft tn feb:e cotitma
nlba viun nubes fpumofas l?abend malum valde : fign ificae
entm fcertras by pocum fcolere.St tn (vb:e amfon ntgras m*
bes frabetinquartattarium tranfmutart fignificat. &i vero
non omnino fuerit ftjiritus ad infcrtozem aceipftlocum * fcc
moiiftratperfectamfcigeftionemqueeft fecundum naturant
l?f pos iticft % quecunqj t>e \>y poftafi fltnt totidem: t>e eneo/
rtmatc:* t>e iutbet>icta opottct arbitrari : l?utufmodt enint
pofittone fola taittum biflferentta itaq^ mantfcftum eft: quo<
niam er loco ampliusitifetl frtcemusqua menftiram fignato
mm i figntficato:um:pemtutctur tgttur alba:colo: cft py po
ftafisfitnfger.
dOiiid ftgnificat alba \py poftafis non cotmm * cqualis poc
^ocet cognittonej malas ^rpoftafi ftn magts « mtnud.
Xbeopbili
f\ Oc U\e ntaf um fi fuerit qmddam in iiube ti©rtim t mf*
J. t»mi9 malunr.fi tfo in eneo:tmitate matus malum: fi to
«t l?ppoftafi perfvcte malum.
C£tuid figntficat alba nubes non courmua * tnequalt9,
BUmtltter « in albr.fi entm alba * coutinuum n cquale fue
rit &ppoftafi9 bonum:fi tfo nube9 miiue bonnm : f\ xc
roeneo:ifftiamantfcfhim:*mcliu9bonH3:*t>e trtum quidc
pofitione fuffictenrer t>ictum cft.
cmottficatio l?ppoftafi9 a parte colo:t9.
aX)oniainautem&iximu9&etempo:e* fubftantta « !o>
coreliquumapponamu9t>ecolote:erat autem feeudii
itaturam colo: fedimfsalbum: l?oc igtrur non fit album : fed
nigra:aut Uui:aut pallidu:aut fubuiflf fiuiut rubeu: au t vtridc
COuid figittficat rubeum aut fulnuflfum fcdimen.
£>X)b:ubeumergoabaquofofanguiuefit vt(\ipertU9 S></
JO ctum eft:*fignificatindig*ftionem fed non mo:tem : ru>
beum $o factum afinctro fanguincfigntficat S>igeftionem: * <S
quidem fuent moderatum neqfi abundanttam frabeti9 : ueqj
indigentiam ftne pertculo eft ma.rime: quoniam tgttur : neqj
fubujbeumadducitpertculummateriefamiliare eft p:op:t>
um vero materie aquofi fanguini9 ptoritni cjnfteii9 iaitguiiu
vtamicttm co:po:iiionadducitpericulum:quonfam tfo inr
digeftionem figuificat p:opter 1?oc % tempu9 ejrpectare opo:/
ter. £t l?oc mantfeftum eft quod fequitur tempua )?umo:um
l>iqiiictemfanguiitefiuntp:iU9:vtflegma ?Itquo::|?t vero
poftfanguinem vt colerai melancolicu9 l?umo::finceru9tfo
faiigui9iiimedioanibo:uineft:quando igitur fubuif fa ap/
paret v:ina figmficat ab aquofo fanguie & abere colo:e : aquo
(Ue vero fangut9 p:to: eft fincero fanguini9:* p:opter l?oc 111
digeftionem fignificat.ltton euim perfectum appofuit natu^
raaquofacolo:em:manifcftumeft igitur quoniam ncquacg
fcigeftu^eft.Undiget ergo tempo:e natura ad fctgeftionem
aquofi fingutni9:rubeum vcro fedimen <z crii\n futuram . tit
vt j.bie fi&wficsr.fi entm m quarta fcie fuperiU9 nubem feabefi
rtftw rubea i alta Mgeftioui9 figna. vij.frie mauifeftum: quo/
ntamegrttudoiudicabitunquodergo figntfic^t fubwflfum.
«rubeum&Ktumcft.
CJ&uidg fignific it fedtmen liuidum.
Hlftigidftatcm i moinficattonem manifeftar virtutia: eft
awtem fctcere % altter ;tn acu tis entm fcbubu 9 vuna ttui
Zibcrviinaram
4m t?y poft.1^5 frabens m fuperucuieti Die n5 finc pcricuJo.
«nCUud figmficat fedtmcn vindc.
Qfrtde vero figiuficat caio:em plurimum : a c&oc&octe
<uro egntudinie.
«D&uid figuifieat fedimen fubnigrum.
BEbnigra viaia Seficit a pcrfccto mgro^ui rcb:c enim cm
fon v:uu fubm$ra enco:imara I?abeii8 ejccelfa infanum
^iufic4t:^omuc9rtuxi6 f.inguini8plurimum ftiperuenten*
crrfte cum n$o:c a fudo:e.
v C&uidfigiiificatfedtmenmgrum.
opv %rum aliqu.mdo quidem indicat fhgiditatcm : atiquJ
JLodo vcroc.ilotem:tH:terminemu8 tllud tta. Siquidcm,
fueceiTcrtt Iiuidumftciude dc factum ef r »ugrum:fi igidam l?a
bct figntficationeimfi vo vtridep:ecertcrit:fecutum autcm eft
mgrum:mainfcltum eft quoiiiim a calo:e f.ictum.
ClDic oocetqumdamcautelam.
QSotuamauteinalbus coto: bonc rjrpoftafo crcditiir
eflefi9ium:noiTeopo:retquoniamalbu8colc>: muU»
ticne t*Iuditartificem:quati alba l?ppoftaft3 bon.i fit: c\i non
Jlt:fcd crudus t>umo: albuem fcdimtnc apparet:? poft albtt
^ccipitartificcmqu4fil?fpofiifi8bon,ifit.Sed fcoc qutdcm
odo:e otfccriurur.fetidum entm eft.Sed a lombi$ vlccratie*
vefica:autepate:autaltquaparticula:per v:ttU8 euacuatta:
pua cmittttur quemadmodum fcicit t?rpocrate8. St faugui/
nem mii)git:quie:aiitpu8lombo:um:autrciiiim: aut veficc,
^lceratiouem fi^nificat:* rurftim quibufcunq* tn v:inali ^ga
puftule nafaintur l?i8 f.mte farra i errupta folutto ftt.
COe fedirainccrudt l?umo:i8.
ffi:H^!fcfl^m quoniamfantes per e.iudcm vtam etwcuata
cft:crudu8vo r>umo:er mequali fubrtantia &etermma
t ur icdimini8:noii cnim cfrcontmuum tpfum fedimen crudi
t> umo:i8:fcd vciut siiJblutum m mimma velut fearena* \?cc
ctutdc3^icta Aimit:vtHon tn:aputurmedicu8colo:c:fed &i'
fcernatfepportafim sa fantesacrudor;umo:e.£ienimfaii>
§ umc3 1 pu8 mtngar a fqoarna» i odoz grautecftuut lombo
ram aut wmiaut vcdcc vlccratione fignificat:|?ec qdcm bici
mu8 vt \\oi\ fceciputur artifer :fed * \?<\rmofy 111 v:mi8 fcdt'
tnina * &w$arn.i vefica autDbostitrjtafim fcabere ftgntficat.
* altter fi faugumem mmgatrtombouim * veficc figntficat *c\* .
cc rattOJiem fyoc quide^ictmus vt no Dccipuf artifejc ilpccti^
XbeophHi
iw fcditrtte facti * a fanie * a crudo t>umo:ettqUcitttio: qui>
dem fcifferentias fcdtmini9 erpofUfmu9 ?colo:em i* locum
* fubrtantiam % tcmpu9:* reliquu cft vt fcoc (5m partcs quat
Wo: fcemonfrremue tii tvfcriptioue fie.
2*11*1 t>p pou\ifi9contiuua cqualt9.
:3lbal?pportaft9continuaincquali9.
2Ubal?rpottafi9 nou contiuua quali9.
2Ul>a frrpofrafia non contiuiM incqualis.
tf^ ec fuut quattuo: tnrTerentie t>efcript6i9 feditmni0.£ttto>'
J, ouiam autem fedimeu t>tcimu9 trc9 rjabere locos «z fignt
ficcitaeozum t>iTimu0^tnt»efcripttoiieeiU6 qtieadmoduj *
apparcue ratio mauifcfhtuut enim inrtriouim locu? rjabet
<i l?p poftaft9iiomiuatur:aut medium seueo:ima Mciturtaut
fupenozem i nept>ili9 vocabitur. tx caufa9 omniu? p:opter
qu.19 acceperunt locoa i figu vel ftgnificata eo:um t>ijnmu9*
n frefcnptionem eiue quc inferio:e5 locu$acccpit l?rpoltafis.
fcifrereutiae erpofuimuo ^ eunde modu:* m medii bfpo/
ftiflquecnco:ima vocatur facumu9 eiufdem fcifrcreutias.
3n &efcripttone fcicamus ita.
21lbum eueouma contmuum equale.
2Ubumeneo:imacontmuuminequale.
SUbum eueozima non continuum iucquale.
Slbum eneo:ima nouconttuuunVequalc.
XSteergoeneoiimatis^ifivrentiefuntquaeT m fcefcrt
ptioneerpofL?imuo:p:ocedeti9 fermo froeebit figutfica)
ea viiiufcutufq^&iffcrentie qd fignificenttfm tfo tertias W&*
retittam fedimtuie fupio:cm locu tencti9 que <i nubc9 uolaf ;
« t>uiu9 Dtfferennoo m t>eicripri5e crpouamu9:c quid ft$nifi
cetit fubfequenti ratione t>tcemu9 : i fignificat a r;uiufmodi
Hd p«termittemu9. £rt i£itur <i eiu9 t>efcnptio fic.
Slba nubes non continiia eqnalta.
Hlba nube9 nou eoutmua <i mequalie.
aiba nubc9 continua equaii9.
3lba nubcscoutiriuaincqualie,
a2:bec«:>plerionibu9quidet»iftvrctia^ triu i>ppor1afe5
t)icimu9 nftil ptermtttc' tee:* in &efcriptoe ejrpofuim*.
C©iuerfita9 vMiie ci parte co:po:t9.
Qttoniam l?umanarumco:pu9er mbu9confifht:fcilicet.
ejc fpintibU9 l?umo:tbU9 ? er terrem: td eft firmiiB parv
Hbu9^«midi*oco:pU9conftituenti4;faiit^umo:e9 s eo>
£ iuj
Wbervtinaram
rnm (npfrltoitau&queamqs quidcm cjr putrcfcctfe bumc*
ribus pcr viiius crcunt ftjnicicntcr e.rpofuimue-.sicamue igi
tumuc quecr ipfi9partibu8firmisco:po:i8 mmcjuutttrvt
perfccta * 1 1 on miuus fcabeue se v:ini9 soctrma tiic : c tcuim
c.iruinp.irtiummclio^8qucclamfljntUciUct.tcrcm otei fub
ftantumuut ui aUquam *:lum fo:mam aiTimtlaiuur. iQuonf,
amersopmgucdotfcaro molliou firmarum parttum iimt
n bumidio:i.^:imumquidanrcfoluitpiti$aedtticm tom>
mum firmarum partium folubtUou*m; fctr.dc cjrnem : pnv
gucdme crgo Uquefacta itt olei lUbflantiam tranfmurar c.ili/
dum:*quoiu.imt\idcmnonfimulrttoluirur:fed t>abet q^
dam p:iucipitim rcfolutionis z afcctifum i liitum tcmpo:u$
ciuecogmtionem oicamue.
C&uid figntficat v:ma olea$inofa : % fce MtTcrcntijs oleagl/
narum v:marum.
P'Atucipium qutdcmoleacjmarum vtinarum cfl cu olci
colo:cm babciiteeuugmentum tfo apparentce vt ol^
um:(hru8 vo ert quu funr olc.i£inc:crgo olei colo:cm babc/
rco piiuctpium liqucf.icnonis Dedarantcequafi aquofc appj
reunque vo apparcnt vt olcu? tempoits augmento foctc tnv
Xtioncm perfvctio:em olci ad v:tnam l?abenr:olea£;me vero
fMte quc m ftatu funt v:tnc totc omiuno * m colo:c i in fub
ftantu vclur olcum funr.Drtna ui feb:e oleagina fubnigra vc
Hiens lncenfionem er fpafmo i mo:tem fisntficar.£> tfi autcm
pwguedo vuiuertalia cft £m pl uree oiuiditur parrceuut .n.
fVn lombos t circiiuoluttur:i quafi opcnt.idcfl coopcnt cos
aut frn omties co:po:i9 parree circa lombos ptngucdine re/
folutaipv:iiu6 c.rcurc magisfimiUerirueficrcjpeaquc iti
toto cozpoic cft pui£Ucdinc:co q? Ipcc qutdes p:cpc v:malca
mcatus fir.Hxc vo longe ab b19.lDrpocr.19 vcro Difcrere con
fideraua fcnpfititainampt>o:ifm*i9.tQuibufainq5pm5Bcfe
dimen ? mulrum bi9itefreric.ini fignihcit.manifcfhim quonl
aml'Ombo:umptij$ucdincrcfolura:i alirer v:ina in eaufon
ptuguem brpoftafim baben8:mo:rem fi5nificat:finctvb:c^o
fcinbue boc ralc facrum perapligum fignificar .f. folutioncm
parri9. €r toc olcaginte quidcm v:ini9 er. Uqucfacrione pfgut
*Jiui9facti9 fufnamt quc f tcra funr.
COuid figjiificant pcraloidc^ in v:iiu.
QX>ouum igtrur fo!idcparrc9co:po:te babcntin fctptls
cjclongitudmc s Lintudinc^ p^fiinditatc:quccunq|
Xbropbfli
*tro in lotmidlnebilaeeranturvelm fa&fcit radtmf :qaat
quedom perula m vrims apparcnrta: vtftce viaj talia funr se
moimYatiua::<nommarione autcm frabenr er I?» quc funt
fimilaapcul»:quceroetrici9 tririaeiunt:fcram vero fupu
Mcrum modom « cr lombts Detcrminanf.Si cium fucrit fc<*
b:ts« vuna pctalotdcs fubftanrum babens:torum pattt C03
pus.fi vcro won fi: rVb:ts vcftce paffio efhbec pcr ^igcfrioni
* mdtgefhonem termmaiif .St emm cum mdiseftionc roru»
co:po:ts maiucfcfi vcro fit Di^clho vefiee maium cft
C& -id fi$mficanr furfuree brpcftafes
Q^andovcrofcb^iaoccupatcoipus^m^pfuuda vafo:5
brpoiiafef furfjree rmt * cromo:e$:freperaloidiryYut
£t talesigtf v:utcp:edictisbrp^rafLbus£meundcrn moda
f^jnificanuefunt* veficc pniTibncm ciie* torti sco:po:ts.Si
enim adfit rcb:i6 totius co:po:is malum.St vcro non veficc
« fi quid tndigefrum fit tottus.St vcro bt$efrum vcfkc ficut
brpoeros Mcit^uibulcunqj m piugui v:ma furfurca conuc
niunubis vefica fcabit.
«DGuid fignrficctcrmoidca.
£>-3 vcro occupct fcb:is f m trcs rtmatfioncs co:po:ts.C
Xj longirudmcm lanrudme^pfdnditate:buius furfuret*
groflftous fiunr *i vocanf crmcidcs-.faas autcm boc tale fieri
d altquts fubleuans moii rrmcu moleute m croiTtours p:r /
tcarririaopcraf:uiisgroiTic:csp-irttsrnuci crinoidcsno>
mmanficr bts isifcquetnvnnaapparent c^encmuiarioncj
ncecpcruiTt.-fiunfaut but ? cmcides v:me aut o>prcr liquefa*
cttoucm foiido:ti vcbcmete aut j*«ptcr crufhcne fangutn».
&cdftc*c\cm albc fuennt:foltdo:u3cir parTic.St vcro rubec
faiuutui9 queadmodu t>uit brpccrares:in fctnibusac-t»
vtinacclmcaamoidessalbam brpoftafim tabeus mnlum
* alrrentu fcb:tbus cmrurnts v:ma amotdc brpcftafim fci'
bais alijs faturanbus crifrennb* oifceffum dgnuiat . Tr.m*
m rcbitbus eneo:tmacnuotdc fcabcns : siurunumngntficat
cgntudme.fr ccgrofllo:tbus qdcm brpcltafibusque nt ni
nts funt c apparent furTiair pmnTa.
COuid figntncent fetidc v:me c crucrfe.
YI £rtda vcrov:i:in:^ifn:rcurusftginr1car.r:ma maltodo
Xl rtsimo:dar:bumo:umputTcdmefignific3r:«rurfurti
fn rVb:tbus v:ma aquofj c alba i mutra cu albis enecumari"
bus fcrtda pcracopm fcdattd cft manw:-; altrer v:ma m aa^
JLiberpztmtta
tte fcb:fbU6 pingui8 nfgra * fettda veftca mfctt mali feabete*
mo:tem iigiuficat:fignificat veroputrediuem:* momficattO'
nem nic.tx t* fcuiufmodi qdev:ini8 foffiaet que t>icta funt.
COe fedimmtbue i colonbu* * fubrtantijs fimul comuncti*
Qr>oi iiam autem piiue % (Vi bftan tic tcnu 10 * pinguie cu 5
coloiibus compofi tiouee fircimue :uu nc coniu uga m u 5
cff ufionem * fedimen cum competentibus colo:ibU8 1 q$ fv
giufic.it l?o:um fingulum apponam ue:* quonii fedime icom
rubftantiameftpinguetmanifeftum autqma bigelhone tale
factum effcaut c% abundantia pinguinm * crudo:6 !?umo:u\
Ceterum fedtme \?oc cum tenui fubftitia couemre 116 pot.^u
gamua igrt i{wm eff uftonem pingu e cum ferpoftaft :* cum co
loie rubeo 1 fubiubeo.TJn compofitionibus enim bis mdigc
ftioue ligmficantce colowrs coueuire non poflunt.ljncfpiam*:
crgo copoftttone facere cuj fub:abeo colote:qm boc ab aquo
fo fangume:fit |?tc vero er perfccto:opo:tet autem cognofce
re qifi qdaj colozcs coniuncti tn fubtt itije cff ufionis:ipfi etii
tnfeppofhifibuemdtnperfectiquidam m fubftitijs fiunt:fed
tn feppoftaftbuslmperfccti. ,
CfCtutd ftgntficat fedimen ptngue fubtubeum cu3 ptngut fub
ftautta v:tne.
*~ €c compofitio cortat queadmodu fuptue bictum eft : «
J, f ,ftgroficat longttudtne cgritudiute: vel vt fi fit v:ma fub
rubea:* frppoftafie fub:ubea 1 cotmua * equalte fcdune pm/
gue 1 rubeum cum pmgui fubftitta viuw.
<T£>e fedimie ptngui nigro cn ptngui fubftitta vwne * nigra.
£2£ X ea c6ftatcompofitio:*fignificat multitudmem fangui
O nt6:« c% fubftantta * er fedimine.
C"S3e fedimtne nigro 1 ptngui cum fubftantta ptngut.
£2i £ t> cc compofitio coftat *i moufhvtt aduftione:* ftn fub
V^ftanrti* fedtmen:ftmtliterautccum co!o:ibu8contige
tibue coniuugt fubftitie 1 fedtmmi eadem fignificata beclaran
tur fupfluitatie * indigeutie:ercepra mediocritatc vtrorumq5
fubftitie * fedtmtnt0:cu fcflm nSm colo:ibus. f.cu ruffo 1 fut>
ruffo:«enil?ecfignificant ^fvcti Mge«houe:« in fubftitta*in
fedimme:« in colozc. £t ^e v:inarit qdem bifcip!ina a fcjjm 1
genera * fpe0 % t>ifferentia0 c5uenteiiter erpofuimuo.
firpietua eft liber v:inarum Z^eopfrtluDeo gratta^
SpbcniTmowm
Jnriplt lib:i apbo:ifmo:u3t>omtni
bypocratie a oomino £btodo:o
ga3amedicoc grccoin latinum cc
nouotranflato:unn
O; f ta b:eu t6. ar6 lajig*. occafio fccep6. €r^imentrTfaliar.
Ifudicium MrKfcile efr.Wcc folum feipm ofncio fuugetS
cjcfeibere op3.S5cd ettam e£ru? aflidctttc6« cjcrcrioia. tf
XTl pturbatiombue veutrt6* vomittbu6 fpoutiuie.Sl
rale purgaf quale purgari opj :ree bcne cedit « facile fer
tur.Giu miuus ptra.Similimodo coccptaculo:u5 maiutio (I
flat qunU6 ficri op5 res bene cedtt i Uc\\e fert.&m m mu6 cou
tra.5gtf «tcpues terram cetatcsgencra mo:boium m qb*
opo:tet ncc ne confpicnri ofncium cft. itj
^&bitu6atl?lctariiad modiunbont tutf non fintt f\ad
J, J,fummum &eueiierint:noncnim m ccdc^ fubftftcre pof
funt a-ut quiefcere qnod ft non qmefcunt «t!?il ^pficere m mc
ItU6 poifunt rcftat igif I?t6 ce aufis: vt ni derenue labanrur
Ctua? ob rem foluere btbitii erpcdir fine mota: vt Zenuo re
ficico:pu6incipiat .iriec tdcirco ccpieflionc* inextremuro
fcucendc funt.lDaud eni tutu l;oc cffcfed p:o etue qut coxrtgf
turnSsueendutruvttoUcret omttino eu3Cuationc6.?ucx/
tremut>cductccumpertculofuitt:rur(\irq5 reereationeaer >■
tretne ad pertculum aguut. iifj.
rr\ £nui6erqfttaq5victusratto tn affecttl^tii frfutuniis
\JL 0?b°:tu&acuti6qbUGn6c6petatgraui6 moldbq^ cfh
3temq$ vtct^qui iit extremu tcnuitatie t>t ucnertt $raut6 efh
TTU facietae quoq^ m ejctremu acra m<tfta efh
XITl tettui vtctue ratione egr\ peccant:quo fit vt maicte f
afficiauf^etrimento:qutcqu!dcnim commtttrf graur*,
cbueuit qnit ali$tulum plentbig.tt^ ic ifjtf *z fa nj6tuta_n6 eft
Hla sA modum te»tui6 pjl!gcit6 cjrqutfitaqxratio vtcfW6 obel^
rem<yt>tffic iliU6 errot cm qui c omnutttr" ftxunt.ffii fit vt te ^
miwi Siligen6 victuppericulofto: maxima <x yte ftteoqui
paulo pleitio: pwctpiaf 1 . vt )
rr Dmmte motbie fumma friligentifltme remedia adfctbct*
Xjiafm.
lUbtrpiimud
aJ5fmo:bu*peractttu9eft:ftatirnslabo:e$ fummi fttf
gant*tenuifftmovictu vti nceefleeft:vbfnonita e(h
redplentu8agereltcet.2;antum indulgendum eft ciboquan
to mo:bu$ ipfe fit fummo leuio:. vf ij.
aX)m tf o mo:bu9 confifttt fiio vigo:e:tunc tcnuifttmo vl
ctuvtineceffeeft. jjP
atOlttgendum etiameftancgerpoiTtteo victuquem p:c
ccperistmraread cowfiflendi vtgo:em v(q> egroratio
1110:? ille ve pottue fceflciat. nec fcurare pofTit ea ipfa victus
rationeun mo:bus ante fceficiat atqs feebetefcat. %.
QDtbue igitur cofiftetta iujta eft l?ts renuis rictne. turto
p:ecipieudus effcqutbus aut coftflcdi vigo: poftea futa
rue eftajs in eoipfo vigo:e a pauloante ctbo flibtral?edu c(L
Zepo:e tfo fupto:e vbert^ agedu eft vt eger fufficiar. xU
Xin acceflionibus abftinedum eftrairtimere <n\ cibu^ no
ciuum eft:*qutbU9percircuitum veutunt acceifionea
ijo m ipfa acceflfione abftinendum eft. xii.
H£ceflftone0 $o condttiouefqj mdicantur a mo:bie *i an
iii' tepo:ibu9 atq$ ctia ctrcuituu fucceifiuie wcrementis
fiue quotttdte fiue vno interpofito fcie.fiue etta* p tnterualli
ampliou euentutmec 116 cx pie que fupueniunt ludtciu zcci
pi pot.Oerbi gratia tn mo:bo coftali fi fcreatto purulcta (toti
inter init!aextititb:eueegritudinefo:eofteiidit.Sin poftea
puruit logamrqiietia v:ina.altiU8.fudo:.mo:bo9 . aut cirTici
Ie:aut facilcaut nullo pacto iudicari fininuc poflfe : aut bic<
weouut longos fo:e figwficabunt. juj.
£v£nesficillime ieiuuiu tolerant moxqui firma etate fur.
X!j zflbiuuaadolefcctcsomnium mtnime puert:eo:umqj
ipfo:um qui animo funt p:openfio:e0. xifij.
QDi increfcut plurimu calo:i9 tnmti obtiuent itaqjpluri
mo cibo indigent.SUioqu co:pus afTumtfftfentPVo pa/
rum calo:i8 inefta ob eam re paucis egent fomentib" qppe q
a mnltie oppzeflft ejrtiguanf :\?mc ctii reb:es no eque acute (o
nibue acctdut:co:pu0 etum eo:um frigidu eft. ^ xv.
afBntrce bf eme % vere natura caltdtiTimt fut * (omni 16
giflimi.3taq5 p ea tepow cibi clari coptofiue vU t^ebef.
Cwiio:ts ent nattui copia magna ineft: vt eibus p:omde plent/
o: reqratur.^rgumento cutce funt 1 atblete. xvf.
a5ctti8 omniorebndtantibUB^umtdus^fictt^fed puci
pue pueria^ fcis qui ita viuere conftieuerut. jrg.
SpbouTmoplDipo.
£2i % QWfbue twm fcmel au t bis airumedum fit * ptotti vd
v^A an pauctoia particularim animaduertendum. 5Cepo:e
cttam etati * cofucru d nu impar rtedu altq u id eft. xvitj.
OUboe ettate i autumno &ifrfctUime fcront. Ibpcme facit
limemorverc. rir.
QVi per cireuttus acceffionum cracuutur fete nifeil elt &i
dum nec aflumere quiccp cogendunr.fed adtectioni fub
frral?endum eft aitte iudtcationem. xr*
apeiudicanturautrudicata funt integre:non mouere:
neqsnouare vcl medicamentwrvel alije incitamentiss
fcd finere fccbes. ,rrj.
QXK euacuanda funt eo buci fcebent qua marimc natura
comodetcndit. rnj.
OOncocta cuacuaremouereqs noncrudao3necin p:trt
cipio nifi tnrgentSj magrui er pte no turget. rritj*
•jrx £tectione6 non eopia drimande ftmt:fed eo quod talia
V-/&eijctuntur:aliabeijci opottet cfacile eger fert.&tqj
Tbi ad anime befecttonem vfqj bucendum cft : tta agendum
modo eger fcurare pofltt. jriiif.
Xm affectibus acutie raro * inter iHitia vtendum medi
camento cuacuatoiio effcidqj adfcibito biligetcr er an<
mefaciendumeft rxv.
'fqunlepurgarioponettnlepurgatur p:odeft s f^ciU
> fertur.Si contra bifiiculter.
C^ndpit liber fecudus aplwifrnop biii Ifeppocratis a bfio
ZI?eodo:o gw medico e greco i latinu n u g trafductop. f.
XTl auocunq3 moibo fomrius labo:em affert letalis eft
9t fl iuuar letnlts non efr. i f.
Dbi fomnus &elitum tollit bene efh iif#
£>-Omnu9 aut vigilia fi alterutrum modum ereeflferit m«
Jt)liclt. n(f.
or\Onfacieta0nonfame0nonaliudquic$bonum cft q*
X cnaturam ercedit. v#
Xaflttudines fponte euenietes moibospnunciat. vf .
aPicunqj parte coipone aliqua labo:antee laboic ipfus
magna er parte u6 feutiut feis mes egrotat. vif.
|~* wiongo tempoiis fpacio ertenuantur lcnjc reficiend*
VAfunt.fi ue b;eui b:emter« Tttf«
TJberkcun&M
S^lqs a mo:bo ctbum aflumme no co:robonr*ptus cilif
^f.rtie fitaflTuinmf ftgmfiar.Stvcro ftnon aHUmcftfi
iti euentt:cuacuatione opus efte fctendum efh i*
Cozpoia qu.icuuq5 purgarelibuerit flutda co racfefc x
Co^pom impura quo magis nntneeo magie ofrendta xf.
^ofu$cibocrptenf.tciliu3eft. xii
QVc per mo:b09 relmquuntur ab iudicatione r*idunt re
cidiuim. xiij
Qtttb^indicatto tfat fris uor btfficire q^eceflionc fre&itz
f ofequcs it nor faalio: magna er pte aectdc (o\rt. xitif
Xm piofiuutjs atut mutactoncs se u ectionuj touant nifl
in pzaui mutcntur. rv
ay&i raucee egrotant aut tubercula in coipoie oiiuni ejt
cretiouc6cdfi Jer:mde ftint.nift biliofe ttwtco:p*egro
tat:ft fitnilce fiitie co:pue nlere tutum eft. r vl
3Dbi f.;mce efbliboundum non eft % vif
a#M pluectbt p:eter ii£m tngeftum eft mo:bu id facit:p<i
tet boc er vpU curandt ritione. . xviii
£-y Qiu que vwuerfim atqjceleriter alufcfccretioneequo/
\tAq*ccleriferfiunt^ Xit
miOi^qvmi zcutoiu f> dicttonce nb ad-modum tute funt
.neqimotfieueqsfaUitte. xt
Qttiotie imtcnituie adbuc atuue feumida eft tye feitefcen
.tibueficcaf.Contra qbue iuuembuead&uc atuue ficcai
cft bie fenefcentibue frumectatur. rri
jFamem vtnt potio fotuit rnf
QTKcunqsmoUner repletione fiuntctiacu.itionceuranfc
qeunq$euicuationereptetione.*&demq5modo cete '
ro:um cotrariv.remcdio ftsnt. rrttf
/tv 0:bt accutt intr J quartum bcctmum btem iudicari fo"
SiZicnt. rriiif
•y^x ?ee quartue fepf imi iuder eft.Oct.imi6 £ucipium nlro
V/riue rpreunirij erotditur.TOidccimueettamconfidcy
randtteeft.fQuarrue euim fecmidi feptcn.tnj eft.lftem &eei •
tntf e fept imue c' ftderaudue eft.jQuartue emm a quarto t*r
cim :> t fepfimue ib vndecimo cft. xxv
OT> irrane eftiuc b:e«ee tmgn j er p.trtefunt . Butumna/
.lee longe £fertim qtte ad bf emc ^trigerit rr vi
*vr €b:cm conuulftoni fupementre meliue eft $ conuutft/
4TLoiiemfeb:l. xrvtf
JSiphotifmomm
f\ ?0 qu* non *t rone leuant cofidendum ti5 eftmec $m&)
J, F,tu omittendu fotuere ea que £ter ratianem tncidut m %
la:frecenim magna er patte mfirma fUnf,nec pfeucrareaut
iit mo:an Mutiuc folent. rrvitf
B£inicitantt itott ad modum lcuiter fi per fumm J eo:po
ris ftnmam fi co:pus p:eftat nec v\\o modo collabitur
au t ptra fi magxe pfumif $ r6 poftulat victofU5 e(t.Slte£ enl
longitudtne mo:bi alteru tmbecillttate tignificnt. xxit
OTOm mo:biinciptuntfiqdmoucndumettmouc.Cu5 cb
,ftfhiut«v:gentquiefcercmeltu0efl. xxx
O/ifcniacum iucipiunt i fimunt teuio:a fant.Cum coiv
firtuntgrauto:a. xxxi
CX y cm ab egrotatione beue afTumentt cibum ecrcpue mfri
JO lo ,pficit:fignum cfi vtctomm. xxxii
O^lfcnee/erequtfefc male feabent^ncipiobeneaflume
teecibu ncc qutcc$;pfi:ieuteeiufine medtcnu crtgunt.
3t vero qui pucipio vefremeter iuedia erigentedpoftea bc/
ne.aflumuut \pi melius euaduut. * xxxiif
X1H quouis mo:bo mente coftare * abuj appetere boitS
eftaotrarium vero vicio t>ntur. rrriiij
v^j ii;r mo:b09 mmud \>\ periditairfquoir nae mo:bus cb
J^fuentt:autetati:autl?abitut:auttempo:i:$quibU9 noit
ccnientt aliqua er fc>is rattone. rr.rv
Xm quauie egrttudme partem vmbilici * bpmum veti/
trem efTe plemo:e meliua cft admodum:erteuuari atqj
tnbefccre viciofum ert.Sd tnrerae ctta purgattouce t>oc ides
tutum non eft. xxxvi
QVi falub:i co:po:e tant ceteriter per euaeuatioes oppftt
ttflblttuirf atq$ ctiS qui p:auo cibo vtutrf. xxxrii
Qt)tJco:po:e bene coriftant &ifficulter «d vfum veniut mc
diatmento:um. rrrviij
f\Qt\ie n cib° pauto beferto: modo Aiauio: fit $ qui me^
JbJlior.fed tnfuauio: ante poncndus eft. xxxit
BfEnioice magtta er pte minus egrotant$iuucnee.2ttta/
men qui longi l?i& ncctdcrint mo:bi magna er parte Hifa
nabites tota vtta commitairf . r!
*0 :Hucediue3<zgraucdmc6maio:tl?USnd modujnatucti
X^quoqut nequeunt. %\%
Qvi fepe * multum eroluutur ftne caufa manifcfta t>i t*
repente mcniuntur. tlii
JJberfecnndu*
*^2Tupot aftonftue vefccmene fotui noii potdMcufe nott
2& t>e facili potefh yliil
QDi rtranguiantur * euertuntur citra mo:tem fi oie fpu/
m.mt uon rcfictuntur. * ^n XYiH Xr jclmj
Qvi obcft ad mocjLum funt et natura celcrius mpnuiif $
g utfiract Uee.' ylv
QDt mo:bo commtfhali tabo:at:fi tu uenie eft Itbcrari mu
tattonepotiflTtmum.etatie.lcxi. victue.* vite muuere
potefh xtvt
£T 3 fcoloi geminue nou eodem in toco mfcftatqut vefre /
Xj mentio: cft alterum leuio:em obfcurat. xl vif
npv Olo:es * febtee accidunt magte cum couficif pue:c$ vbi
V-/ confactum iam eft. rlviif
XTTl omui co:po:ie motu cum fatigari incipit ceflaflfe #/
timtslatitudtute teuatio cft. xttc
QDi aiTueuerunt ferre labo:ee etiam fi inuatidi funt aut
fenee.factliue ferunt^ qui non funt afTueti #uie robt*
ftisiuuenee. t
QPccunqj longo tempo:ea(Tueta funt/ett.im (t fceteriou
ftuf minue tnfeftare folet:$ que infueta funt.Ugtf ad in
glteta quoq* mutaflfe conuenier. \i
Xk *5mte repeteq5.euacuare.aut reptere.aut calefacere aut
"refrigcrare.autalio quouifmodo co:pue mouere tu//
tum non cft.Stfqs nimtum omne iiumicum nature eft. C6tra
f»aulatimleuteq3ageretutumetl.Dentq5 fcealio tranfirem
«iltudp:eftat. Iff
£X3 cum omnu rattone fcccrfe non id pzouenit quod ra/
Xy tio poftutatmoli iu aliud tranfire tnim maueat quod pn
cfpio vifumeft. liij
QX)o:u aluue eft l>umida !?i cpdiu iuuenee funt mett* fc»e
guut $ qbue ficca eft.Sft in fenectute fceterF.Siccaf eui
Gluue magua er pte (ne qtti fenefcunt. Uii|
/T\ Sguitudo co:poaie iu tuueuta qdem foimam liboralej
XJL/affcrt nec m iocundi.Sed m (enectute vfa fcifiTctUe efl
atq3 fceterwe euadit quod pzocertue eft,
C^ncipit liberterttue affonfmow feppocratteabiToEfee
cdo:o gaja nuper egreco tn tattnu tranfducto:unn .j.
Eempoiuj
epbcnifmo?
rrt €mpotum mutationespotifrimuparnjntmo^bosm*
J JL gueqjtempotum mutationesaut frigotis :aut eltus %
reliqua er ratioue grautue inadunt. ij.
*y x&turarumalieadeftatcmalieadfrfemcm benc male>
X 5ue fe feabetit. tij.
B3F mo:bt6 attf ad alia tepo:a loca * vict^genera beue ma
leue fefe feabent eodem modo etates. mv
•y-x £r tempo:a quottens eadem bie modo eftugrtmodo M
SJ&*$ cnftit moxbo* autunales erpectan op5. v.
*ryX)ftri frebetant auditum caligiiicm obducunt : co:po:o) ^* * r &**£
JjLbiffundunt:pi0rioiaq5 f lciunt Caput acjgrauan&vbi te ^Z
peftaditap:eualuerit:affectu8eiufmodiejtirtunt2rtri tem- "*** ^
pus aquilonum efltuflestfauces&lui&ure: tofficultatis v:i'
ne bolo:ee o:ificij coftarum * pccto:um accidunt:vbi tempc
ftas ita er fuparit affectus eiuflnodi erpectato. vj.
aXjotienee(la6fiti1mili8verif\ido:umcoptam tn feb:t«
bue erpectare ppottet. vij.
«v"\£r fqualo:e9 febiesacute fiert folent:* fi magna er par/
Jb* tetalisfitaunuequalem fecerit conditionem,:mo:bos
quoq3 talee erpcctare magua er parte opo:tebit. vuj.
X'Jft tempo:ibU6 naturc legtttmie cunqs tempefhua tcm
pefhue redduutur moxbi confawtee ftnceri s factles
fubeunt.Sft vero tniquis iuconltantce % tudicatu biffictles
cnltuut. ' ix 9
•v^^r autunu mo:bt aceutiffimi f erittofifTimi accidilt: ma .
Jb? gna er ptc ver faluberrimu eft mnumecp eritiofu. r.
Sutfinus tabtdis malue ett. r j.
atfodadtempowmatnnetrattonem.Sifepems ealida
* aqutloma fuerit ver pluuiu auftraleqs : feb:cs acuta*
fiert ettate necefTe efhs lipitudinee c itcftinop bifticultates m«
Ximc multertb*:* fc>ia qui feumida feabent nSm. %iu
mOibi autc g nubce fiuut magna er £tc felne* longe:alul
fluo:er.putrcdine0. rnj.
£^3 I?f cmoauflralicpluuia^trepida fuertt: ver c^lidum
Xj aquKentuqj: mulieres quar partus iurta ver ^perant
abottum er qualibct caufa faeierit.£!uc autem pepererint im
beailes ad moxbtdoe edent infintwita vt mt (tatim pereat
aut tenues atq$ valitndiuarij viuant.Ceterte btfficultatce iti
teftmotum * Upit udines-aridc accidcnt fcuioubue $o biftUU
nonco que cito mtcr inian t. xiiiu
Itbertmfo*
S3ert36caliJaaquilcntaq$fjerit autunua pluufua ntv
ftriiiufq>:ttolo:e9 capiti6:tufle9:rauccdme6: grauedics
Cjriftuut.£abcs etiam nouull06 muadit. " xv*
•tvZ fi aumuus nqiiUonuofit cficcus viri9natur4 frumi'
JTLdie * mulicrib^^pdcritn-cliqe acois lipitud;c6 andc i fc
f t:c6 acute s grauediijc9:n6nullo9 et attra bilcxcrccbit rvf
OOnditioiiu anni calo^tUubnpicsci^dintotu £&<
rini $ i?rnib:c9mmufcgmo:tifirri,funtL/ xvij.
mOM pef brmb:c6 magna er pte coftftunt feb:e6 longe:
aluifluentt9putredine6:attoniti9 angrmeper caloiea
eabitudinc9:lipitudmc9:articulo:um fcolo:c6;fhflicidia vxv
nc oifficultatcs mtefhnoium. rvnj*
OOndftionum quortidianap aquiloue9co:po:a cofhpa>
tio:a:cotentio:a:mobilio:a:colo:atio:aq5 faciut. 2Judi'
tum et .idiuuant.Sed aluum erficcit.Oculo6 moulet z fi nt
pecto:e oolor aliqs prceft acriU6 erctta tur. nr*
rpr Dftrt corpa oifloluunt * t>umcf.iciut : caput aggrauaut
Jl.auditum obtudunt:vertigmc6moucutoculi9* corpo
nbus affcrunt tarditateimaluosctta fc>umefaciunt. xx.
P£rtcpo:aanuipucnquictatt ^iepximifut vcrc atq$
p:imaj:ftateopnmet*gunt.£tmarimc valcnt. Sene^
eftatesautunoal!quidiu:reliquoautuni tcmpo:c *l?peme f t
qu i mcdia funt cratc mcliu9 valcnt/;— — xxj* '
/T\0:bi qtudeoe9tepoub*oibu6accidere folentScd n&
\lZnuUi ccrti9 quibufda" * o: lunf" i irntanf*. rxij.
alCfe cnfattre bilc9:ruro:c9 pmitialc9:^fufionc6 f.mgui
ni9 angincJtu ire9 # ^raued:es:lep«: ipectigic6: ♦tiligice:
pufhile vlccrofe pnme:tubereul.i:articulop t>olo:e9. vXrnj* /
f\ State nonulli cx I?i9 ac fetne9 conttnue:* ardo:c6: n tcr
V^A tianepnme:vomitioc9:ct aiui^ fluuia:oeulop i aurtu
fcolo:e9 o:i6 vlccra geuitaliu putredfe9 * fudamia. xxiiii*
rr-y-Dtuuo magna pareefhuor atcfi etiam fcb:e6quartane
J"l.<:crronee:lienes:aque mtcr cutem tabe9:fhllicidia vxi>
he:kuitate9 mtcfhno:um: cox^dicce: anginc:ant>elationc0
•voluuli: comitialc9uttre bilc9:furo:c6 xxv.
*\ Yemecoftalc9:pulmonie:graucdinc6:raucedinc9 : tuf/
J,l,fc9oolo«6 latcrum:pecto:umlombo:um:capiti6 bo/
lo:c9:vertiginc9uittoniti. xxvj*
Y\€r mtcs bec acciduntparuis % recen6 mtte puerulia
Jbs vlcera ;o:i* vomitu6:iHfomnic:pauo;ce: mflammooo
apbttifmo?
fwvmbflwltbumotceauriom. jrr^5-
P&ulo etate p:ogrediettbue eum bentire fneipiunt : grtt/
giuarum p:ungtnes:fcb:e8 conuulftones ulut floote*
tnaramecumcanino8edunt.£tbi8 potiflunum puerm quf
coipulentifTimi funt * aluoe fcabent aftrietae. xx riij.
*Ti • Dulaoiibua iam tonftlle vertebze tn oceipttio: fiue U/
Jl rntio m partem interto:em:anl?datione8 calcult: lam/
b:ia:terrentc9wfearide: vcrruci:fattne Rrume:* reliqui aecef
rtwfed pwipu* qbe enumeraui. xxix .
•Tx^^centibnoiam^pubefcenttbusmagna eo:u? par^
Jxaeeid!t:atq$ctiamfeb:e8&iuturne pottus:* fangumis
€ nanbU8 p:ofafionc8. XXX*
PXurimiv^oaflFectUflpuerilwetatwtudicantur fiue fu\i
untur.aut intra quadrageftmum t>iem:autintra fepti'
mummefem:autintrafeptimuannum:auteuad pubertate
itur.rQui aut perdurarmt nec folui potuit pubcfcenti aut fe
mme cnm meflrua erupunt l?t coftenefcere .iflolent. xxxU
*"OriBolefcctib* fagufe fercat5e8:tabes:fcb:e8 acntecomitta
JlJe8 i reliq motbi.Sj fcctpue t\ nucraut ncadut. xxxtj»
QX>\ t>anc crceflerut etzt? t?i8 anbdationcs coftalee: pul
monie:obliut>rii:Mitta:ardo:e9:biLire0 : alui fluo:ce
logi &iflficultate8 ttcfhno jr.lcuitates ttrttfc? marifcc. xxxui
£y-£-iiio:tt>U8 diffieultates fpiradi &tflilUtionc9:tu (T«: (Mj
^3liadia Tttne:bifficultatee r:ine:articulop i?olo:c8 rena
toolo:c8:vcrtiginc8attoniti:malibabttu8 pignaj* co:po:w
tottU8:infomrrit:alut oculoj: * aurium feumiditarcs: frebetti
dineococulozum Jgrauitatce aurirnn. xxxiiih
CSnapitlrtKrquartusapboMfmorbfii Ibrpoerattoa bo>
minoZ(?eodo:oga?anuperegrecomlattnu trafduetoy. U
Elierem rtero gtrenttm purgabis medicamento:
m ft materia turgefcquarto mefe a ad feptimu vfcfl
f5 eas min*:a recetio:e 6t * ab aucto:e caucbi8. ij,
X1H medicametor rfh fi talia fcncunf er coipe qualfa rf
fpote eteit rtileVft.Si cotra cobtbenda funt. ttf.
rr ? qualie purgari opo:tet tale purgatunp:odeft * faalc
XD fertur. Si eontra biffiailtcr. tii j.
/TV ^tatepotius ftip^i>feme fnfra fruceudum mcdtca'
CAmentfcefh ' v,
sa
Ql
•JLt
Ql
crucin
Q?
Q!
Uteforioi
6ub c.itif * ahtc eane mcdicometor vfos btffictlte eft. vf»
^ SciUcnto0 * ad vomitum facilcs purgando» iltpta cti'
Lrabis cauendo t>f emcm. vij.
I tJi aut ad euomendum bifficrtc^ funt c cozpoie medio'
«crttcr cofbnt tnfra purgabts cauendo eftatem. vn/.
rr\ abi obnoxioscaue nc vn$ ad fupcrnas buca9 euacua/
J JL/ ttonea. i T#
•Ti^^oattrabilicammotoepleniusinffa eademqs ratio
J JLrte contraria affercs. r.
^TTl valde acuti9 ftatim * bie p:imi cuaaiandu eft fl ma
-tnrget.^Lipfcdcre.u.i eiufmodi motbo malo eft. xi*
I 1)00 tozmma vmbihcum fetipt % labo: atcf3 lombo:u$
*t?ob:iufcf! ; it:nccmcdiamcfitoautvUoalio mo folui
cruciatus pot bis m aqua* mtcr cute ficca" fcecubif . jcij.
! I>o:um aluilcuitate intefhuouim wfeftantur. Ibpeber/
•no tcmpo:c eos fupu purgare malu eft. xiij.
I Di non se faali (up:^ varatrit purganf eojzco:poiaati
rfPOtione bumectada funtabo plenio:cqeteq5. xiiij.
am qui varatruj biberit ^d co:po:t9 motiones magis:
ad Comno® quietefcfi mmus t>uctto:motione coiy 9 tur
ban tndicio eft nauigatto. rv.
aiom Itbnerit vt varatrum ampliue bucat eo:pu9 mouc
bi9.€ontraeum firteitdumcenfuerisfomnuj molierts
necquiccjmoucbi?. rvj.
O" ^ratrum periculofu* bi9eft qut co:po:e integro funt.
facit enim conuulfionem. xvij.
^quie no febuene inedia erigit* eo:df9 bolo:c:aut eaW
> ginofa vcrttgtne tmvftatur ac 0:10 amaruudtnem fenttt
punptione fe tgaet parre ftipioic figntficat. - % viij.
^ Olo:c9 qit fup:ap:ecotdiainfeftantpar53tionem ftJ
"p:v.crn tutr.utufra rcquirunt. " jrir.
, rn 111 mcdtcamento:um pottone no fitinnt cum purgi'
A mr:bi non beftuunt pitufcy fitiant. m xx.
-•Urotmniaaccideruiit nofclntcitancgenuu gr.nitti0 f
> lombor fcolo: purgitoe infra opusee fibUirTcaf. xri.
+t^\ €iectione6iiigre modo riuguini9 atri fpontt venieii/
KJ cesfiuccTm £b:c ftue fnie fcb:c peitime funt :* quo
plnrc9fuutp:3uicolo:ce;:copetu0.Sedfi er medicamento
taleaegcriinturmeltusefl^quo plurea non pzaut eolo:e«
funteomclius. xrt.
purgi
q;
q
Rpbozifmop
Xlflquoctmqjmotootnapientetiattrabtfte vel fopta:
vel mfra erteriHetale e(t rnn.
at>icuuqjermo:bi6.icuti6 aut dtuturnfe vulnenbue:
autalioquouiemodoertenuati attra bilem fangutni
nttro ftmile emiferint poftndie monuiif. rrulj.
i3ifftcult.i6 mtefhnoiz d ab attra btle fcepir.talis e. %%v.
CT 2lngM0 fopra emiflus qualifcunqs eft m.ilu6 eftnnfra a*
JU tem bon«6 cft. ^ xrvf.
£1 Dtfficultare iteftio» labo:iti carucule ereutrlerale c. xx vif
QDibu9 per febzeb alicundc large erierit:t>i9 i\\ recrentio
,ne alui l?umide reducuntur. rrviij.
QDibU9 fceiectiones biliofe txwnt furditatc fuperuenie
te finiuntur. £t quibU9 furditas pzeceflent fcefimt fi &e
iectionee fequuntur biliofe. rrir»
Qr>ibu9 reb:icitantibU9 t>ie ferto frtgoza acciduut Ipis S>if
ifculttr uidicantur. . jxx.
QX>ft>U9acceiTione9 veuiuntftfebiiequacuqs l?oia fcimi
ferit:ende altero fcie repetit: I?i9 Mffiale ludicaf. xxxj
QVi per feb:e6 laflantur:$>i6 m articuloe i marilla^ po/
tiftlmum accefTuo fcccubunt. rrri/.
Qr>ibu6 coualefcetibu6 a quaui6 egnttjdine pnre aliqua
co:po:i9 bolo:e veraf:bt6 ea i\\ parte afccdif . xxxiij*
Qt)mifip:iufcJegrotafrentptealiqua fui co:po:t9 per
•t»oluerint:eodem mo:bU9t»ecumbit. rrriuj.
^3feb:icitantt uullo tumo:e faucultr.fgulario ^icadit fu>
XJ bito:letnle eft. xxxv*
£r 3 febncitanti C0U115 perucrtitur vt vir fccuoiare poiTft
XJ fine vllocolli tumo:e:mo:tirVrum cft. rrrvj.
^>'r>do«9reb:iatitififtari5icepitbono fut.£t tertto fcie*
Xy qnto * feptio * nono;« vndeamo * qrtodeamo:* vic^eff
mo:« vigeftmofirto:* visefirtiofeptio:* rrigefimorstricefimo
Qrto:(>i9.u.fudo:ib%io:bt tudtcanf.qautnotra venmr: labo
rem ftgnificit * logttudme mo:bi <i readiu 5. ^ xxx vif.
B30do:e9 jrigidi li cutn fcb:c aeuta accidut:mo:te5 fignifl/
caut fi cu mitio:e:lc£itudme mo:bi. rrrviij.
£ZV !Equaparteco:po:i9fudo:eft:ibimo:bumefle ftgntff/
VAcatur. rrxir*
£t qua pte coi&s frigo: aut calo: effcibi mo:b^eft. xU
aJ6i toto i\\ co:po:e mutatto lir:* modo coz^m fngeft
rtt ; modo calefcit au t colou m alium ab alio recipit: lon
23 iij
Xiber cjuartu*
gftudo tnoibi tTgnificatur. tff*
(X? ? er f° mmm ro3o:fe,copia fine caufa mamfcfti euemt
JO vfu0 cibi plenio:i0 fignificatur .Sed fi nou per cibum id
*cadif.inanitione co:pu0 egerc fignificatur. xlij.
BVdoi rnultuo m$ frigidu» mo caliduo afHdue fluene rrt
gidu* m3gf0:cmdu9 minue:mo:ba tlguificat. xluj.
Qr>ecunqj nd m&rmittete9ftertii> Me vei>emetid:e0 redt
»dunmr:ma#0periculofeexiftunt:fed fi quoutemodo
tntermittunt fecuritat£ inee ftgmficatur. tfiii;.
QVoe fcbics longe erercefb 10 vel acceflu0 in articuloa
vel boloaes fcecunbunt. xi v.
QW0feb:e0fciutumelM*nt:t>i8 marticulo^ afccndrf
ftlabo:accidit.£tuibU0a5tin articulooafeeudif fi lv
S bo: cx fcbicfyi) cibo plenio:e vtuntur. jct vf.
£y*3rigo: acciditperfeUemcontinuam egro iam frebilL
x3letaleeft. ylvif.
a$creationes in fetntbu* nou mter paulatteliuide : cuir
cruente^iut fettde omnes funt mate:fed f\ beue excernif
fdutare8futt>eiectioe8etij?v:ineiuuatq comode cieunc
21t ft n\X>i\ comodc p ea loea erceruir malu eft. xi viij.
XTH feb«l)U0 non ifiterpaulatie ftejtcrio:* frtgent: mte/
no:u v:untur * titront:tetale dtl rtir.
XTfl feb:e non interpaulata (t labuuaut ocuto8:atit fupa
tiu:aut nafu8 puernf :fi v1f40.fi audtt^&etvcerit egro 1 1
&ebtli:qcqd cx *>i0 acadit:mo:8 injppmquo eft. L
QX)ibu0infeb:en6mterpaulatat>iffieulta8 ffcirandi euj
fceltrio accidit:letale efl. Ij.
«Y^£rfeb:e8acceffu0ntfip:imi0 foluatur iudicationibus
J^f mo:bi longttudmem iudicat, Itj.
aDibu© in fcb:rtnj0aut in alij8 motbie ocutt8 volenti
bU0 tllact? umanf.nuUum efl penculum:fed qutbU8 m /
Uicti0:periculofiu0 eft. In/.
a!£ibu0per fcb:e8lento:e&ente0opplenmr:fci0 felnes
iuciduntvei>ementc0. tinj.
QDibU0 tu(Te0 ficce leuiter irritanruT in feb:ibu8 ardui'0:
it>i nou ad modum firi africiuutur. I v»
H^b:e8 que p accelftim inquinum ^ddnnt male fut mfl
genere epi>imere \?oc eft op arie continentur. I vj.
H£b:iatanti fi ftido: accedit reb^ n5 itermittete malu e:
motbP,n.grog*t pluf$ tpuiditagiee figuificaf, t vij.
tpbozirmo?
QXW couuulfione aut &irtenfionc tcnttm.fi acddit fcbiim
mo:bum leuat. Iviij.
CJu t ardo:e tenef fi frigus ticcidcrit folucf eo malo. Itr.
H£b:es terttane feptcuts ctrcuittbu $ md tcantur quod 15
gifttmumeft. Ir.
QDibus per fvb:e* auresobfurduerinbtefanguisc iia
ribuefufuaautaluuepturbata foluttmo:bum. Irjf.
duib*p feb:ee moib*rcgi*an te fepttmu acctdit mali e. Irij.
febiio ntfi t>te pari fcefien folet reetdinnre. iritj.
QBtbue per feb:es quottidie frigus acctdit:feb:es quotti
dte folttuntur. Iritj.
QBibuo per feb:es mo:bU6 regtus toc feptimotaut quar
todecimo acciderifcbono ettmffii alia obduruerintmam
fl fcoc ita acctdit: nou bcne efh iriuj.
XII feb:ibU6 fi circa aluum calo: velpemens ac fcolo: ve
trfculi vcrat male eft. Irv.
XTfl fvbnbus acutie rt conuulfiones aut vtfcerum fcolo/
res vef?ementes acciderint.mole crit. Irv/.
Xltt fcb:ibu6 fi pauo:ea pcr fomnum aut conuulfioue*
accidunt:malum elh Irvif.
«Y 1 !) fvlntbue fptritus fubfiftena malo efl: quomam cow
JL«»uulfioneni fignificat. Irviij .
QOibus v:tue crafle:grumofe * pauce fuut nou ftne felnc
fitenueocopiofe < pdtermt:,pderuut. marime $o talea
<rennt \>ie q ftattm aut b:cui fedtmcu Ipabeant. Irir.
aDtbus tnnu turbulera qualis iumcntov eft:(>i9 t>olo*
capitia vet adeft vel adcrtt. Irr.
QX)ibu9 feptimo t>ie iadtcantur ad falute:bte v:ina quar
to fcie nubecuU bj rubtctfda *i reiiqua er roue. lr xU
aVibue vxina pcrlucida alba emittitur malo eft : fcelirija
potttftmum talid euenit. Irrijf.
ambue flta fafpcnfa murmurant:fi lombo? bolo: tcccf
ferit:bi9aluiadmodum kumectancmtfi flatu«crupat:
*ut vttne copU p:odeat:tdq5 in fvlntbua teritj.
QDtbus hi orttculos abfceifurum effcbfe extauit abfceflu
v:inacraflacopiofaalba:quali9tn fcbetbus labo:iofto
quarto t>ie ncmullts cjttre incipit:fed (\ fangnie quoqj erupc *
nt b:eui admodum leuabuntur* Irrtiij.
Ct3 fofiigute aut pus effiuit per vKnotn er vlcerattoe : aut
XJ rcnum aut vefice figm&ai; lr r v.
O Uii
liberqolntn*
QVibus cum v:tna cratfa caricule etfgue aa c vAttti capf
lamcnta ereunt e% rentbus biserccrmtur. Ir.r vf.
QlDibus v:tna crafla furf urca quedam ereunt:t>ia vefk*
fcabic affcctaert. Irrvtf.
avicuqs fyonte f.ingumem mtngunt l?w rcnqlam rupti
eflc m rcntbus figiuAcarur. Irrvuf.
QEtfnts m v:ina ocadent arcnofa;fcfscaiculo vcfica U/
£o:at. lrrir-
^3quisfui£utnetnmin£tt«grumos* suttatim cmitttt
JO v:itum 4c csMo:e ad ventrcm tmfi ,« pcctmcm * femcn
Vicijs vefice labo:ar. Irrr.
^>3qui9f;in$uinemnutpu64Utfcamul.i0mmgit«cugra
JO uc oletia iii v:nu erulceratto vetice fignificaf. Irrrf.
QDibus in vzmano meatu tubercula o:iuntur:fci9 fupa
rattone fact.\ i erupttonc leuatur colo:. Irrrti.
^3^0 uoctu copiofe facta extguam foic &eiectionem fi
Stuncat.
C3napitUberqutntuaap|?ofifmor^jfiibrpocrati« a $f\o
^Lbcodoio ciy\ c grcco nuper m latuw trifductor. jj.
Conuulfio a varatro letalis cft. tf.
Conuulfio a vulnere lctaliseft. UU
^>*3n5ui9muitep:ofufioni9conuulfio aut fingultusfu'
JOperuemcnsinaioeft. * inf.
£x purgatoe ccuiilfia aut fijigultus fupuenies malu e. v.
^^cb^iusquifcjobmutuentcouulfusemo^turmifip^/
Xy beufus n fcb:c firuut cum aj eam venertt bow qua cra
pula folmtur facultatem reciput loqueudi. vj.
QDi a t?iftcuttonep:ebcduntur mtra quartum frte tnterc
unr.Si rame bos otes cuafertnt coualefccnt. vtf.
QOmitulesquibus ^nte pubcrtatem acadunt :qutbus
, .inrc vigefimoqumto c6mo:iuntur. vuf .
OOftjles nifi mtra quartudejimum oiem repurgantur m
, fapuratiouem vertuntur. tr.
rri S&itudmtmarimeetasobnorfa eftab anno frectmo/
J JL octaaoad trtgeftrnuinquinrum. r.
Q^iribcinfctUiitunftquodocfpuunt^ertun^untgraul
tcr olcr f capilli ocfluunt lcralc figml oftendut. rf.
Qrn angini eu.ifcrinttbts m pulmonc .iccedif s ftra feptt
mu ore mo:tunf;firn Jpossieecuaferit fupuranf. xtj*
apbcvifmouim
QX>ibuepat^bcmapiUiDdluunt:t?rjalt3if!ucricn^lVB
ueuienre mo:iunrur. ^ nij
Cluirpu^tefangouic^cfpuuttbiebcpulrnonccdurif rurj
S£abe fcctoiOB fluno alui acccdc^ktalwcft. xv
QVi a coftali fupurif fi itra qdrasefimu tie a quo ruptio
f.icn cft rcpurgenr 1 lcu anhalioqn rr ifeur m rabe. xxi
Q&\\di d in modica fir betnmeta bcc ifcrt ccipts effenuj
iiwnoncmcnior mc6tinetii:mcne to:pidme:fan£uini3
?fufionem:a;e txfectioiie qbU6 mo:s fcquif. rrnj
n^apuuln^V9tif!c^^:Uuio:ceul5ou*0^ctnika. rrmj
'Kj "fcigida offibU6:^cntibU5:ncTUi6:ccrctnomwdi:U I
XTfalunimicacft.Calidn crtraamicaeft. nc
QVe pcrfrircrmt cilcfaacdafuntCTCcptt6l?isquc faiw
guincm^pfuiidanc. rr
yj fctsida rlcenbus mo:dar cute obdurar::vlo:cm tnfa*
JLi pcr.ibilcm mouct liu o:e rrabit alscncs,fcb:iic9 punlto
ne3 0tftcnft:>nefq$inucbrt. rn
qpv OnnancJ pcr tMftcnnoncm fine rlccrc tuaeni bcnc ccn>'
X "po:ato ciiM media fnpdcacmcUr^tKrfufto reaocat
calou*m:calo: aut mala bcc tbllic rnf
01 aiida fuppuraro:ia r ulnerum omnuim eft fummn^ fe
^cunrans ludiaum f>rtar curcm moIlit:cnenuat ts?lo:e:
Icuitngou6^onuulfionc0:r>!ftcnfioncs mmgatcapitrs aat£
grauitatcm foluirioiTtbus fractis plormiu? ;pdcft \cd pcrpae
bis quc cruta funr co:nmcg marunc bis quc rlccra bobet C4
piris i quc ab algo:e rcl mo:ranf' rvl vlccranf mcc no rcpcti/
bU6Comtii3:fcdi->nirjii rtcro rcficc optrutaf:bi6calc: ami
CU6 i fceaerouuscft fncus tinmicu arcp wtenme6. rnii
QSusfngidc rbi fangu:^,pfundtf:artjrr!cnn6qua cfflu
ar fcd lurta innaendJ cft. Ouineuj rbi infljmmanoes
funtaut mflammma ad rufnumcruentuuc tcndcnna fancal
nc rccenti.Tl.un rrteribus qdem nt£redmc affcmigncrn etti
facru nb erulceraru iuuattfrulcer atum ledit. rriuj
H^igida qualianir aur daacspectc:i nimica fuwuflea
mouent i fanguine c tvffillationcm. rrv
rr% Dmo:c6 arnculo:u c MkawsiM rlccreatcpenampO/
*A} ibgricosfcolo^est conuulraaqua fngjda large cfruia
magna cr ^•irtc lcuar:foluit ts^o:cm:crter.uar:ro:po: tm mc
dtccri6Dolo:tmmingat. rrvi
^uaqucmofaleftitcQtofri^ xxv^.
ttberqutntti*
Q»f noetu bibere captunt* is admodum fttientib* fi cbr
doimierint bono eft. rx vlu
^£»111114 bucunf fuftitn aromatowtm que fcpe rel ad ol*
09 vfu0 rccipercnr nifi caput tentarcnj. %%\t
mpiierem vtero gerente purgabie med tomeuto fi mate/
ria target quarto menfe t ad fcpttmu vfq^fed ea mm*
a recenttote aiit * ab auctto:e cauebte. jeyx
2lbulierigrauide capt ab aliquo mo:bo ^\cnto ietale eft. xxxt
^ ttier pugnane fanguinem miflb ejc vena aboztu^ facit:
.* mogie ft fvtue auctio? eft xxm
gr\ XMcxi faugutne euomentt d mcnitrua errapertnt Jleuta/
Xlitio mali contingit. xxxiii
f\\ Dlieri menftrute frefiaettbtjs ft fanguie e nartbue flu jctt
fli/bonoeft. xxrtfii
^rv Blteri pzegnantts fi aluua ntmiu fluxit periculum facteii
Al/.dt abotfum imminet. xxxv
^1)1!^^ qui vitia vten infeftit autque bifficulter parit:
fciftermitamentum fupucnit bonum ett. xxxri
Ct3 muliert mcnfee becolo:e0 nec femg eodcm tpe #uent/
a3 unt purgationc opue efle figniffcaif. xxxvii
&i mulieri vtero graut imnic Atbito ejctenuantur aboztio fe
quitur. xxrvtii
2ibuUerigrauidegemini0fialtera mamma cytenuef alteru?
ammittit * ft Dextra mamma errenuata cft marem : fi finiftra
femtnam amitttt. xxxtjc
Si mulier non ptegnane non puerpcra fcabet lac : menftrua
ciuebcfccermtt. xl
Qt>tbU9 muUeribue fangut* in vberaeolUgitur infaniam
tudic.it. xti
Si nofTe Ubuerit an mulier grauida fit mulflim c bibenduni
fcabie cum ictura aibitum eft:poft &indc ft venter totquetur
grauida eft;fi mmu0 non eft. ylii
jrtfcuUerfi maregerint^be colo:ata e fi femini becolo: e.rlu j
Si mulieri0 pgnitie vteru tgnie facer ifeftat letale eft. rfiii)'
£fcuep:eter naturam tenue^ vterttmgenmt abomim f.icmt
fconeeeracefcant. ^ x\v
jrtbulieree que mediocriter co:pulente abo:tu faciunt feeun
domenfeauttertioftnccaufa mamfVfta:bi0 acetabula vterl
|>leamuco:!6 funt:ita ne fatura cotwere poflint.Sed p:e fao
(ondere prupat ciabaturq? partue neceOe fit, x\ vl
Hpbo:ffmo:uflt
QEe pteter naturam crafle conapere ncqueu)it:&te vterl
09 ab omenro comp:tmtf : tacrj implert fconec ejctenuc
turnonpoflunt. jivtf
^>f5 vterue in cora pofitus ftippuratur Uaaraentum reei /
X5 ptat nceeire efh xlviif
H£tus qui mares funt gtc yteri fccxtra contineiif :qui fc
mme tnagis in fimflra. xltjc
B3feamdap:oaditftenmtato:io pofitomaressos apf/
p:el?endimu6. f
£>-9nieftruafiftereptacet cucurbitulam maejiiam apponc
Xy*d mamma$. tti
due rterum gerunt:!?;* vulua fe eomp:imit. Uj
mEUcrf grautde fi laceffUitt e mammis rctum imbeallem
efle figntficat.at fi mamme funtfirme ac folide frru^ ec
?aUdio:em figmfiartun Ui j
QJX abomt fecture funr.fete mamme ertenuanf . Sed fi
fcenuo &urcfcant frolo: m mimis fatigabit aat m coris
aut tu oculis aut in gcnibue \uc& \\o f.Kiet abo:tum. Imj
£luib* vtert oe Duru e\\:fy\e c6p:cflum id ee necefTe eft. l v
iQue vtertt gerentesa fcbiibus capiuut :valdeq5cttenuaiif fi
we ea mamfcfta f>ee tNffictilrer partunt *i cum ptculo:aut abos
rum faaentes peridttanf'. l vi
Sip:ofluuiomuUeri6conuulfio:autamme t?efectio fuperv/
uemt.malocft. IvjJ
B? meftrua in modice fiuut mo:bi acadunt.JEt C\ uon fiut
mo:bimatricartjacadunt. ^ Ivnj
ajCert aut recti ftcftfm iflimatioe ntwe ftilUcidiu acadtt
reuitwe ctpurulentis v:mc fttlUadiu fequtf. Uc
Si mulier no coapit * fcire placet an ccapere pofltt vcfte ob/
uolutafufflee infra.majfi odouranimittiperoead itares
■videbtf no efle flia culpa ftenlem cogncfces. Ijc
£r3 mulieri grauide meftrue purgattones ^deunt fieri n$
JO p ot vt fetue bcnc valeat, ixi
St mulieri meftrue purgattoes non #deiit:iiec \>c:voi aut fe
b:is fupueiut c faftidia acadufcgrauidi ee arbttraf . ln j
mr>Uerttf quep:cbumtdosr;ent vteroscoapcre neque
.unt:queetia5frigidoB tyiflofqsfrabaitnon, conaptut.
f ctup emm ertinguttur. Wecnon ficci *i admodum ealidt cort
ctperenon poirunt^euitale enim femeu commip!tur,ypter
tnoptam .iltmeuti:que aii t modtce teperatop obttnct vtero9
VbcvUxta*
}}€C valcnt fccunditatc !ni
*YY3n modo vcl nanbus cucnit:aot tnimppttr coipts U
Jfcf ritate Difrljf cuancfcttq$ fpiritusmcc fcmc gcmtalc trif
mitn poffit:aut ob fpirtttudinc t>umo: no fo:a$ fctfccdtt : aut
#ptcr frigiditate foucri no patit vt ad cu coUigaf locu aur p
prcr nimiu calo:e t>oc tdcm accidtt. * "Ijnn j
nSc fcb:tcttanti ^an mr caput colenti malum cff t qbus
ylia fufpenfa murmurant s t>t9 qiu flttbudi funr : nocct
ctiamqutbu9perfeb:e8accuta9 btltofe oeiectioncsapdeunc
* qutbus fangutms multt fteicctio facta efheompettt rale coh
fcctte nifi admodum feb:tunt.fcandum etiaro tn reb:tbu6 loti
gis tuflTibundt9:fi uec vllum er p:edicti9 v:get:* pter ratione
egercoufljmitur. Itv
Qrrtbua tumo:e9 iu vulnertbus apparet:fcij no majimc
conueUunfneqjtnfaniunfcfed&clett^ tumo:tbus altja
fcc rcpcntc conuulfione9a tcrgo i &iftentionc9 acctdunt:alij5
anre infania aut tetcns t»olo: zcutufi vomica aut Dtfficuttas
mtertmo:um <i tumo:c9 funt rubtcundt Ir vi
££*3 m vulneribus valtdts i p:auts tumo: ub .apparet:m:i
XJ lum cft magnum. Ir vij
JDuInus moUc * cedcs bonu eft erudu i renite9 malu. Irvui
•jr^v Olenri partem captri6po(!crto:cm frontw venaj furre
V./ cram incidifle piodefi IrijC
mDlicnbus frtgo:a inct>oanf a lombts i pcr bo:fu? ad c%
put txuenirlt: virt9 etti tn pte poftato:e co:po:ts poti*
cp bc £o:e verbtgratia cubito:um aut femo:um cu«9 ctiam
rarac(lqopilu9&cdarat. , lr*
, Vi a quartante capiunf no admodu puuUtoib" eapiunf.
\i fi antea capicbi^.c|rtana fupucmcntc libcranf'. Irrl
{ Voium cutie obtcndttur calida i ftca t>ij fin* fudo:c
Lmo:tunrurXontra quo:um cutt9 laxa folutacg cft : bij
cbcunt cum fudo:c. \x%4
dui rcgio labo:ant f?ij no odmodum mflantur.
dncipit libcr fcrtus apt>o:imto:um bni ^ypccrAtis^ bffo
2CI?codo:o ga^a c grcco m latinfi nupcr tranfductop i
Tl longis lcuitaribtis tntcfhno? ructus acodus fupuc/
utcns qui 116 cxtttit pus figi iu cfl bonu. tj
Hpbotffmopttjpa;
QBibus tiaree tmmet attt genitura pij valitudtf tarif be #
guut: qbue econtrario eft:meliu0 valent. iij
XTTl lougis oifncultatibue iteftino? fartidiofe inedie m j
le funt:* peio:es ft accedunt cum feb:e. iii j
Dulnera obglabtata piatta funt. v
•2p*Olo:e0autpecto:e0autcore:aut cuiuftti0 memb:ian
V^multuinfertentanimaduertendum eft. vf
XHtta renfi* vefice fenio:ibu9 t>ifficulter fananf. vi|
•jp*£)lo:e0 ventriefifufpenfi funtlcuiu0:fino fufpenfigra
ij uius maniM.it. viij
Blcera aque iter cute que in co:po:e fiut no facile fananf. ix
•jpuftulelate tton admodum p:uriunt. x
Y^ £>lenti caput * vefcemeter labo:anti pu0 aut aqtta aut
KJ fanguis effufus p naree aut aures egntudine tollit. xi
JDici js attre bilis i renu fi marifce fupuenerint bii ent. xii
^nrznbarifcts &iuturnif fanatomtii xm feruef periculu vel
Jl-aque inter cute vel tabitudiira.imtnet. _ jctij
£*tngultietifi fternutamfra fupuenieriimtollut fingttltu.xiit j
ty J6 aqua f nter cutem toetentue fi aqua per vettae in veti
JTL trem S>eflu*erit mo:bo foluef . x v
H£uo:e alui fcnutino fcetento vomitus fponte fttperue//
ttiene toliit fiuotem. x vt
OOftali mt pulmonia bctcnto fi alui fluo: fuperuenit ma
loeft. jrvtj
Xippiente fceptcfeendf alui fluoie bonu eft. jcviij
gr U vefica fccidif :aut cereb:u:au t co::aut fxoi&iatMt ali //
X5 q$ tt teuuio:tb*iteftini0:aut veter aut iecur letale e. xijc
ODin pct ftim 00 eft au t cartilago aut gcue particula tenu
i0»aut ^putium ttec au geri nec& calefcere pot. xt
£r% frngufe pteter natttram in ventre tranffundif:fttppu/
JOreturnecefTeeft. xxi
Si vartfTes aut marifce ifanteti^fltpueneritufanta foluef . xxn
QBeainq? rupta S>e fro:fo ad cubitum fcefcendunt fangui
jte fcetracto foluunf. xxiij
Si meftitia * met^logo tpe tenet attra Wli0:i vitio eft. jcjciii j
Bi q$ tnteflinu ejctenuto:ibU0 pctftis eft nuttcj calefcit. nv
nr fSuem facrum befoxis verti intro:fum 116 bene effcin /
„ I , terios fo:a0 bene efl. XX vi*
QDiperardoreecontremifcont^ia&elirium affert fo>
lutionem. xxvii
JLiberfejctu*
Oui fuppuratf citit aqua tnter eutc labo:area vruhf :aut fedf'
tur:oc0tntercfit:fipu6:autaqua vutuerfaefflurerit. xxvitf
IBpidones neq$ podagra labo:at neqj calm efficiunf . xxiz
2fhn\icr podagra nu# laboiatmifi meiiftrua &cfecerit. xxx
•puer podagra no labo:at ante$ cocubcre iapi.it. xxxi
23olo:esoculo:um foluit aut meri potio:aut balneuj aut fo •
metutmautveria inciCirautmedicamentm epotn. rrnf
£tui vitio liugue balbutmnt:l?i marime ab alut p:orufione
longa c apiuntur. rrriif
dui accida ructitmo admodu coftalt mo:bo laborit. xxxiiif
dutaliuruntbts variceagridcsiionfiifoqbue autcaluia
varicea fupucnerit Ijis captlli fcenuo fubnafcunf. XXX v
3qua tnter eute laboaiti fi tuflte fuj?uenit matu eft. xxxvi
Biflftcrtatc v:inevcna iai:ifoluit:icidedefut{terio:e9.xxrvii
*rv- JO angiiia t>etcnto d tnmox in collo ejctittt:bonu effcfo .
JTLratf enim mo:bue fcifcedit. xxxviij
Ouib^cicrioccultifiut^osn^curari meli^efhquieni curanf
fceleri* pereut:qui 116 curanf biutius fcurat. rrrir
Couulfio fit vel iaif itioe vel repletifo eodeqs mo fingultmrl
QX)o:u5 ilia t>olo:esfatigant finc mflimatione:t>i0 fcb:is
fupuenienGfoluit&oto:em. ^ xli
Oufoue fuppuratu qd in cozye adttu nS mnotefcit ii ppter
craflttudmcm vel purfe vel loct behtefcit, rlif
2Crquatis iecur effici borum male eft. rltfll
n^enofie qui a frfficultate mteftinozum capiunf d ea ipft
t>irrTculrieloiigaeft aquaiuter cutcfuguciuct autleui//
tAO mteftino:u atqj tta interiment rltii j
Q£>tbU0 per ftilliadfum v:ine fuperuenerit voluulue in
tra feptimum biem mo:iuntur.uifi feb:e fuperuenientr
•viiua cfftuat fatta. rl v
Xm vlcertbue annuts aut etta btuturnioub^os bifcede/
re ciatricefq^ effici canaa neceifc eft. x\vi
QVi gttbi er kaimelUtu aut tufli efficiuntur ante puberto
temintereuut rlvif
a^ileuandifangumefuntaut medicmento purgandi:
\>is verno tipotc vel cultello foluenda eft vena: vel me
cttcameutu adt>ibendum eft. ^ rlvitf
iienofis fcifficultas iteftino? fupueniee bonu eft. rlir
nr \Odagrfci mo:bi inflimattone fedata mtra quadragefv/
^hi mum fciem fcefiftunt*
79lpbovfmo$
Ctaibos cereb:um fcdfiim eft !?te febtem * Wlto vomttutn ftt>
peruenircnccefieeft. M
gQuibuo benc valenttb*t>olo:e0 ftibito acddutcapitieftatim/
q5 obmutefcunt % ftcrtuut mtra fcpnmum t>iem pcteunt tu(i
feb:iep:et?endat. _ ■ _ - MJ
O.£ulo:uin fufpectfonc$etpcrfomitU30bferuafle pfiltu
eft.tu d qd candide ptie infptdf palpeb:te no vndiq* fib<
comifTUr.ncc alut fluoi aut trtedicamcnti potio in cJ elttpiauu
l?oc figuwletaleq? admodum eft. Ittf
JDilirin que cum rifu acctdunt tutio:a funt cj que ferio. Ittij
3n affcctibue acutis qui affligant cum fcb:e fufptria luctuofa
mal.t funt. ^ lv
TOfiilgrici mo:bi vere_* autuno magnaex &* ntoiiejiJL l vf
2(trtbulan j$ mo:bts m pencula 1?ec feeumbif' fiupo:c co:pt0
mitceniulfione autfuro:cmdicaiit autcedtatem. Ivi|
©tupo:c8 attomti pottfltmum ventut a quadragefinio ad fe
jragefimum annum. Iviij
B\ omentum frcadat putrefcat necefle cft. Ujc
Qrnbusacoxendiceiiifclbtts coxareccdit * rcdit:t>ia
muco:es ca m pte gtgnunf . lr
jQutbue a coxcdiciinfefiati0t>iutinarecefierttcoxa:^idcru0
coutabcfcit :? daudicat mfi aduraf.
CT?ndpit feptim* Uber fcni \>r pocrahs apbotirtnop e grcca
m latmu nuper a fciio 5Ebeodo:o ga?a tranfiato:um. 4»
XTl mo:bia acutisfrigus partmm cxtremarummialuf
ett. i|
3n ofle cgrotante earo liuida malum eft. u j
2( vomttu fingulrue * oculo:u rubo: malum eft. gitf
lfro:ro: a fudo:e iton bonum cft. *
*TxH3 infania bifficultas tntcftinojz; aut aqua tter cutej aut
JTmenris altcuatio bonum eft. xi
3n mo:bo biutumo tedia <z beicetieea fincere ma!o fut. vif
tix mttlta potionc rtgo: aut fcelinu malum eft. vHJ
3 vomicc ruptione iterna refolutio aut vomitio aut aie fco
fcctioeuenir. U
2C fanguTspfufione metfecomotio aut puulfio matu eft. t
Svoluulo vomitusautfingultusaut mentis comotto^ut
conuulfio malum eft. n
31 coftaii pulmonia malum cft. It j
Xiberfeptimus
Spulmonti bettrtam malum cft. Tfflf
*0ev eftd9 vchemeiee puulfio aut biftetio malum eft. rtnj"
3ucaptti9icruftupoiautmett9e6motiomalueft. rv
21 faiigumis fputo puri9 fputum m3lum. rvi
*-pr Tf>urt6 fputo fabe9 s fluo: cunq^ titim fubfiftit : mori-
.jl. untur. rvij
3fieco:i9 mfl imattoiie fingultus malum eft. j rviif
2U> infomiiia puwlfio aut meti9 comotio malu eft. rir •
2lb oflfis cru ttone igitt9 accidit facer. xx
3Ci> igne facro putredo aut fuppuratio fequtf. xxi
t8L fo:ti vlcer um pulfu fjnguims pfufio feqtur. xxii
"& ventrte t»olo:e stuturno Atppuratto fequtf . rritj
3 ^eiecttone (mcen fcquif Mfitculta* intefttno:u. rriitj
Sb oflte pcidone ftupo: *i &eltriu inctdet. rrv
Conuulfio cx medicamentt potione letnhs eft. rrvt
Xltt ventrt6&olo:efo:tialgo: partium ertrcmarum ma
lum eft. * rrvij'
£> Umulieri vtcrum gerentttentiaaccideritab o:tumpa/
XJ tietur. * rrvtij'
^2* Dodcunq509autcartilagop:eciditurinco*po:e tncre
tgQufcere uon potefh ' rrir
'Txipituita alba setento fi alutfluo: fupuenerit veljemes
JjLegrttudinem tollet. rrr
tfgk XHbue per alui fluo:em beiecttones fpumant I?i9 pttut/
%&Lu a capite fceflutt. rrrt
QDibus feb:icititib*vtiiic fedimentu fpecie farine crafTio
rts refert iongam egritudtne foie figmficat. rrrtj
QDibU9 fedimen btUofum ^diper tenue eftucutuj figni/
ficatmoibum. rrritj
QDibU9 v:ina fceducta t?tftectaq5 efbljiaperturbatio ve/
freme9 tu co:po:e eft. rrriitj'
^s^ Bibus vuna bulat l?t9 fo:emo:bum renalem n loitguj
IgaLfigntficat. xxxv
QX)ibU9 fedimen pmgue eongeftumcn cft l?t9 renale vitiu
acutumiudicatur. xxxvi
Qr>ibU9 igtfvitio renali fretettti9pdietaaecidunt figna
eo^ t?olo:e9 eirc.Vmufculos fpine frrigiftqui d loct9 ex
crtio:ilui9 acciduntafceflTu9quoq5futuro9e*dem ertmta"
ro. Scd fi iiuerio:toU9 magi9 Ubo:atur intua accefi*u9 fo:e er
pecta.. xxxvn xrrviij
pomitto
Hpboiifinojr
• Omftio fangu ints fttic fc b : e falu tarts effccttm frb:c m*
i lo cft curandum accerbts « refrtgerinbue. xtrtt.
•jpv^iUnouestiiventrem fupeno:cm fUppurantur nu
Kj tra sies vt£tnn . jct
£J"3 quts fangutnem miugit t grumo* atqs v:me ftrtindto
X5 affltgttur f fcolote femowm venm&bvmi pecnntfttf fit
fertarur mo:bum arca vcfici ^ fignificarur. rtj.
^-f^lmguafubitoinconncsfacta dtautps altqua co:pi*
^O*hipo«eli^it:vinuboceeartr€biliscertueft. rtif.
Simefttcia *i mertcgo tpe tenct attre bif virio dt rtnf.
£>-9 natu matonbus pcr purgattoncm fitisultus fuperuc/
JO mt non bono eft. rtutf.
*X3 reb:is o:tum non e.r btk trabitxolidc copia copin afV
JO fufa tollit fcb:cm. rt v.
jfeuliere fcrt atnbidettra natura n5 paritur. rt vf.
i Pi fuppurati adurutijtf pus effluit pur s albu cuadur:
!,(t cruentum feculcntu cfendu pereut * rt vtf.
r>o:um tecur ftippuratu aduritur fi pus effluit pur %
Lalbum cuaduni?!8 eni pus condufum m mebwna eft:f$
f qualts murea eft tale cfflunt intereunt. rtvtri.
^ZLti one etfrtfruffl gjre t caltda aq multa grtueris^ ^ rtit. |
dutaq tnter cutilabo:at d a tulfi tenef' fcefperidus e. I.
^^ZiUadmmsbtfficuttares vnne pono vini«Dctracno
Xy fangumis tollitunetdede fut venc ftcrio:cs. lj.
*pr J6 angina bctento il tumoi aut rubcdo peeto:», fopcr/
JTLueuitbonoeft. Itf.
£*± Etbus eeretnum fpbacdatu boe edderatu eutra terna
1&Lt>ie mo:innf.3t fi ab t>la bieb^euaferit rdhtuenf. litf.
£>-Zernutametufitct capite ccreteo calefacto aut bumc/
JOfactapartccapiris maiii.Her.n.vbiconterus erumptt*
cum ftrepitn:qm p angufta etitue barur. Utif.
^ibolo^eteco^wadmoducc^flicUHtunJ?» feb:is fug-
Itueniens leuat fcolourm. lv.
k XMUtsfancuincmtrar;ip:odeft:btovcrc fcetrabcndua
Uft. lv/.
I Wbue inter vcntrictjlum f vcnae pituita conftifuta m
lifcrt bolo:em vtpoteqncod alrerutrum vcntrem ctv
tucarcan^wpituttapcrvcruwin vcfom Wapfa mo:bua
ktwtur. Ivijt
C
q;
q
XCber feprimus
, ttfbus fecur aqua repletum iu omentum erumpft : r)to
LveuttTaqoaimpletur.atq^ita moumitur. Ivitj.
|3(udicul.itioiiem o^atationem^oizoze^.vinum ppar^
ruigcrtum toUttegritudinem. lir.
, r>ibus tubercula m vzinnno meatu o:iuntur:t>is fapu
Aratio facta * eruptione lcuatur fcolo:. Ir.
LX>o:um ccreb:um concuflTum alfqua excaufa eft:eos re
peute cbmutefcere ncceffe eft. Irj.
w Ozpoiibu s bumidis famesarTerenda eft:f am egeii LccjLt
^ poiaTredditftcctcna. lyij;
• J6i ni toro co:po:e mutatio fiti-r modo co:p°frigefcit:
, modo c.iiefctf.aut calo:em alium ab alio recipit:longl>
tudo mo:bi figuificatur. IriijV
Ddo:i9copiualidiaut frigtdi afllduefluetie l?umo:e5
> scdua robufto fup:a:fcebili infra fignificat. Iriitj*
.Decuq^Jiointermittctestertiobie vebemetio:es red>
_ Ldunturmagispericulo fe enftunt:fed fi quouis modo
intermittutur fecuntatem inefTe fignificaf . lx v.
>Dos feb:es fiuttne r>nbet:|?is m arttculos abfcedi? . St
Jabo: acctdit:qutbus aute in articuloe abfcedif :fi labo:
ex reb:e accidittbij etbo plenio:e vtuntur. Irvf.
k Sibus tubcrcula v>iutma aut m articulos t>olo:es tx r*
Llne frecumtmnt. \x vif.
-3 ctbnm feb:icttanti bes: vt vircs fano fic mo:bum egro
>t>edcns. ttviif.
XK per vefica excernuntur confpicieda ftmt an t^ ftnt
Lqualia ereunt (mis. Wr.
TDo? in fceiectioibus fijftarc fims nec moueas fubfiftunt
JLqfi ftrigmeta fi pauca funt pa? motbi cotractu efbfi mul
ta:multu:bis aluii purgsflc pducit.Oo fi aluo nopurgata ba
bts fo:bitioes nocebis i $ pPfcederf s eo magis nocebis. Ixx
a£crerTioes tn feb:ib*n6 irerpeUatts liutde cruente bilio/
fe fc tide male funt oes:at fi bene exccrmc bene eft j i qd
tum per ventre tum p vefica * quacuncfi fe fedens aliqd fub>
ftittt non purgatum malo eft. taj.
Q0:pus efficere fluidti opo:tebit quaconq^ euacuadu fert
, fuerts:fi fup:a firmari atumfi ffra folui neceiTe |. Irrij.
£on'aur ifonia fi alterutr vlrra dbitu fiat mob^acadet Irrirj
XTnfeb:ibusuoninterpeUatisfieyterio:a frigent inte/
rto»v:untur«fitiuntietaIeeft. \%XW*
Sl
q;
intem
Qi
erreb
QI
Sl
Ql
Ql
flpbotifmop
«■v^infetaeuofterpoUata filabtuautoeulu* aut (bpatfu
J^aut nafus pucrtir.fi vifus fi auditus oefecent egro lam
fcebilt qcqd er t?is aecidit mo:s m,ppmquo eft. Irrv.
2f pituita alba aqua inter eute fequitur. Irrvf.
!Hb aluvpfluuio Dtffieultas intefhnotum. Irrvu.
21 oifficultate inteftmojr leuitas iteftinojz viecedit. Irr viij.
2C fiderntione abfcerttJS occidit ortis. Irrtr.
ty fangufnis vomitione tabcs i puris purgatro fup:a a ta
jlbe fluctio oeeapiteu fluctice,pfufio alut:a,pfufione alut
aftricfio purgari5ts fupio:is:ab aftrictione mo:s. Irrr.
*tx faugtiiuisfputopurtsfputam*fluozcunq3faliua fub^
JTLrtittt mouuntar. Irrrf.
ar>.ilifcunq3 aut p vefici aut p aluu aut p carne ererefTio
fit quacuqs oino eo:pus ercedit nlmtfi pa^ ercedtt par
tw eft egritudo:fi mulru magna:fi ad modu multu letalis eft.
CTDiui Ifcrpocratf mcdici apl?o:ifmo£ finis:a t*io Zfycodo
ro ga*i medico uup e greco ii latiuu rrannato:um.
CDeo gratias.
ITifrts tame ad tollendu ftudentium tabo:e addere oecreui:
ciiftp^oTifmosmedianepcrnneMtesmonfolumeos qui ad
curandu mo:bos p:mapahter cofcrre £>eeernunf\ ve? c $no
fheos q tu curis mo:bo? ctfa3 ma jii funt adiuuamentu
<F4Capitulump:imumt>e egritudi
tiibus capitis. CDe ooloie c.ipitis.
2(mpbo.lrrj.qnarte pticule.Ouibnfcunqs in feb:ibus x^iwe
conturbate velut fubttigaliumtfyis eapitis botoMB aflunt.
Iriin.v.Xac barc caput oolentibusmalum.
!rvi).v.t>ofterioncapittst>olcnt!a: veita frontis incirta ixu i-f*
mv.i marime poteft poui er eadcm caufa.
rl.n'.23uor oolo? qui fimul fiunt:c no f m eunde locum: m«/
10: fcenfgfat mtno:e:faaut cteiv bt,p cauone q eft fcmerfio.
v.vj.Oolo:cs in Literibus * iu pcctotibtfftf m alijspambua
fi multti twrant r ad difceruenduin mali fiint.
vij.vj.Solo:cs c tnm o:es circa ventre? criftetes: fuperio:cs
quidem leuio:cs:no topenotCBto fo:rio:cs.
T. vj. Caput oolenti i arcudoleti f.mics ntit aq aut fanguis fce
fluens Pm aures:^m iwres:jut ftn os:foluit e^ritudincm.
£ n
fl m pb otifmi ad w iqulcp
XrtJ. vf.fiutbae tolo:c8 a &o:fo tn cubitos traitftunt : Reto/
tomia folutt. ^
Ij. vj.Guibufcuqs fanis bolotes rcpente fiut m capite f contl'
nue fine voce fiunt:* ttertut tunc pereunt m fcpte fcieb* fi no
feb:i6eoaacaptat.
COelttargu.
xr.vu.*3n cnfiptla putrcdo aut fantea mal«m:inlitargico trc
tno: malum.
C23c fubet.
fc>iunu9.g.3n quo mo:bo fomnuelabo:? p:cftafcmo:talc.
CS3e vigtlta fupflua.
iu .tj. Somnuc i vigil la vtr.ictf trugts modo f.icta malum .
CBeapoplexia.
Ivij. vi#popletici marie fiunt i etatib* a. xl. inie vfq^ ad bc*
Xlg.ij. Solue apopleni fo:te tpoffibilee: c*btle *o no frcile.
XUit.tj. Strangulato:um a sifloluto:u non reftront: quibuf
cucq fpoma fuertt ctrca 05.
CScmdencolia.
jrxuii.vi.Si timo: * puftllanimitae multum tempue fcabent
perfictt melencclicufcutufmodil^abentem.
Ivi.vi.3u meleucolictsegritudmibuspenculofe eruptione*
apoplefii aut fpafmum: aut cecttate fignificanfcaut mamam.
XLvL iJ&e lencolicis 1 nefreticie cmo:roidee innate:bonum.
u.iiii. Aelencolicie vero vcfcemetiue tnfcriue eadem ronc
contraru apponcntee.
COemania.
*xi. vf. zlbaniaete vanetb** emo:roidtb*inatif mie fit foluti
*.vii.Un mania toitiiiterKi aut fcrdropueaut extafie: bonuj.
C23e amentia./
lntvf.33eflpienrtecum nfu quidem facte fccnrioie*: que vc \
rocnm folttudincmolefte.
C23e permixtione fenfue.
tj. 1 j.X)bt fcefl ptctti fonwue fedat botm: vbi vero p:eftat malS
COcepilcntin. ^
jrtvf .rf . £pileutieo:um iuuenibue mu tationce etatu tempojr
* locoatm ctntarcfaciunt.
vui.v. Qnibu^eptlenttcanteiuuentutenT nafcunturmnt*/
tione feibc^qb* vcro a.Txv.anno:tifiutplernq$e6mo:iunf.
aCapimlu fecondum oe oifpolitid'
f gritndfaf m eollccti
ftfirtw nmjomm. GTBc paraliff.
*vm.v.f ngidu vero ncrutemimicuiofTibua feeutim* «rc
b:o fptruii meduUe:calidum vero vtile * amicum.
C"2k* fpafmo c tfcetano.
I vu.mi.a fptfmo s tbetao fYb:is furniaeYfoluit esrttudin?
l.rvum,5n fcfettf er fcmnus timo zcs aut fpafmi malnm.
lrvii.uu.3n feb:c fpus oflfcndcns malum: fpafmu crfi fipur.
Uviin.iuj.5n febttous acutw fpafm* « arca vticera tsMorc»
fo:teemalum.
P :imu9.v.Spalhiu9 cr clebo zo mo:talc
ij.v.3n vulncrc fpaOnus fupcrucrueno mo:tafe.
fij. v.5an£Uinc multo fluente fpafmns inrutus malum,
iifrv.9pafmu8*finsnlra9 poft mmiotn mnantfionc malu.
w. v.Si mebuatU9 aUcjs rcpcntc finc vocc fiat fpafmo inru*
lo motttur.
nj. v.Outcuq-yZ tbetaiioc5p:cbendunr:tn quattuo: btcbo*
pcreuntrfi vcro l?ca cflFugxunt fani fiunt.
jcviu.v.f ngidu c tbctanoss r^mm fcbnu n$o:ca,
j:rn. v.£ft aute vbi m tfcctano fine vulncre luucnc bn carno
(o ctf ate mcdu friaide oquc mulra tnfufio calo:ts reuocatio
ncm facir.calo: vcro t>oc libcr.it.
jcnij.v. Calidu famc faaes m omnt vulncrc marimu (tgnum
cft ad ccrtituduiem:cute molut i attcnuat finc dolo:c r\£Ciu
fpafmo:umtbctano:u cil mittgato:um.
jrtrir. vi.Spafm°fit cr plemtudie aut cr cuatoe ita i fut^uit*
ir.vtj.5n fanguiiiisfluru fceftpentfas fpafmus malum.
X. vn-5n r?fho vomitus fiugultus fpofmuo x fcefipietu malfi
jnij.vi'j.?n vulntTib^omb^fpafm^aut tbcrauusmalum.
xvii) vu'.5n vigilti fpaflnusant txfipicntia m4um.
rrvj.vij.5n farmaticponcMKfpafmusmalum.
«T©e ftupo*-c.
Xiuf.vu.5nplagavt1pcrcu(Tioncmcapttc(tupo? attt befipi/
cntu malum. <H3e iccti^anonc ant fa!tumfl?iL
€T©eto:tura.
rhr.nrj.5nn6tHncictcvorcb:cfilJr^uautoailu94Ut ftipd
Uu aut nafus Mtotqbcaf aut no vtdeattvti vt iu audut li fc
bili criftete co:po:c:quecunq5 bo^ fiarit i-\ppc cfr mcz*.
c^CapitulumtcrtiUpoe oifpofitio
nitmacfulc.um.
£ IQ
empbo:tTmi ad vnaquacp
*ij.t<j.3n tpflni8 tf o fiqutdem Ipyeme ftcci s boiealfe flfot : ver
tf o pluutofum * auftriiuunccefle eft eftate obtalmiae ficrt.
yin.uj.Si tf o \>y ems auftrina * piuutofa fiat:ver tf o ftccum «
bo:cale obtalmtc dcce fiunt.
riiij.uj.Si vo bo:ealts fuerit autumnus % inaquofus: (>umfr
dt&qutdemnatura?muliertbU0Confert s reliqut0 vo obtal/
tniceruntficce.
y vij.nj.5n ficcts temponbus obtalmie funt.
xviij.tij.Conftitutiones tf o quotttdiane auftrine : vertigtne*
factunt in oculis.
rrn.in.£ftate tf o queda fc>op oculor * aurium bolojes.
rlir. tii j.Un non Oefiacttte feb;e ft ociilus oifto:qucatur a notf
vidcat Oebtli ertftete co:po:e:iam,ppe mo:s eft.
itj.iiu.Ouibufcunqs in feluibus aut alijs egritudtnib^voluta/
rie ocult lacfc>:imanf mt?il tnc6ucnien8:quibus tfo non ft vo
luntatem mconueuiens.
rvtj. vj.Un oculfs patieutcm a fciarria accipi bonum.
rrrj.vi3olo:es oculozum menpotioautppria aut flebo/
tomi a aut farmacia folutt.
hj.vi.Httcudcrenutcm opo:tet*iudictaoculoEin fomni8:
ft entm qutd altbi appeat eomtiTtspalpelnis no t% biarria ejcrt
tcrtt fttc aut farmacie potatoc:malu e ftgnu <z mo:talc valde.
rlvt>.vij.Oculo:um oolo^esmertpotionesslauacra multa.
cali^ * flebotomia folutt.
e^Capitatomqaartamoc oifpofr
tiombusaurium.
rrvitj.itij. £luibufcunq5 fcllee e$e(tiome furditate fupcruenf
ente qu lefcunt:* quibu fcuncfl furditas fit fcllcis fuperucnteii
tibu0:egelhouibue qu tefct t.
xltx.iuj.tHut lion audtat tam fcebtli eriflcte co:po:e: quecuqj
^>o:um fiant iam p:ope cft mo:s.
ir.etufdem.iQiiibus iu feb:tbns aures furdefaint:fatigui8c;c
naribus flucus^ut ventcr urrbatu8:folUcte£ntudinem.
«r^Capimlum quintum oc oifpofi'
ttonibu8ii:ifi.
i). vj.^Diiibus nares foumide natura * femen kumtdum (wia
egrius:qmbus tf o contr^ru falubuus.
Xlij.lQiAMbi) i co;ri5etti valdc (mibU9 iioii matnrantur.
egHtudinecolkctf
KtiM&Sentoiibus vero catarri celeriter t>ifl"oluente8:in firt*
ampbo:ifmi.
Xuij.uj.Si vero eftneficca *bo:calt8fuerit:autumuu8 vero
pluuiofUs * aufrriiiU8:cnpiti8 Doloue ut l?pejnc tufles b;att
cbi*co:tT5efiunt.
Xv.iij.Si vo bo:eali8.*c.s coiri^c biuturne.
xx.tij.iii. Seiiio:ibu$ vo &tfnie catcirrf .?c.
XXXix.vij.Catnrri m fupcrtoii ventre : td eft peeto:e m fanfej
conuertuntur iu.xx.biebud.
XX v. v.f rigtdn aut nix aut cnftallu8.*c.catarro8 racientia.
CBefluxu ranguinid narium.
XXvij.uj.Senioubus vo * ad tuuentutem acctdentfbue «C t
er \w&ue faiigutnts flur u 8.
xxvtj.iiij. /Quibufcunqs 111 feb:ibua fangumis fluit multitudo
vndecuq3 in refumptionibus ventree fyie rjumeetaiitur.
Ir.iiij.Guibufcunq^ in felntbus aures Airdefcunt; fanguis ex
naribus flueiwaut venter turbatu8:foluit egrttudinem.
lxxv.titj . £tutbU8 (ptsad articuto8apoftcm.t conuertt : *e.
ix\ fine.Si vo ex narib* fan$me flu* valde i cclertter foluit.
rxxtj. v. 2tbulieri menftruts t>efictentibU8 fauguinem ex narf
busfluerebonumcft.
T.vjXaput&olenttacircundolenti fanie8 aut aqtia mttfon
guis befluc8 fcn aures aut naree aut f>m oe foluit egrttudine
fx.vij.3n fanguinis fluru beftpietia aut fpnfmue malum.
«TOe fternutatione.
XXXiitj.v.zlfruUcri que a matrice moleftatunaut btffieulter.
generantt fternutatio fuperuentens bonum.
Xij.vj.S fingultu l?ifo fternutatio fupueie8 foluit cgntudinc
Itj. vti.Sternutatio fit a capite ex calcf.tcto cereb:o:aut bume
ctatfo qpeft in capitts vacuo:eflfuudttur.n.aer tntu8 extflens
fo:a8 tfouat vo quia per ariguftu8 eft ei eritU8.
<r.*Capitiirom fertum oe rnfpofitio
HibU8o:t8*lingue.
XXv.iti.^netatibuB^otaliaacctduntpueris i nouiter geni/
ri8 vlcer ttiones % vomitu8.cc.
XXXii.vi.Zrnufi t?mrri.i nunme capiunrur longa.
«r^Capiralumfeprimum oe oifpo^
<Utoiubu0&cntmm.
£ iuj
•mpbcnifmi ad vnaqulcp
Bufcum repcrto ampl?o:iflnum bc medicmn t>entfom * pw
norttcum :p:eter tlium qut pofitud eft fce Dtfficilt eritu Dcnrf^
ttm.<zelt.xxvj.tcrtte.
Ittj.iiij.£luibu6 »1 fcenttbU6 ttt febnbu6 limofitate* fiunt foi/
rio:e6 9 fctuturntozes fiunt fcb:e6.
XX vj.ttj.Cum tfo fccntee #ducunt gingtuarum pzurtt* fcb:e*
fpaftntj t»f arne i ma.rtmc quido ;pducut camno63entc6.
€u4CapitoIamoctant)mt>e ©ifpofi'
ftonibue labio:um * gmgtuarum.
Zte cgrttudinibus labto:u5 1 gtngiuajnn ampbo:t fmi6 nibt!
rcpcrio vttra ea quc bicta funt bc cgritudineo:i6.
«r ^Capttulam nonum t>e oifpofmo
ttibu6gutturt'6.
xxitj.it j.Hutuno ^o * efhuo:um multa ftrangurie lienterie *
fquinantes % anbclituo.
3crriuj.iuj.Si a fcb:e fcabito tumo:e non exiftcntc t ftucibus
fuffocatio rcpeittc fupcrucnerit mo:talc.
jcxxv.iiiij.3i a feb:c l?abito collutn couertatur vt vix begltf/
ttre polHt tumo:c non exiftete tn collo mo:talc.
xj.v.&utcunqsfqtiinautiameffugiimt * *& putmoncm a*
conuertitunm fcptcm &tebu6 mouuntur.Si vcro &06 effij/
giuntempiafiunt.
XXXvtj.vj.Sfquijnante1?abitottimo:aruboifn pectote fug
ttenieu6 bouu:fo:a6 enim conucrtitur cgr tt u do.
lx. vij.St a feb:e feabtto tumo:c non extftente fuflfocatio repc
te renafctfur vt fceglutire non poffit mo:tate.
Secudue taliter inueuitur.St a feb:e feabtta to:queatur col
lum vt seglu tirc non pofftt:* tranfglutiendo anguftetur ftnc
tumo:c manifcfto:mo:tale.
GT^Capttalum occimttm oe oifpofi'
ttonc pccto:i6 1 pulmouie.
iDcanbilttu conrtricttonefiuebifficultateeiU6:vt in qttarto
ampl?o:ifmo vt iam darebtt.
Ix vii/.itti3n fet*tJ?U6 fpiritu60flfcnden6 matum : Hniftnuro
cnimfieriftgmlScat.
CjDcaftnate.
Xtvj.vi.Ouibufcunq^gibbicxafmatcfiuntauttufrt mttc iii/
itcwtutempcrcunt, ~ GjDctuffi»
£grim<3mem collrrtf
CBevoce.
Cuadragefimus fertua tnctue.
vi.v.St melniatue aliqe repente fine vcce n".it:fpafoio tnartf *
to montur.ft 116 febas accepertt eum:aut iid l?o:am veniejw
frn qu J crapuie foiuunt; locutue fucrit <zc.
It. vt.&uibufcuqj solcnes repete nut 111 capfte ptinuo fine w
ce fiut « rtertut:pcreunt tn fepte fcieb p fi no eu fcbne acciptat.
rtvtij.vij.iQu^bufcunq3Ccreb:umc6motum faerttab aitqiw
caufaneeeflc eftftatim ftncvocefleri.
C23e fputo fanguinte.
*rr, iij.2tdof efcentibU8 *o fpu ta fangutnte pttfie feb:fe aca*'
te epilcncie * aiije egritud ine8:ma.rime vero picdicte.
Xrvu'.iuj.£luibufcunq3 tn feb:ibU8 fangutnte futt muttitucto
x\\<y\\\ob i*\ refumptionibus vetres lpie bumcctitur.
jrivij.tiij.fircreationee tn feb:e tio beficientib°iiuide * fattgul
neec feitee <i fertde oco male funt:egefte vero bone. J8one vc
ro funt« £m feceflum *i vttnam.cc.
jrttij. v.£luicuuq3 fanguinem flnimofu3 fpuuut:l?i8 erputttw
weeducttofit.
jc.vi.Caput frolenti * circudoleti.fante8 aut aqua aut fcngufc
fceflues 0m nares aut aurce aut 08 foiutt cgritudiite.
* v.vij.Uu faitguints fputo fotiiet fputum maium.
XXX vij.vttj.iQutcunqs fangutnem vomut fiqdc ftne fetoe faiu
bte:fiveroerfcb:cpenntiofum.curaretfo opo:tct rtiptici»
auttitfri$idaHtibU8.
«TDe pleurefi.
rij. j.lfraro.rifntos % eofifteittiae fceclarit egritudinee * tcpo /
ra anni* ctrcuitum ad inuicem incrementa fiue quottdic ftuc
pteter fcie ftue per ampttue tempus fiat.Sed er apparctibuo
l»oft:quemadmodum ttt pleuretici8 fputuy.fi coutinuo appsi'
ret fubmbeum inci>oantc qdem mo:bU3 ab:euiat.5t tf o poft
apparct fobtubeum ^lottgat.
vi.tij.:Hufrriiii flatu8 grauanf auditum * fubdiuidit.St vero
bo:eas fuerit tufle8 farigtnes. vetrca fcnri fcifurric po::o:c9
laterum &olo:c8.
jcriiij.ttj.lfrpeme tfo pleuretidcf be piplemonte co:ri5e bticfci
tuflc8 pecto:i8laterum *lumbo:um t?olo:e8.
ir. v.Cutcunq^ pleurettct facti ito purganf i\\ quattuotdcetm
fciebU8:bt nt empinta tranfeunt.
jcvt.v.fiutcuncBcr pleurctictsemptcijfiuntfi purgantur m
Hmpbcmfmi a<3 vnaquz<#
quadragtnta fciebus a qua tte ruptura fuit:folttitur.S£ rero
non in ptifim tratifeunr.
xvi.vi.2f pieurettde fuperato aut penplemonia totarria fa&*
ueniensmalum
rx.riu.vt.2fccide eructuatee no valde pleuretici fiunt:iu pleii^
rettde pertplcmonia malum.
C23epertplemonia*
XHriiii.vt.j&fctu9eft fce pleurefi.
xvt.*3tctu8 eft &* pleureii.
jrtj.vij.3n pertplemonta frenefemalum.
C23eempimate.
XX vij. vi.£hiteuuq5 emptct aut i>p dropici v:unf aut tndli45
tunfi tonks qdem pura fluxertt * alba euaduntrft vero centt/
leuta i male oleus fuertt pereunt.
C23epttfi.
%t.iij.£utumuu8 ptifieis malue.
yiitj.tij.Si tfo cftas ficca * bozealiefuerittautumn* vero p!ti/
wtofue s auftrtnu8.capiti8 boloies iu \>y eme * tufic8 * bwn/
d?i i cotrije funt qbufdam vero * ptifte.
jcxitj.tiij.&utumno vero * eftiuoiz multa ^febzee quartane *
errantee <i fplenes <i \>y dropes venietes i fplene * pttftci.
yjc.r.tij.a3ictu8 eft &efputofanguint8.
vttj.iti j.pttficos vero metuetee ad fuperio:es farmatios.
y. v.ifjttfte fit majctme etatibue a fcece octo anni8;vfq3 ad vi>
gtntiqmnq^anuos.
jrti . v.Oui a ptifi moteflanf fi fputu qualecuncp ffcuut fetet fn
pcrcarboiie8eflfufum:ccapiUiacapitet»efluuiit mo:tale eft.
xnj.v.iQuibufcunqjptiftcis fcefluut eapilli:fi fciarrta fuperuc
nerit mo:taIe.
xvuwli ptifi fcabtto ^iarria fupuenies mortale.
ijciiij.v.2.ac &arecaputfcotettbu8malu:malu vero * fetnfcitJ
tibus *i qbU8 \py pocudrw fufpenfa rugiunt *i liticulotte.iflbai
iU5 vero i qbite fVllei feceflTus:* in acuttG fcbzilwe:* qbu8 fati
gutHis mutta egeftto Uet^x eft.Couenit vero ptiftci8 no ualde
febitcititibue fcare vero *i in feb:ibue longtjeiiuUo pdtctow
figno:uin pfeitte <i ertra ratione tabefrctis.
jrvf.vii.Uii fmiei fputo ptift9 a flujcU8 malum vbi faliua reti ,
ntf mcuiuiitur.
^Capttultim vndecimum oe oifpofi'
£grituctfnemcoHectf
tionfbus co:dts. tx p:tmo be tremore.
tjcvi.iitj.3n rebubue ctrca ventre caum* % co:dte mo:fti6 vel
tremo:malum.
CUJiexfoluunturfotfirersrYequeter finemamfella occafioe
repenremo:iuntur.
^Capitulum ouodcdmum t>e mam'
miUi6si>ifpofitionibu9 earum.
XTirvi.v.illbuUeriin vtero feabentififubitomammtUe graci>
lesfiuntabo:tit.
xxvij.v.nfculteriin vtero geminos l?abeutt:fi altera mamv
millarum gractlte fiat alteru obo:ttt:c fiqdem fcejrtera graci^
lis fi.it mafculunr.fi vero fintftra feminam.
xxx vuj. v.<5i mulier que neq$ pgnas eft neq^ generauit lac p*
bet feuic menftrua fcefccerunr.
xxxix. v.-dfrulienbu9 qbua conuertitur fanguis ad mammil/
Us maniam fignificat.
!. v.iflbulien f\ vis menftrua retinere feiciam maio:e ; ad m fr>
miUae appone,
lij. v.zlfruliert in vtero feabenti lac extra mamillam multum
flueno t»ebtle fetuo fyuifkaxifi vcro sura friermt vberwfonu
fetum figmficant.
litj.vi.jQuecucftCOtruptiue Amtfetu9 bt9 vbera gractlia fiut;
Bi ♦o rurfuetwra fiit ;>olo: dt i\\ vbenbue aut utenbue ge/
ittbue aut m oculo i \\b co:rumpunf.
^Capitulmnocdmumtcrtimn t>et>i
fpofittontbu9 flomaclpi.
X v. j. «De meri *i tMfpofittone ftomaclji.Dentree uere *• l?p eme
calidiflimt funt uatura * fomni lougiffimi.
Xvitj.j.Statef autumnociboegrauilTtmefcruntbfcme uo/
ro facillimc uere.
Xjrjctij.ij.3u omni egritudine confo:tari mentem * bu fe \pcvc
ad oblationesbonum.contrarium uero malum.
CS3e fcifncultate tranfglutieudi.
jrrv.iiij.Si a reb:e Ipabtto collum couertaf vt vijc fregluttre
pofTit tumo:e \\o ertftete iu collo repente mnaftif vt oe^luti
re \\o\\ pofiit mo:tale. C23e t»olo:e ftomad;i.
irvt.iitj.3n fetotb* circa veutre cauma fo:te s co:die mo:fas
malum. CiDefiti
HmpbcmTmi ad Vn aqtiiJqj
jrzi.tJ.^Otuamdigenttam fotutt.
%x vij. v.£tuibufcunq$ btbcre t>cfideriu nocte valde fitietibu*
fi&o:miuer<tbonum.
C23c s?ifpofittonibu0 miracl? *l?rpocundrio:um.
Ixiiij.iitj.Ctuibue l?fpocundria fUfp€tir*i fuut * fubttgentia
lumbi &olo:e fupuentente vetreebia feumectanf.Si 116 veit
tofitatescruputautvuuemultitudono fugueiat:ln fetetb*
vero l?ec dmt. C23e vomitu.
ijj.3n perturbationibus ventrie * vomttibus qui fponte fl/
tmt.fiquidem qualia opottct purgar i purgentur cofefftm i bc
tie fermmfi vero non cotrarium.
lxxfx.itij.ZMfticiie vomeutes % medie camofo interius timeit
teseftatem.
jrxi^iiij.^jcegritudimbuecibufcutiqjfifelnigrum furftij aut
fceo:fum CjCiuitmotfale.
jr.vij.3n \?f leon vomttus fingultue fpaftn 9 fcefipte tia malu»
«TOefiugultu
titj.v.Spafmtta n fingult* poft nimti purgattonej malum.
*iij.vi.£5igultu fcrito fternutatio fijpuenief foluit cgritudin?.
Xv.vi.2Ct>iarriat>abitobiuturnafp6taueus vomttue fuper
tjcnieus foluit biarriam.
yvii.vij.3n flcgmoue epatis fingultue matum.
^Capitulum occimumquartum oe
fcifpofitiontbue epatts. ' «F23e t>olo:e epatie.
litj.vtj.cuicunqjepar circudolct t>te febzts fuperucuiend fo!
tiitegritudinem.
CBe apoftematibus cpatf 0.
I*.v.3nepate veropafctente *fingultus fuperuenit.
Xvtij.vi.Deficitctfamautcereb:ufiiutco:aut biafragma aut
renes aut iteftmo? aliq$ graciliu ant vctre *ut epar mo:ta!e.
Xtvi.vij.OuicucKtnepatejppterfanieviunf fi qdem fante*
pura fluzerit * alba euadutan tunia enim tllic foniea eft . Si
vero velut amurca fluxerit pereunt.
C23ebfdrope.
*rit)\ttj.:Hutumno wro*fcino:umulta*frb:e0 quartaue «
crratco rffclenes % fcpdropee venientes er fplene.sc.
vtij.vi.lbp dropicte ft uafcuitf i coiyc vulnera n6 facite faitaf.
XXih vl.0uicunq5 empict aut \>y droptct v:untur aut fcind&
r u r l;is eff luente fanie au t aqua mulw ettam repente omni /
£gritttdinceolkcti
nopemwr.
X t.tu j. £tu ibureunqs to:fione* * etre« vmbtTicu fcofo :ee * lum
boat»olo:cnorolutf neqj farmactjs ncqj aliter tn frpdropc
ficcamperficttur.
xrr v. vulftp dropicis tuitte fupueniens malt p:ecedeii8 nou
tinemalo.
Xlitj. vi.£tutcunq$ fplenerteia Wxntcrm capiunf ipte ruguenie
U &iftna loga l?f dropo8 imufeif aut lieter ta c pereunt.
v. vij.TJn manta frifinteria aut rjpdropoe aut ertaftebonum.
X\ vitj. vrj.tt^rdropicus fi tuflim ficcam frabet t>efpatu8 ert .
jcl vi.vij.£iuibu8 epar aqua inpletum erumpit \?te aqua vetf
ter impletur * mouunf*
CiDe J?p pocund:i{8.
Ixiiiuiij.Ouibus in feb:tcitatib*in reptima aut nona aut vti/
dedmaautttfcimaquarta&ie icterttia rupueniee bonum.Si
noad twru frppocudrtu tmru fiat:fi vero no:no bouum.
IjrritQ.utj.Ctutbud kppocudria ftirpera * fubiugientta lumbl
fcoloze ftjpueniete vetrestnsrjumectanfcfino ventofiratea
crfipat aut vrine multitudo fapueniat i\\ feb.vero fc>ec fiunr.
Ixiui. v.TLac fcarecaput fcolettbu8 malu.malu vero * feb:icirl
tilni8* qb* \py pocudria ftifyefa rugiut * ftttculofi8.ee.
Xl. vi.Ouiburcuq3 fcolo: fit etrca \>y pocundria fine flegmonc
feis rupuenies fcb:*8 foluit &olo:em*
-eCapitulum oecimumnonum t>c t>i'
lpofittonibU8 fclli'8 1 rplenid.
CBeUcterttta.
Ixitt).tiM.£luibU8 in feb:ibU8 iti feprima aut nona aut vndeel
maauttHYtmaquarratneicteritia rupuenerit bonu:nifi &£
trum l?f pocundnum SMtrum fiat:fi vo uon bonum.
IxiiMirj.Ouibureunqj itt febubus tcteritU fugueiierit antr
feptimum fciem malum eft.
Irxi. v.^cterict non valde inflantur.
jrltj. vi.3cterici8 fx epar fcurum fit malum.
CiBcfplene.
rxitf.iij.2(utumno vero efttuo? multa * feb:c$ quartane «er
rante8 *fplene8*r;vdrope8 venietesex rplene.
jrliif. vi.Ouicuq5 fplcnetict a tnfintcria captunf \>te ftigqenii'
fle longaf fepdropos mnafcif aut lienteria * pereunt.
KiviQ.vi.Splenetici8 Hfiiitcrb ruguentee bonuro.
Hmpboiifhu ad vtracp
♦eCapitulttm t>ecimu3 fejctom t>e flu
jTu ommum modomm.
liilj.n.'?» uentrisfluxibuemutationesegeflionum uwantff
Itonad malumtraftnutenf.
jrxi.iiij.Cgettiones nigre uel quafi fanguis fponte uenientes *
cumfebiecftnefebiep^iTimefunt^ quitucuuq^coloies ptu
res fttertuf.magts malu cu farmacijs uero melius eft\* quatii
cunqs ptures colo:es fuerint no malum»eft.
XXfj.ifij:£grttudmibusqbufettnq5 fncipietib*fifelnfgru fop
fum autfceotfum exiuerit.mo:taleeft.
k3Ciij.«it.Ouibufcuq5 ex egritudimbus aeutfs aut multi tepo
rts aut aboitibus aut aliter ertenuatis fi fel nigru qfi fanguis
cxf uerft fequeti bie certtfico motientur.
XXiin.iiii.23ifintert.i fi a felle iifgro incboauerft mo:tate.
XXV!.ifij.iritgre egefttones li a tNlinteria f am fcabito vt intefti
noium carnes egerantur mo:tate.
XXViiMtij.Ouibufcuq? feltee egeftfoncs fiunt furditate fupue
fiiente quiefcunt:* qmbufcunqs furditae fit felteis fuperuemc
tibus egefhontbus ctuterctt.
ylix.v. ufrutferi i\\ utero babcti tenafino innatum obo:tu tv
cit Tf>:imus fcrte.tf» fciuturois lienterijs oxiregma venien*
p:ius no extltens tignum eft bonum.
tij.vi.3» logijs &tfintert)s cibi abftinetia tmlSsi cu feb:e pei*.
XXrfj»vf.Zrauli a diarrtacapiuiif lotiga.
rl»j.vi.£luicunq$ ftMenetici a fcifinreria capiuiif t>te uipuenic
fe tfftiffl lcga \?y drops lmiafcrfnuttienteria * pereunt.
jlviij. vt.Splenctieis fupueniee btftnteria bonum.
v. vft.3» mauia frifmterfa aut bpdrops aut eftafts bonum.
jrxiiij.vir.1J» colerico feceflu Wftntena malum.
Xxr.vij.Siabatboflegmatebabitobiarria fuperuelierit foi
tfs foluit egrftudinem.
XXXt-vif.&mbufcuqj fpumofecgeftionestn fciarria fcis fleg/
tna a capite befluit. 4T23e fcoto:ibus mteftiuo:um.
ri.ffij.&uibufcuiiq$ to:fioncs * circa vmbilicum t>olo:es*
lumbos:fcolo: uon foluitur neq^a farmacfis ncqj aliter i\\ bp
dropem ftccam pcrficitur.
lxix.ftti.3n feinib^ acutis fpafmus % circa vifcera t>oto:cs foz
tesmalum.
v.vi.23olo :es f » lateribus * pecto:ibus if» alue patt ibus : fi
Egritudinem coUVctt
ihultum bf fferunt ad fcifcernendum maii ftint.
vif . vi.23olo:es *i tumotea ctrca vetre exiftetes fupio:es qde
leuio:e9:n5 fupio:es $o fo:tio:es. C23e y \eoe.
tfttit.vi.Ouibufcuq, ex eftragurrta ylion innafcif :bi in fepte
tneb* pereut:fi no febte fupueuiere urina multa flwrerit.
3C.vii.3n f Uou vomitus fwgultus fpafm * &cfiptentia malu.
C23^colrquiinu>il.
■«Capitulum occimnmfcptimiimoe
&ifpofmonibu9ani.
Xi.vi.2flbelancolici8*freneticieemo:ropde8 innate bonu^.
jcii. vi. £mo:rofdc6 feabenti antiquas ft no vna rcltcta fuent
periculum efl:l?f droptftm aut ptiftm aut mamam.
XXi.vlzffomime varicfb*aut emo:ropdtb*ina^ niifie fit fofo
^Capitulum oecimumoctauum oe
fcifpofittonibus renum.
vt.iui.Ouicunq3 nefretici funt non fananr poft.xl.anno8:tn /
telligendo per nefrefim palTionem renu omnc indtffereter.
Itrr.iiii.£tutbufcuuq5 tti urtnts arenofa fubftftit fcd imfa X?i&
uefica aut renes lintfriafim pattf .
vlt.ferte.inefretici * ctrca vefica fc>olo:es labo:iofe fanatur iti
fenibuaiEtper nefreii5 \>ic itellige vlceratione:* 1 fine pm Zti
J5alien*fic alibi frirtt \?y pocras fenes \?i& pafTiotb^pmouunf.
jcrxv.v^.Outbufcunqs tn urinis ampulle fupnatat nefretica*
K longam egritudine fo:e (tgnificant.
yxxvi.vii.<autbufafq3pingni6l?fpoflait0 * conglobata \pis
nefretica tignificat:* acutim fo:e'egrttudinem.
XXX vii. vit..£Xuibufcuq3 nefrettcis ertftentibus pzedicta figna
ncciderint:^t>olo:e8acuticircamufculoefptuaie6ftnt:fiqut/
dem circa lubos ertrinfecos funt:apoftcma futu^ extrinfecu
tfgnificant £i tf o bolo: macas circa tterio:e6 locos fuerit apo
ftema futurum erpectabte magte intus.
tv.vit.Oatbufcuctf tnter renee i uentre flegma cocludif * bo
lo:eftftansn5l?abetexituinneutru ueutrwfrte £m uems
in uefici conuerfo flegmatie folutto fit mo:bf.
.«Capitulum oecimumnonumoe oi
Ipofitioutbua veftce.
jrvu.fti.£gritudine6 ueto in pluutaltbue ut multum fiuut * fc
toce longe % vetrte flium* pu tredmes epiietici : appopleti/
Hmpbmifmi ad vnaqulqj
€tf fijufctante^.Un ftccls veropttftci.obtilmie.artMie*llr3i*
gurnestMfurrte.
jrxiij.iij.Hutuno vero * efhuormulta.fetae^quartane-ier/
ritce^ fplette9 t>pdrope9 s ptifia a ftrangurrie t henterie.
XXvij.iij.Scniottbua vero facti9perft(?tmta fpondtte* htW
afc9lumb:ict.
xrrij.iij.Seuio:ibU9 t>iTnte cmm cti5 tufttjfhMftgurrie fctfur
rienrticnloni oolo:e9.ucfreli9 vertigtnes apopiexie caccae.
pzurittie tottU9 co :po:t9.melancohe. vigilie: ventrie * nartu
fcumiditates:oculO£ l?ebetudo:glaucofi9 grauifct9 auditus.
Ixr.iiu.&utbufcunq, v:incgrofle globofle paucc non fiite ft>
t>Jibu9multttudo venicit9 er l?if teuuia iuuat:marime vero
rali.i eueniunt qbU9 e.r pnapto vel pof! pnapiu m aut cekri*
teppoftafi9t>abcut.
tXXUti^iQutbufcuqsiu febiibuo vimecoturbate vdut fubiii
galiu t>i9capiti9 t>olo:e9 aut adfunt aat aderunt.
IXXij.iiij.Ouibu9feptimo egritudo termiuaf I>i9 nabem \>it
rubea:quarta aut bies viim * alia ftgna frn rationcm.
Irxij.iuj.Ouiba9 viine Itmpide autalbe mak vero itt freneti
ciaapparent.
Ir.rittj .iirj.Ouibu* \>y pocundria fhfpenfa * ftilnugietia !um '
bi fcolo:efupuentete vcntre9 1?i9 frumectanf :fi nou ventotv
tatee erumpant:.mt viine multirudo fUperucntat.
Ixx v.iiij.&u tbU9 fpe9 efl ^d ar ticulo^ apoftemA conuerti ero
rt ab apoftemate v:iita groffa * multa i alba facta velut in fa
bo:iofte febubus z maxime ft in quartani9 qbufdi lcipit fierl
& vero faugu i9 er nartb* fluat valde celertter foluunf.
txx.fiij.Si languinem autpU9 minrerinfcrcitum aut veficc vl
cerationcm fignificat.
trx vt.iiij. £*uih" m vifna grofla quafi carniu frultra vel ftcur
{Mli funt:t>i9 t>e renibu9 ereunt.
xxvij.iuj.£lutbU9 mv:ina pinguiexiffenteforfura mmgu»
tur J?t9 vefica ttabtt. #
Ixxv.itij.iQuieunqs fangufne fpontemmgonfcWai* renib
vene rupturam fignificat. . , m m
Ixxx.iiij.Si fangutne mingunt aut trub09 * fh-agurrta ijabef
« bolo: incid\t in pectine * fhb ventre % perttoneontcirca vc
fleam&olo:emfignifieat. m .
Ixrx.iiij.autbufcuq? m vrtnte arcnofaoWlat:pt0 vefiea aut
rcne* Utlpiafim fcabct* . ^
egrttudinemtoUtca
!r rrij.iiij.Si fangu wcm aut pus mingut aut fquamas* odofc
grauie xcdcc vlcerationem fignificat.
Ixrritj.irj.Ctuibusin vnnalt vti veltfgapuftulenafcutur fa>
nie facta i erupta folutio fit mo:bi.
lrrxiiij.uij.r>rina facta multa noctu modtcum feeeflTum figifi
ficat*econuerfo.
lviij.v.9» mo ftegmones pacieti z matriccflegmone babete:
rtragurrta fupnenit.?» epate tfo flegmones pactete fingulrua
fupuentt *i in renibue babctibue ftnie ftrangurna accidit.
vj.fcrte.inefretici cdrca veficam fcolo:eelabo:iofe fanatun
3n feb:ibueafe itt fenfoue.
Xvitj.vj.lXlieamincifimautcereb:um aut co: aut biafrag/
ma:aut epar:autventrem:autrene8:aut inteftinowtm aliqS
gracilium moxtale.
^liuj.iiij.Cuibufcunqser ftrangurrta bpleosinnafcitur :btj
in feptem fciebue pereunt Hi non fctee fliperueniente multu^
*:inaflurent.
Xrnj.vij.Ouil)Ufcunq5infeb:ibU9in v:mie crinopdes bf'
poftafee fiunttfongam egritudiuem figmficar.
Xxriuj.vij.iQuibufcunqj vnne fciftantee fiunt:l?i9 in co:po:e
turbatio fitfomc.
xrjcv.vij.Ouibufcunqj in v:ims ampulle fupernatantmefrc
ticam fignificat* longam egrttudinem fow t
xxx vj.vtj.Cuibufcunq^ ptnguie ferpoftalte * coglobata: Ipia
nefreticam figmficat *acutam egritudmem fo:e.
jrl.vtj.Si fanguincm * trumbos mingat « ftrangurria; babet
n fcolo: incidit m peritoneon:* fubueutre i pectinem ea que
circa veficam funt:egrotare figntfieanr.
jrliiij. vij.Strigurru * fcifuriam vitxi potio c fK fleborbom ia
foluit:incidere tf o veram que intue itt talo eft bonum.
iF^Capitulum vigefimum ©e oifpo*
fitiombua mcmb:o:um generationie in vins.
Iriij. VjSimiliter * tn maribue:aut enimppter nritate co:po
ris fpus ertra fcrtur vt non inctdat femen:aut p:opter fren
fttatem bumidum no biflfundetur ertrauu t p:opter frigidii
tton calefit ita vt congregetur ad \?\mc locum:aut p:opter C4
liditatem boc ipfum ffr.
Jttx.vJ4Quadoiuciflim f\ieritosautcarti1ago:aut neru*:aut
mxiWc tcmcs aut p:cpuciu neq$ crcfcit neqj coglutuutur.
empboiifmi a& vnlqulcp
C^Capimlum wgefimumpjimum
«?e memb:ie generatiome iu fcmcllte.
Xuj.iij.St vo mftrina fcreme * pluuiofa * tranquilU fativcr
tf o ftccu m * bo:eale mulieree fiquidem quibue partue ad ver
weft:er omni occafione abotttut.Si vo geuuermt morbido*
|Nieroe7imbealleepnnunr:vrautftatimrefoluentur id ef*
mo:iantur:aut moibidi * tenuee viuant eriftentee.Slije tfo
iumonbue quidem tMfinterie * obtalmic ftcce fiunt: fcntottbf -
tfo catarri celenter &ifTolucntee.
lpi!mue.ii!j.ip):egiir;teeficoueu!tpurg.ire:a qrto mcfcvfqj
«d feptimu:mmue vo r>ae:mino:a va c fcntoza vereri opj.
Xrviij.v.-dfculieb:iaeducit er aromatibuecalefactio: mult*
riene vo s ad atia vtilie eflet <i \\o capitie grauedine facerct.
Xrir.v.zl&ulierin vterofeabene flebotomia abotfam fAtitt
fed magie cuiue msior efl fetue.
jrrr.v.-rifculteri m vtero l?abcnti:abaliqua egritudinujacti"
rarum accipi moitale eft.
xrrj.v.-dfculieri languinem vomenttmenftruieftiperuem&
ribue folutio fit.
xxxih v. zlfr ulicri menftrois befictentibue fanguinem er narf
bne fluere bo.num eft.
jcrrnj- v.zflkulieh in vtero r>abenti fi venter fluat:periculu*
eftaborticndi.
yrriuj.v.zflbulferiqueamatrice moleftatur:aut fcifficulter
generantnfternutatio fuperueniene bonum.
jcrrv.v.-dr>ulierimcnftruat>abetifinecolo:ej>p:ioa no (m
fe femp facta purgatione ind igcre ftgnificat.
3rrrvj.v./llbulieriinvteror>abenti!i ftjbito mamiUe gracf'
teefinntabottit.
xxx vij. v. zflbulieri in vtero r>abeti fi altera mamflU gracili*
fiartgcminoe tMbenti alterum abottiet:* fi quide fcejctra gr»
cilie fiat mafculunv.fi vo finiftra fcminam.
xrr viij. v.Simtliter que neqt p:egnane neqj gcnerauit lac frfc
t*et:r?mufluodi menftrua befccerunt.
xrrir.v.2«bulieribU3quibueconuertitur fanguiead mamil
lae maniam ftgnificat.
3cl.v./flbulieremfiviefcireftconcepit meilicratum quando
fcoiniitura ert fra ei bibere:* fiqutde; fi totrlonee t> abuerit cir
aventreur^nccpit.SivononmuunK.
cgrftocKnScoUerti
6*otcminam bifcolo:ata.
jcttj. v.Si multeri p:egnantierifipila fit in matrice mo:ta!e.
yltij.v.Ouep:cter naturam tenueaejciftenteacoctpiuntabot
rtuntantej? groflefcmt.
Xltiij.v.0uecuncj5co:po:a moderate t>abente$abo:ttunt fe*
cundo menfe aut tcrtio fine omni oecafioue manitefta:l?i8 co*
rilidoncsmuftilagtnibus pleni funt:* non pofluntp:e grauc
dinc tenere fetutmfed abiumpuntur.
Xlv. v. £ltiecuq5 erifletee pter «85 erafle no cocipiunt l?ie ptn
5uedo os matrtcie obturat:* p:iuf$ erteuuetrt ne cociptunt. .
xlvj. v.Si matrijc m verteb:o pofito fvcertt faniej: necefle eft
commotumfieri.
Xlvij.v.f etue marcs cjde in bertrtafeic tfo 1 nitifh-ia macfo
Xlvtij.v.#d matricts p:ecipitarione8 obtarmicum appone:
app:ebenden9 oe 1 narcs.
Xh*. v. /Bbulieri m vtcro 1?abcti tenafmo fnat* abo:tire factt..
I. v. Hfculierte menftruafivi6retmere:ficiammaio:em a<t
mamillaeapponc.
li. v.Ouecuq$ in vtcro l?abet:bi$ codudttur 06 matricis.
Iit.v./ifculieriin vrero fcabentnlacermamtlltemultum flu>
ene fctum figmfieat bebilem.61 tf vbera bura fucrint fanuy
figntffaat fetum.
Itij. v.Ouecucn co:nipture funt fctustfrto vbcra grietlta fiut.
&i $0 rurfuc t>ura finnt:* fi fcolo: fit in vbenbu* aut in ver/
tebttetaut in genibus aut m oeulis 11011 cmrupuntur.
Uiij.v.£lutbufcuuc^08matricumt>urume(!:|;i6 neeefle eft
osmatrieum concludi.
I v. v iQuecuttq^ \n vtero frabentes a feb:ibue accipiuutur : %
fottiter calefiunt finc occafione manifcrta -\ generat periculofc:
n iMffieulteriaut abottiunt periclitantcs.
Ivj.v.?nflu*umulieb:ifpafmu6* animtbcfectiofi fuperuc-
niatmatum.
I vif. v. dfcenftrui6 plurimte euenietibuo accfdut egritudine*
« non venicntibus a matricc acctdunt egritudines.
Kjc.v.zflyjlierfmoconceperit: vclis autem fcire fi eoncipfet
contegend velhmentis fuflfumiga fceotfum:* fiquidem tranfl
rc videatur odo: per co:pu* acI 00 z nares cognofce quonii
«a non p:opter fe nou generat.
Ir. v. ^foulicri m vtero fcabenti fi purgationesexeunt:impof
£ U
ampbcnifmiad vnaqulcp
Bbilc e(t fctum faiuim cfle.
!rj. v.St mulieri purgatioee uo ercuntiitecB feb:e necft rigote
fuperuenieme::inrieMte6 abfcomin.ittonee fcetectionee ani/
tni ei .icctderiut:reput.i f;unc m vtero bnbere.
Irtj.v.jQutcunqj fcenf.ie i fngrd^ie mitrfcee feabent non cod'
ptent. i£f quecucft l?umtd<ie feabent matricce n5 cocipfeimcjc
finguitur enim m eie femen. £t quecunq5 ficc.is * m igie arde
teemon concjptUHt.^iidigenti t enim nutrimeuti cozrumpt-
tur fcmen.jgt quecuncper vtnfcft tempericm l?abent mode/
rate (>uiufiiiodi fiunt gcnerantee.
jcrviij.vij./ifbulteriivterol?ntt:ten.ifmuefUpiieutcs^bo:tie
«T^Capitulum vigefimumfecimdu
fce bifpofittonibue apparetibue m ertremitatibue mebtojz.
Xlvj.ij.JDuoiz fcolojz qut ftmul fiunt no (5m euudem I0CU3 ve
fcementio:benigntalterum.T{>ofitue elt t>ic ampt>o;ifmu$
ad euidentiam t>olo? tunctur.i^.
jrr.tiij.mon feb:icit.mtibne eriftentibue fi fat (troptme : vel
geiuwm gr.iuttae:* lumboium fcolo; t>co;ftim farmacta iudf
gere figu ificit.
*rrj.itij.£.abo;fofie in feb:ibue:circa articuloe* circa maril*
lae marime apoftafee fiimu
xrrui.iuj. 61 tf p:iue t>oluent aliquid ante egritudine^: ijlfc
confirmntur egrttudo.
Xltiij.iiij.Outbufcunq5feb:eelonget>iebolo;eecr puftule fi>
unt m articulie.
Xrv.v.^n articulie bolo:ee * tumo:ee fine vlceratione poda
gra 1 fpafinu? * boy plurimn frt§td 1 .iqua itifufa refrigcrat %
fttteninit:* oolo:e fbluit.£tupo:.n.medtocriet>olo:e mmuit
xrj.vj .«rflbintficte cmo:rofdtbueaut varicibuetnnatte:m*
nie folutio fit.
>crij.vi.Ouicunq5t>olo:eeat>o:foiticubitoetr3iifeunt:flebo
tbomu foiuit.
xrvttj. vj.i6uiiuc1?i non podigrifmt neqi cnlai fiunt v
mr.vj.zflbulier ncVpodagrtfat fi meftrua 116 fcefveerut m c*.
*rr. vj/jpuer 110 pod igrifit ante aptnodtfianutdetFan cottu.
Xfrriiij. vj.Ouicunq3 calui fiunt.ijie varicee non itafcunf; ma
gne^quibitfcunq^^oiunnfcunturrurfuecapimtifiunt.
xl v j. viij.Outbufcunq5 gibbi e* afinute fiunt aut tufltante ttl
aentutempercunt.
£grftii(JfaemcoHfcti
Tlfx*vi.Oufcunq5tumo:ecpo4igr<c!fiunt tii.rl. M^bao ft*
terucfcentcs reftdcnt.
lv.vj.^od.igricisrnaitMca veresautumuo mouenturtvt
tu plunbue.
lir. vj.&uibu (cuq$ a fciitici moleu\iti9 vertebnl refilit foz^e:
« rurfue incid.it m locu fuu:l?is imifiiiagince facte funt,
lr.v.£tuibu{ciiq5afaatK4mok(lati3 vcrtcb:u refiltt fowa:
\?io t.tbefdt crus % claudicmt fi non v;.intur.
f 3 m g e.
erXabulaitacpkbzmmfm tnozcs
folttumficmeofactlt tngento cofcri
bam:fip:ius eos numerauero snv
pbo2tfmo0oefeb2tbii6 tpfts loque
tc&M ante ocuioe tuoe pona5:que
m tpfie te ooctifiimu redciant*
*rj.p:ime.TP>aro.rifmoe % ccfiftctiae brcrarattt cgrttudmes : %
tempou annt * circutrum adtnutccm incrementa.
jriiij.piimc.(Qui crefcunt plurimu b ibct tnnaru ci!o:c. *c . in
rme:* p:optcr rjoc z fentbus uou ftmiliter fcbtce fiunt acute*
frigtdum enim lMbentco:pus.
zriii.ij.&cuteegritudinea tu qmittuo:dectm fciebus tudtciiv
tur:g> i t*e feb:tbU9 tutcUige.
zrv.tj. Crtiue qu.irt.tne vt multu fnnt b:eues : autuualee $o
ionge:marime tfo que ad frpemem conumguntur.
xrvj.tj.fetoe m fpafino melws cft fieri $ fpafmti i\\ fcbte.
XX viit.it.febMCitantibue no fomter ntfq3 omnino in fuperfl /
cie pmanere:? iul?il mtuuere co:pusu u t tabefcere imgis: ea
#r>mranonemfitmaiumeft:l?oc ctti lon^itudme egntudfc
iiis figtuficmfrocauti tmbectUitatcm.
TXX.ii.Cixca p:incipia c fiues oki imbeciU?o;a:circa fiarus om
nia ro:tto:.i^iui fce rebMbueaudienduSift.sc
yrrttit.it. ?n mo:bi8 mtnue pertcltt.inf cgrotiree^qurbufcuqj
;pp:te nature * etatis 1 lMbitudinis *i \?o? cgritudo ineft ma
{10 $ qu ibus no^pua ftn aliquid I?o;u m tneft.
f itf
ampboufmi ad vnaquacp
?u.fii. £um edas fit veri fimili9 fudo:es multos in fcb:ibu&
cxpectareopottet.
iviu'.iif.9rt ftccio tepo:ibu9 fclnes acute fiunt:* fiqmde anuua
tali9 ejciften9 ampliti9 fuerit:quale c6ftitutione fccerit in plti
TtbU9:s taleg cgrttud tuee* erpectai e opo:tet
x.!it.9n autuno acutifltmc fiunt egritudmes * maxime ntof
tifcre vt tn pluribu^: ver tfo faniflimum * minime mottifcy :
quo9 t>uos et la n t* fcb:ibu9 mteUige.
Xii.iii.Oetepo:ilni9:fiqutdcbpem9ficca i bo:ealt9 fueriut*
ver vo pluuiofu5 * auftrmummecefle eft eftate fcb:ee acutoe
t obnlmwe % bifinterwe fieri:maj:te muliertb * fruntuh* na.
xru.m. Jgftate tf o quedam tyoy * fcb:e9 contmue? i cm)fon %
terttane plurime:* vomitue c t>iarrie:* oculo? * aurmm t>o
to:e9o::9 vlcerati6e9 c pudedotzputredmess fceftidattfes.
XXiy.mi.Ouibufcuuq5itifcb:ibU9fext.mi0:idert:in fcxra bie
rigo:e9 fluunt biftrtcti funt.
yxri.iiii.Uabo:iofi9 iri fcb:ibu9 circa articulo* *i nwjcillae m%
*imcaportafe9fiuur.
jrliiij.iiii.f eb:e9 quecunq^ uou bcficientc9 tertta Me ftmt fov
tio:e9:periculofe:quecunq5 vo fic t>efccerint:figuificant quo/
niam non periculofe.
Tliir.uii.£lutbufcunq5(vb:e9longe:|?t9 &olo:c9 ipuftule fi/
untmarticul!9.
*l. vi.tiii.St rigo: inciderit feb:e no beficienre iam Sebtlt c%i/
ttettte virtute mottalc.
Tlviii.iui.5n no t>eficietibU9 feb:ibu9:li que qde ejrtra fngtda
f uerinttqite tf o fn teriU9 ardedt *i fttim babcont mo:tate.
Tlv.iiii.&utbufcuq^iu feb:ibU9 refurgetibU9:autpuftuIe:aut
feolo:c9 fiunt iu artieul!9:bi ampliozibus cibi9 vtuntur.
XiiX.iiii.9njt6beficientibn9^ofeb:ibU9ftiabiu aut oculu*:
aut fupciliu aut nafue t>ifto:queaf :aut \\b videat:aut no audi:
ox u bebiii ejciftete co:po:equecuq5 bos fiant p:ope e mo:*.
Liiii.Dbi i\\ fcb:e non fceficieute bifma fuperuenertt . c bifiptr'
cntiamottale.
li.iiii.Un febnbu9 apoftema non folutum ad p:ima9crife9: 15
gitudinem egritudmti& fignincat.
lii.tiii.Ouibufcunq5 in fcb:ibue ant in altts egritndtntbue vo
Itiutarie oculi Iacl?:pmantur nibtl inconuentcs. £*Uibuicuqj
ifto iion £m voluntatem mconuenien*.
I iii. iiii. £1 u ibti9 in fccutibue in feb:ibuo lim oftatee fiont tov
^grftttdinfmcollectf
Ifoit* * &fururnio:ee fiunt fvbtce,
lv.tuj.9n bubonfb*feb:e6 t\cte:oes male etccpti* epfetmer te
lvj.iitj.f ebncititt fudo: fttpuenfens \\o $eficie\\te fcb:e:maltu
"f>:olongatur eni motbus z l?umo:e plurimu figtnficat.
Ivttj.tttj.S caufone feabito ngo:e fuguemeute folutio fit.
Ivtij.iiij. Eertiana tfo finoniudtcatur in.fcptem penodte:
longtiTtmnerit.
Ir.iiij.Cuibufcuitqjauree tn fcbirtwefurdcfcunt: fanguiecjc
naribue fluensaut venter turbatue foluit egntudmem.
Irii.uij.*Quibiifcutiq5 i\\ febnbue quottidte rigotes fiutiqtiot
tidie fcb:ee foluuntur.
Iruj. uij. £Xu tbufcunqs m febzibus t>p ctertcw fuperuenent .iti
te feptimum t>iemmalum.
Iriiij.titj.^luibufcuqj in febtibue fn feptimo aut nono mt vtj
deamo:aut &eamo£jrto fcte \>y ccericta ftifntencri t bouu:fi no
fccjcrrum bppocudnii bu^ fiat.Si ♦o fit non bonum.
Irvt.tiii f . 5n fcbztbue circa ventre cauma ftnte i cosdie mo$
fue vel tremo: malum.
lj:vtj.iiij.fufeb:tbuser fomni0timo:e6nut fyaftnue matu.
ljrviij.iiij.1hi felmbtte fpiritus offendene malum ; fpafmuni
cntmfignificat.
Ijctr.ttij.lu feb:ibue acutis fpafmi:* ctrca vifcef a t?olo:ee fo*
teemalum.
Ixrj.iiij.Ouibue v:fne in fcb:ibue conturbate i conuerfe vc>
lot fttbtugaliu:t?iecapitie v?olo:ee aut adfnnt aut aderunt. ^
1*1*. iii j. 21 quart anis babitt no valde a fpafmie app:el?ed&
tunfi tf o app:el?eudanf pztue z fupueniat £jrtana:foluitur.
XXVhxj . fQuibufcunqs inciufone tremo:ee fiuut:alieuatio
foluit.
liiij.vj.^nacutie pafTionibue cum feb:e luctuofa fufpiria:
malum.
Wjcv.itij.feb:icitantificeperintfudo:e9 boni flmtrtertianf
qumtaui:fepteni.^quinono^ie.^.xj.^.)tiiij.c.rvij.^.yr.^.r.xi.
*.%mi.*.xxxiJA.xxXA.XW*.TTtini*.XfXVi}' *.xl ifti entm
fudoteeegritudiueeittdtcannqut^otta non fiunt v?olo:em
fignificant i lougttudinem egritudinis 5 conuerfionem.
f 3 m 3 s.
f m
ampbotifmi ad vtra^
«r^Capitutamoe oieta in feb:ibufl
ipfieconuenientn
c^mpboafmi.
jQuartU9 ptime.iEenues * ccrtc fctete m fciuturnis femg pafr
ftombus:* m acutie egritudmibu8 quibus no conueniuut bif
fiale8:ad vltimu rcnmtatts q adducunr; tnete friffictles:* itcjs
refumptioues m vltimo enftentee &ifificilc9.
v.p:tme.3!i tenuibU9frteti9 peccat egrotautee : % ideo nwgte
leduntur.Dmne eni peccatu cjtucunqs fit magnum fit magi*
intenuibU8&ieti8<Jgroflio:ibU8:#ptcrl;octf tnf.wie falfct/
ces funt valde * certe t couftitute Diete:qm pcccautia DtffiaK
«8 rerunt:piopter l?oc igitur tenues s certe fciete fallicee fut
ampliu9parum folidio:ibu9.
vj.p:ime.:Hd vltima9egntudine8:v!timecuratioue8ad per
fectionem funtpotcntes.
viJ4>:ime.X)iu^o0macumeegritudo c6ttnuo8* vltimo8 l?
boics t>abet: vltima a tenuiflima fcieta neceflartuj eft vti: vbi
aut non:no:fcd ccuenitgroiTiU8 reficere s tantu fubc6defccn>
derecjtum egrttudo mollio: fuerit vltimis.
viij.pnme. iQuando in ftatu fteteritegritudo:tunctenuiffi(/
ma fcicta necerTarium eft vti.
inonu9.p:irneXontcplariigituropo:tet,e0rotantc (1 fufFt'>
ciat $xu ad ftatum egritudinu?:* vtru ille fceficiat p:iU8 * \\o
furTiciat dietattttt egntudo fccficiat a obtunda tur.
X.p:tme.<Qu!bU8ergoc6tmui0ertftatti8:c6tinuo * tenuiter
reficereopo:tet.OutbU9V^pofterio:ftatU9 adid *i mtc ld
pa? auferedu:p:tU8 vo vberi* refiaedii vt furTiciat egrotae.
jrj.p:ime.3n paro.rifmi8 ftjbtrar>ere opo:tet:apponere cnim
lefto * quecuq, ftu circuitus exacutintur . tn acerbatiotnbud
fu btf a r>ere opo:tet.
xiij.p:ime.Sene9factUimeferuntieiunm feciido c6ftftente8:
mmu8vopueri:r;oiJ^oomnvi5manme tnfante^: r>op $o
tpfouim qutcunqi funt animofto:e9 etffteiitcs.
Xiiij.p:ime.£luicrefcutpltirimul?abentiruiatucalo:e:pluri'
moigiturtndig&nutrtrnetotfvonoii confumttur co:pU0.
Sentbu9 vo parutta calo: inefhptopter r>oc igitur pauci9 fo
menti8indigent.2(multi9 emm cibi9 ftinguitur calot:p;o<
figrfrodfoecolfeetf
pter \>oc igtf fcbtes fenibue no fimiliter acute fiunt : fWgtitQ
cmmco:puet>abcnt.
*v.j.ixntre6t>feme*uere calidiflimi flmtnatura* fomni
longufimi.fn fei«cr$otempo:tbU8oblati6e8 plurce band<
funt:* cni3 mnatue caio: ert multuomutrtmeto igif ampliort
indiget.Signum * etates * atfelete.
jrvi.i.toumide&tcteomuibus fetuicitanttbus pfcrunfctmrt*
mc ucro pucrts * aliis fic afluetis refici.
Xvii.i.Ouibu$femelautbi9autampliu$aut mmueaut $tn
partem:t>andu3 ucro eft aliqd tempo:i 1 l?o:e * regiont 1 ew
ti*corifuetudmi.
X viii.i. £ltate * autumno ctboa grauiffime feruntifcpeme uc
ro faqle-.vere vero fccundo.
Xi*.>.tt}iequt iucircuttib 9 exacuunr;:nil?rifcareneq5 cogeres
fcd aufcrri ejc appofitiombus.vel cx appofitts antecrifim,
$tnis
Sfncipit liber p:imus ap]?o:tfoio:um fciii fcppocratfe. f
^tabzcm&MQ vcro long*
| j^epus aut acuta,£jrpcrimctu fallajc.lfudtciuj
aut t>ifftcile.£>po:tet aut non folum feipfom p
I t>ere faciete que op3.Sed etia egrotatem:* pie
' fenree:* ea que ejctrinfecus funt. ij
XTl pturbationibU9 vStru * vomittbus qui fponte fiu t:
fi qutdem qualta:opo:tet purgari purgetur.£t eofcrt:*
bene ferunt.St ^o non contrariu.@ic 1 manitio fiqdem qua
lem op3fierifiat:*c6fcrubeneffr!lt.£ic$o \w ptianuXon
templari igir; opo:tet 1 tcpue:* regione:etates;* egrttudinee:
mqbueopo:tet:autnon. ^ iij
Xme.rercitatibusad ftimmubonekabitudinee funtfat
lacce fi 111 vltimo fuerint.Tlo eni poffunt mancre in eo
dc:ueq5 qcfcere.Outvo 11011 qefcu ntmequacj pnt inmeliu*
adderefcrelinqtitf ergo ad pciue bo:u igif caufa bona t>abtta
dtne foluere cofert:« no urddvt rurfus pncipiu nutrtmenti
3cclpiatco:pu0.meq$c6p:cfltone9ad vltimu tmeere.fallar
enf efi.Sed qualis natura fiierit fuftinerts ad l?oc t>ucere.Si>
militers inanitione8advltimumbucetc0funtfiiUacc6:« itc
w refumpti6ee iu vlttmo ejciftcntee fallacee. urf
£tbttpttmti0
J JL acutie egrttudmtb^qbue 116 puentunt &iflfctle$ ad vlrf
mu tenuitatts que adducunf friete S>tfficile8,l;t itertt refum • /
ptiones m vltimo exiftetcs iMffictles. \?
Xm tenuib*;>iettepcccategrotite8:<n6 magis teduf.Cc
eni pctifi $tucuq5 fit magtni fit m igte m teiwib* fcicttes
qtu m grofTtoub^iptopter t>oc* tn fants falhces ftwt vakte
certe * prtitu te t?iete:qm pecdtta &ifficili°feriit. , fc>:opter l?oc
iQ\i tenues <i certe Diete fallacee fut:apit*paru foltdtottb*. v i
<Tqr iD vltimas egritudines vltime curattonea ad pfectione
JjLfuutpotentes. vtf
aJ5i tfo fcdm acumeegritudo cotinnoe 1 vltimoe labo
ree l?et:vltima * teuuirttma fcieta Hecefftriu cft vti.t)bi
nu t no:fed puenit groffius rcficere:* tm fub codefcedere $t5
egritudo mollto: fuerit vlttmua vitji
Qxxmdo in ftatu eft egrf tudo:tunc tennffltma frteta nccef
fartumeftvti. ijc
QOntemplari op5 tgtf egrotantem:fi fufficiat kietz ad fta/
.tum egrttudinia:* vtru5 tlle fceficiat p:iuo 1 no fufficlat
bieta:aut egritudo fccfictat 1 obtundaf*. x
Qmbusergocottnuio eftftatu9:continuo* teuuitcrrefl/
cerc opoitet Ouibus vero pofteno: ftatue ad td * ante
ii parum afferendum. Tp>:tus vero vberiu* rcficiendum vt
flifficiategrotane. xi
•^v^TilparoTifmisfubtra^ercctbuj opotfefcapponere eni
JLlefio eft.£t quecunq5 fecfidu ctrcuitup exacuuufctn ex»
acerbationtbus fubtrafeere opoitet. x\\
*v"\#roxifmo0 verocconfiftetiaa&edarant egntudine*:*
Jfcs tempo:a annf:* circuituum adtnutcem incrementa fitre
duottdte:fiuep:eter^temfineperampliuatepu0 dmt Bed
ccpoftapparenttbusquemadmodum inpleuretico fputum
fub:nbeumficontinuoappareatiucr;oantem adem «bb:euf
at.Stveropofteriu8appareat:p:olongat.£t v:me egeftioea
« fudo:ee * t>efcriptae z eucritao longae *l b:euce egrttudmef
npparentiatjedarant. ~ xni
rr £nee faciUfme ferut ieiumum.fc^o pfiftentce.minue tfo
Xj pueri:t>oiw tfo oium:maxime tnfautee:!fro:um tfo tpfo
ruqutcuuq5funt:antmofio:e0ejciftete0. ^ x\ni
QVi crefcuut plu:imum frabent innatu calo:cm:p!u:imo
tgittir iudigcnt nutnmentc.Stveronou conAimimr
apbotifmo:ttmbfp#
eotpU9.Senaiug*oparuuacaloite[t:;ppter frocigif poaote
fometi9idi§et:a multi9cibi9 enf emnguitur calo^.TptfOprer
boc igif % fcmee fentb*u6 fimtiiter acute fitfcfrigtdum eiiim
coxpu^ t>abent. xv
Q£ntre9 I;peme * vere calidtiftmt' funt natura : * fomni
logiflimi.^n !?i9 ergo tpibu9 oblationea plure9 fcandc
fniit. £t enim mnat^caio: eft multu9:nutruncto igtf atnplio/
n idigcnt tignttm * etate9 i atfelete. xvt
^ Emide fctete oibu«fdnicttatibU9Coferut:majcune vcro
JL f ,pucri9 *t aiij9 dc aflueti9 refici. xvii
QBibu9 femel.Mut bi9:aut ampltU9:aut miii*:aut ftu par
,tem.BaHdumtfoeftaliqdt|x;*t>o:e:* re$toni:s etati:
f confuetudini. xvitj
aStm tfo:* autumno cibos grauiflime fcruttin fcp cmc
tf o faale.Dcre vero fecuudo. x\X
f^ 3$qai mctrcuitibu9cxacutmf:nil?il&4re:neq$eogerc:i
JL " tedaufcrrter appotitt9autecrtfim. XX
£Y SquoEcrifi9fitsquo:umfactaeftequaliteru6 mouc
v!a remeqjnouu faceremeqj farmacij9 neqj alije,puocatidtf
tms vti:fed fiuere. *ri
Q^e t»u<ere opj vndecuqs natu ra nuxime reptt.ide t»ucc
re per couenientes regtoues. xxii
y\ %e(b medicariw mouere \\6 crud i:neqj tti £udpt J9 nu
\J f\ firrt fartofa:multa tf o uo ftmt f uriofa. xriij
QX)e cgerunf no multitudtne cofiderare opjjfed quomo
egeruuf ,£t fi qualia op? purgart purgcntur:? eoiuvrt:*
bene fcrut. £t vbi op5 vfqs ad fecfecttoucm t>ucere.£t l?oc fa/
<sere ti fuffictat egrotan9. xxiiii
^Y^^Ti peracutt9pafli6tb*raro * in p:tnciptj9farmacij9 vti
A 1 . tft t>oc p:iu9 betie fciiudicante9 facere. jrr v
£j 5 qualta op5 purgari purgcntuns cofert:* bfi feruut.Si
JO verocotrarium mipo:tune.
ftplicitp:imu9liber.
5ncipit fc$9 ltber apl?o:tfmop Siii l?f pocrattf.
T&quomo2bofommi6 W
boaemp:etiatmo:tale.Sivero fonmue tuue/
rituonmo:talc. tj
Xiberfecundus
a^ibecipienti3mfomnu8 fedatboiiunisvbf vero frtot
malain. iij
Somiins * vtgrtic vtraqs mo magis facta malii. ntf
qr \.Oii plemcudomon mdtgentiameq^aliudquodcuq^ma
X 6310 tutur.i fuerit nitui bonum. v
Xaixncs fpont met narrat mo:bc8. vi
QPiciiqj Dolente8aliqdco:po:i9plurimufrolo:eno fen
tititit mene egrot.it. vt j
QX)t\*5q5 multo tempo:e ejrtettuantur co:po:a tarde re/ •
uem cofucuerunt.Oue tf o modico modtce. vitj
B?e;cegritudmecibuacctpie8q8ttd conualefcat (ignum
cft % co:pu8 plurtmo ctbo vtrf. 9i tf o 116 accipienti l?oc
fittfignificat qm co:pu8 inanitione tndiget. ix
Zoipow vbi qe vult purg.ire:opj flujca racere. x
ITlon pum co:po:a $tacuq$ nutrtes magt9 lede8. XU
yactUua ert replert po u cjcibo. xij
QX)e reltnquuirf in mo:bis poft cruiu:fubuer(i6c6 facere
confueueruut. xiij
QX)^bufcuq5 erifie fit:t>i$ nox ttffictle ert inte acume:fup/
uenic9 vero leuto::vt in pluribus. jciiij
Xili vcntris fluxibu9:mutatione8 egeftiouum iuu.int:(i
ndad mala tranfmutairf. ~ pfr
aJ6i faucesegrotit autpuftule tn co:pe nafcunfaonfide
rare op5 egeftionee. Bi enf colerice fuermt co:p° egro//
tatSi $0 fiuio (imilc6:certu eft co:pU8 uutriri* xvi
Dbi mdigentiamou opoitet labo:are. jrvtj
:rv J0icuq5 cibud pter naturam intrat:l?icegritudiiie faciti
vJj iHbanifeftatverofanatio. yviij
^TV Omm que nutriuntur copiofe g velocitenvelocee fe >
AtA.cetru8ftunt. xix
-T^-£uto:um mo:bo:um non otno cerce funt fanitati8p:a
JjLuunciationeemecfc mo:ti6. xx
QX)tbufcuq5 muembus exiftetlbus veutrc8 fiunt lpumidi
l?i8 fenefcentibU9et(tccanf.£luibusiuuenibU0 vetrea
ftunt (icci.l?i8 (cnioiibue factie feumectairf. xxi.
1 lP>otu8indigentiamfoluit . ; n.A-- XXii
a$ plenttudine quecunq^ egrttudinc8 dimtiemcmtio fo
tut. €t quecunqj ab euacuatione:£lenitudo .£t altowj
contrarieta8. .. m tr?+~*iUJ /r^^^H» jcjriij
flcute egntudinee in ^ttuo:decim fciefe*iudicanf. xxitit
<~*>*tr4rvLi>*+i COi^-T^O CLTAfr+Y
p^L — HpbtttfmMttm Z^t^L^
jrrGptime quarta eft rodfcatiua:* altcrf* fcebdomade ocfct
JO uci eft p:iiicipfum.Coutempl.irta yero yndccfma.l?ec eft
eufm quarta feeunde feebdom.ide. £6f eptif&Tero rurfUs fe
ptima oectma:l?ec eft etifc qflarto a quarta oecima feptf ma ve
ro:abvndecima, xx*
/\' Sttue vero quartane vt multum ffutit b:euee:autum /
f^ualcgverolongemurfmeveroquead fepemem cow
iunguntur.. xxvi
H£b:eminfpaftnomelfuseftfleri:quam ffcafmum mfc-
ine. *xvij
UlofcdmrouealleuiLatfeno opj credere:neq5 uererf uatdes
tnala que fiunt irrationibilfter.-zflbulta etti taliu mcerta funt:
* no ualde pmauere neq? mo:an pftieueruut. xxvixj
Hjetnfcftaiitibua 116 fo:titer:tteq$ omo fu fupffcfe pmane
re i fiH>ilmmucre co:pus:au t tabefcereimagis eo q? £3
ronem fit m.ilu eft:|?oc eni longitndiue egrttudtnts itgnificat:
poc aut imbecillitate tf tutis ftgufic.it. xxiX
'Tnc&oattbusmo:bisfi qd vtdef mouere moue.Sn fta>
„tu uero frabere ftlentiu melius eft. xxt
3rca pziucipf a 1 ftwcs omnfa f mbectllio:a:circa uero fta
*.tus ota fo:tfo:a. xxxi
% egritudine vero bene refictentf * mfcil addere co:pua
tmtum. xxxii
^Xeruqj oes male fe babeutes ftn frttcipiatqdem bene rfc
cctpientessnifriladdenteein finerurfue abfttnent : tftn
p:incipta quidem abftineutes fo:tfter . *£>oftcriu8 uero bene
reficicutca melius commutaut. xxxitj
«-v^W 01 egrftiidme cofonarf mcte:* bene fe fccre ad obla •
J^tfones bouu.Cotrarfum vero malum. xxxiiii
•'Y^m mo:bt6mfnu0penclftauf egrotantea. fQuibufcuqj
^JLp:op:fe nature:* etatie:* l?abitudtnic:tempo:i8:c regi*
oni0:^too:eegrftudo incft:magte$ qbue 11011 p:op:ia ( m ali
etufd bouim uteft. xxxv ^-c^ j
jn ojbus motbtg ea q^ejyrjca^mbiljc^ ^*^/
i dmet^e meTiu^.inimfgjptetiue^ tobcfictumilu^ai// /
~Ux ent l?uiuTinodradTfcr ioice pur£0tiojie8. xxxvi
i~£y-3tia fc^etes co:po:a/farmactj8 purgatt exotuunfxele
JO rf usj uero malo etbo vtente8. ~ xx X vf f
* ^nckibente8co:po^ 'xxxvnj
' l>3rut>eterfo;cibu0 ^ potus ^cfcct.it>itto; tfo ; melloubua
t
o;
&,
ro&cvu^tvr
;XiVrfedin<Itt$
i< tdentMectabflibtmmastsappcteridus. ; ■ *• rtrtt
/r^Cnee iuucmb^pleruqj egrotJt min^duecuqj tf o egritu
•^ tf^»it4j' JO dines eie crbmce fiut:multon;e9 comotiuut. xl
J9:ancl?K co;ri5c m vald^fenibus no maturanf. rtt
. i^fr^ /^ t)i eroluunf frequcnter « fo:titer fine manifefta occafio
/ VZne:repentc motiunf. x\i$
IXTPpoplexiam foluere fottem impotfibtle efhi?ebflem ve
■'J^f^ JTronottfacilc.. - — . xtitf
^^Zrnngulom3«t?t(roloto:unodumo:tuo^:udnreteriif
Xy qbufcunqs fpuma fuerit eirca oe. „ ' ' jfliit j
OTftafTi valde £m noturam cito mo:tuntur:magt9 graci /
ttbus. nrfv
lf ^v <«$*£ £7V *pucntico^ tuuetttbue alteratione mutattoes maxime
VAetatii:l?o:aru:loco:u:faciutc vit.iru.^ xlvl
1 tjrx XJotum fcoloiu qut ftmul fiutmo $m eudem locummtst'
%^J 101 fcenigrat alterum. xl vijj
j- i *^^^r*^ir^^j5 rC4 g CJier , 1ttonem f4ntei:boIo:e6*feb:eaaccidutma/
- V^gts:$factaCtme. >5w^av. tl vttf
XW omni motione cotpfe cu ceperit quie bblere:quiefc*
re ftatim remedium efh ; xlir
A crr^ |^^Satetianrtieto9labo:e6ferre:^fifuertntfbeciUe0autflc :
tf ^ , t JTnt6:ifuetidcfo:ttbu9^iuucuib^Kiltu0ferut. X
Umhvhf , ^GL^ mult0 tempoie cofueta:* fi ftterint fceterkna infueti*
! 1£a miuuo moleftarecofueuerunt.Opo:tet igtf adtnconfuc
v TA u tranftnittere. <run U
£^€cudumultii*rcpete euacttare:autreplere:<iut calefa,
X5 eere*,aut infrfgidare:aut altter quomodolfbct co:p°mo/
tiercfatla*efr:*oino nature intmicu.^aulatim tfo certum t
cjcalio ad alutd tranftre fcecetmon altter. \tf
• y^^fenta^mrationemfacienti:«noneuenientifm ratto>
• Vynem:nouopo:tettrauftreadatiud:maneteeoquod vi
|Umeftap:incipio. f*ȣUU, fn|
-2 v>/ C ' • ' f\ Wcucp ventree frabent tmmtdos iuueucs quidemjrf'
7 ?'^ i \J^aete0;ficco9|?abenttbu8meliu6c6m6'tSirt^n fenecttt>
i^tcr»^ te vero freterius commutant;ficcanf enim vt tn ptunbus te>/
tiefcentibue. l^clnl^, *"#
W magiuttfdiue vero cotpie iuuenefcere qde beeed efb
fi n^no tufttaue.Scuefcere tf o inutitc : % pei* minotib*,
ftrpltcit Uber fecundu^
1
/^r^' '«W^j-L^ J^jh^y *~f-*cfa«3fo *~
1 ^v^.L/^fw*. ^win/Jw.w^ a;' %w -
/* /"** 1 *p^i*g*fKlr*x$''*«ct*+y* /)•/,
/
3nctpittertiasliben
^tationcstcmpoifltn ma
rimegenerantmo:bos:*tn l?o:is'magne mU'
tatiees aut f rigtdtta tee aut eft* 1 alia £m ratf o>
nemfie. ij
rv^v 2Jturorum l?ec quidem ad eftatem:feec tfo ad fcpemej: %
XEbeneautmalenatenjnt. t#
^aritudinum alie ad alias bii nate funt:aut male, tttf . ,
^y gates quedam ad regionee w fro:as:* frietassbene aut '" ' ; ^ *£*
V^A maie nate funt. XS *Zj
•~v^m l?o:is qn eade bie aliqn qda eftus:aliqu vero frig*
JLautuuales egritudtnes erpectare op?. ^ ri
2(urtrmiflatucgrauatauditu:caligmoficaput grauantes:pf> ^J^ w+u-
gri 01 flbluetes:qn ifti pualent talia in moibis pattunf egroti
te8.Siverobo:ea0fuerit5tun^0:farihge0rventre9t»uri:btf/ , ^ l»r^
furrie:bo:ro:ee:oolo:es:* pectoiu <i lateru:qu tlti pieualue M rc , ft *.
rinifralia iu mo:bis erpcctare op?. vtf rLfivrf 1
at)meftaefitvenfimilis:fudoteamultO0infeb:ibU6ejc l ' v
pectareopottet. vitf ,^^
Xin ficcis tpibus feb:es acute fiunt:<r fi qde anuus talts J
etifle0ampli^fuerit:qualecofhnition^fecerttiit plurt,
fcus:* tales egr itudines crpectare opj. ir
X*fi1 moderatis temponbus d tempoialitcr tpa fe reddt>
derinr.bont ftatus* boneegritudinisftctermtnattoeg
fiunt.?nimoderatisveromarime tmmoderate:? fctffiales
fcetermtuationes. x
^Y^in autumno acuttfTimefiunt egrttudines:* martme
<JLmo:tiferc:vtin plurtbustver vero fantfTimum:*mi/
ttime mo:ttferum., rf
flutumuus:pti«lcis malu& rrf
•jr^v£tempo:ibusftqdel?femsftccct« boteafis fuerit:ver
V-Jvero pluuiofum *auftrinum:necefreefteftatefeb:e$
*cutas:?obtalmtas:? t>ifinterias fiert:marimc mulicrtbusJ*
bumtdis natura. ritf
Cj^ tf o auftrina \>y ems i pluufofa * tranqlla fiat;vr 35 ve /
X5 ro ficcum * bo:ealc:mulieres fiqde* qbus partus ad ver
tneftter omni occcafione abo:tiut.St vero genuertnt:mo:bt /
dospueros:^.imbectl(espartunt:vt autftatim refoluantur
Xibertmfu*
fttstmoibtit'* twtuea Vtuanterirtente6.2ttfj0uero foniotfo*
^dem fcifTenterie:* obtalmie Gcce fiunt.Senio:tbU9 uero c*v
t$rri celeriter tnfTolucntee. xiiij
tT% uero e *** 1s fica * boitalee fistMutunus tf o pluuiofus
X5 * auftrtnu9:capiti6 &olo:cs i\\ \>y eme.tufre$:b:and?i : *
•• f^* coirije fiunt:qbufdam uero * pttfia, • ***? *«•**« r v
£r3 ueroautumn*bo:ealisfuerit*tn aquoftis:J?umtdt*
JO natura « mulieribus confert:reliqiii9 uero o&talmie fi//
tmt iicce:* feb:es acute:* co::iK t>iuturne:quibufdam uero *
melancolie. w*. n*»*^ xvi
* tu ^vOnflituttonesnnni uerootno qdemflcce pluutalibus
?)**«**&*$ v/^fuutfanio:e6;*mfnu3mo:tifere. ^^sZU^, rvij
rTV' *5ritudines tfo in pluuialtbgs vt jnutyqm fifut:^ feb:e*
$r %c im*c \ZA longe:* uetrte fluru&* putrecffira:? cpilepfia:* apople
^t-ffa **** rquiriitea,9n ftccis uero?fumpttones:pn:ite:* obtalmie
artettci^rjcjurrte.-tbtfrenteric^/* 4 ^^^ •~y c ~->r XV j,f
v JL. ^J /^\ Botidi wc uero confhtuttones boiealee co:po:a eonfti
vJutuuiitqdemfo:tio:a:*beiic mobilia:* bene colo:ata:«
fitelius audientta frciunt:* uentres ficcant:* oculoe mo:det
« circa tl?o:acem boio:em faciunt:* (i qdem p:tuseft t>oled3
magiabolct. xit
rprxritrine $o co:pa biflbtuunt * feamectat:* capitis * $w
JTL dit^grauitates faciunt:* ucrttgincs in ocuits:* co:po:e
fciffictlem motum:* uentresi?umectant. rr
£j*€cudu I?o:J qdem ueris * ertreme effatiepueri * eo:u5
JO afffnesetatib :* bii fcegtmt * marime fant funt.fiftatc z
oututiovfq5adaltudqde5fene0.'iReIiquouero autumno *
fcpememcdijetate. ' rri
^ritudines qdam oes tn oib* fro:te fiit : c]dam tfo marime
Pm:qdlearumfiunt:*eracnunf. rrij
» *' t»*d* , ua 7Y £re ft qdem manie:* mcUcolie* epflepfle:fanguinie flti
/ \J[ rue:fqutnire3:co:ri5e3b:ancbi:tufre6:Iep:e:licl?iiin9 al
p&i:rubo:es vlcerofi plurimt:puftule:* artctice. xxiij
/7V State vero qdam I?o:um fcb:es ptinue:* cmtonvi ter*
VA ttaneplurime:* vomtt*:* tyarrie:* ocukuum * auritij
t>olo:e9 o:t9 vlceratione9:a pudendo:um putrcdmes *i xm\x
d.itioHes. xriiij
•TirtJtumno^o^efhuo^ummult.i^febie^quart^ne:^ er /
Shrcm tes:* fplenes:c \?y dropea:^ ptifi0:« vleerationes:* f
ftriaurrK;^ lienterte:iifciade9:« fquiiwnies : * anfclitufftci
yt^j
Smpbb:iTmo«im v~y~fti*~r
fcfkfc* eptlepfie:* mante * melancolie. *•«* *VwLi& tt*> *~%
/ |^Yemepleiirettde:pmpkmjiiie:co:riy:btinct)i:tune9J dU*
y JLov?olo:e6pecroiam:Uterumtlumbo:iim:&oloi capiti^ -L^CLr
vertiginescappoplejcte. . jrocvj. *»M>9*
«^v^*^ ctatibus tfo talia aeeidufcpuens qutde * nomter %C Ufoa'
/ JLiMtie ^Icerati6c8^:i6;v(^iiru8«tuilt^;fariiige6 vmbiU
ci^egmou^vrj3tlieimnij):t^5 .lfirtu butdttafes./ . jqcvt \
Qr>mvooete9^ucutgingiua^p:untu^:ftb:e9ffparmit
i&parrie:* majcimequado # pducuntcauinos bete^fc pirt
piiffimis puerop* twros vetres friitibus,/)*^"-/;- ^rjcvij,
jrr finioitbus vo factis peri*j?tmia fpodilie pm collil inrua
JO impgl(ioiie0:afmata:lit^iafe9:lob:ici:rotudiuifcartde8:
, / Bcroco:dine8:fiitl?triari05fcropl?ule:«al!epuftul^ jrxvuj.f
l
Y*r~pi>
■ml
i
jU ^iSnio:ibus^o1idiuuetuteaccfletib^i?05?muUa:^fe/
' 9 Jl'fX5 b:es biuturne magtstt ex narttfYaguts flux*. xriT.
y «v^Uurime vo pueris pafltones rerminaiitur;I?cc qutdent
Jb-f m quadraginta t>iebus:J?ec vo in feptem mcnfibns:l?ec
tfoiufeptem attuis:l?ecvo ad iuuentutem accedunt.£jue/
cunqjvopcrmauentpucriac non foluunturutrca iuuct?/
tuteimautfemims ctrca mewrtruo:um cruptionep : vererav
fcere confueuenmr. ^ , , xxt.
*prQolefcertbusv^fanguims fputaspttfs ; feb:es acutc:
JThcpxiepfici* alte egrttu d mes:« ma rtme pdtctc, xxxu
Qitra vo feaiic etatem cifmata: pleurettdes : periplcmo/
niartitargie^freiieltsscaufon fcparrie ^iuturne : colere:
fcifltntertctfieuterie * Innno^ropdes xxxijp
^^^io:ibusbifiiie:catarncumtufn:frrangarneJbirturies 1C"j'
Xj articulotum &olo:es:iiefrefes: veittgtnes »; appopleriei *^ W| *3 1r
: caceflte:p:uritus totiuscotpo:{s-mjfl4ncoIie;vi5tltc:veiitrw <"-&y.
«uartum l?umiditates:ocuIoTun^eI^do : fclaucofttas :c
grauitasauditus. -^c^ ^f$
CfitpUcf t terrfus liber ap&otiftnomm»
C^ncipitquartus.
Kcgnantce fi coucnit pnr
gare.a quarto ineufe v(q$ ad feptitnulmu* to
£as.4frtuo;<) vo 9 femo:a vcfcri op>. «*
^
( Ubtrqnsrtte
] JLetitia fut vtilia,(Que \>o cotraria venictia qefcere/ uf.
Si qualia opottct purgari:pur$entur:* confcrt:* bene fcrut.
groutrartavograutter. ^Zfitfl , ftrcfcZ^' iitj.
IPurgare qu%m eftate fitptotti:1?r eme tf o ifcrtoza. v.
^ubcaitetcante^canc.molcflcfuutpurgatiouc^^A vj.
^r i&aales i f.tcile ^ vomciitee purgare ftfperius : ttmen/
I r * V J tes kpemcn.' • ^* Xw^ «^hL * vtf.
23ifrlctle ^o vomenteasmedie carnofo3:infcriuV:*timentefr \
eftatem. /Jti* "•*~ r,v >mm j vitj. ?*
tptiftcoe^ometu^ttteeaclfupioie^farmactaa' ir. A *
zffcelancolicuj tfo tnfcriuseadem rmcnc vebemeiitiuscon
» rrarta apponcntcs. &*£>¥&%&•-*.&, j-'fl?.yp*tU.<T*
.rtfcedicari in valde acutie li erpedit eadem btc: bitrcrre entj
^^ c itt taltbus malum rft rf.
£lutbufcunq$ totfiones:* etrca vmbt1icti3 bolo:e6 s lumbo*
£& * bolo: nott folutuo fitmeq^ farmacijeweq^ aliter itt Ipy dro/
pem ftccam perficitur. ^mt^' xif.
QDtbue veutres Itenterici \>y cmc : ftjperius medieari
malum. „ ritf.
r Q , S l?cieboi06 J>i6 qttt non facile furftaj purgantu r ante '
S\ bibttioiie5opoitetp:el?nmectareco:po« plurimo im«
~* m^p tnmcnto:? reqU!e/.< •*— ■>,< — -h^ r*^f> m riitj.
aBmbfoeritciufefrelcbotumcid mottoncequtde co:p*
m.i$t6opo:tett>ucere.:Hdfono6V , '0* fmobtlttatee mi>
;^v^« MU6.^laratautnauisnt^ftmoi^co^ji^at, xv.
< f^ttmvdluensmaGWi^
i ' VJl^oftafuertTfcfomnumcnolimouere^^^ ' *vf.
I ^pL Ctcboiuc periculofue eft fanae carnee fcabeniibue:fpaf
yl * mum eitim faA. / ■/ f*^* * V *J*
/v^^t-^WKiv^-^jQ,, ^ :lcl ta»u6ejctftctttibu9ftfiatfaftidtu5C co:dts
/^- ^ JL tmo:fue/* te4cb:ofitae oculoy * o? amaricatu: furfurtt
. " \S farmadaflidigerefigmficat.* -~<>^h~ 'rf* rviij.
f f *-~ r Supuffapt>iagiua&olo:e0flirfumf'trmactaid!0cre fignifi
cat.Ouicunqs tfo infertue ftguificat iiiferiue. Xi*.
Ctutcunqj tu farmactj* non ftttunt cttm purganturmon quie
/ Ccaut:t>oncc(itiant. i *if*»4 XX.
* ~ ~ s -T^\Oitfeb:icttinttbU6ejt!flcnttl»u6/fifiatfrrop]?uo:vclge/
j j^tm^. j^ fnuum grauitaa* lombozum t?olo::txrcKum farmact*
v^rcjju tudtgcre^ntficat. '. Ptt*
GY 1
ampboufmozoni
0eftionce nigre vel qualfc fanguie u>$nte Veufentee*
cumfeb:c;afuieifeb:epefTime.€t quantueunqs fucrmt
colo:csplure0magiemalum.£um pbarmaco vero, melius: t ''^
tquintopluWuerintcoIozeenomalum* ttu*. Cff^ >
arSritudinibue qutbufcunq$ tncipienttbueti fel mgru? :
aut furfum int fceoifum erierit mo:tale. rrit i r " **v
Ouibufcuiiqs er egntudinibue acutietaut multi tempous: ,
au tabo:tibue :aut aliter ertenuatie:ft fel nigrum ertertt: aut i * U r
cnialjp f tngnie nfcenfequentt t»te mo:ientur. TTiitj
^^ItotlTiutcria fi a fclte nigro tnceperit mo:tale, ^^-r*? xxv*
)0an5Ui9Ujrfumqnidemqu4lifcunqymaIum:t?eo:fbm vofi k ^U
*">- Jiriger erierit bonum. f xx vf .
-" m HTI ^ re e 6 cft,onr0 "* " tttfllhteria fcabfto: vt uitefhno:um
? X*carneeegeranturmo:tale. rrvif..
£tutbu(cunq$in feb:ibue fangufefluit multitudo : vndecuqj
T^* fn.re(umptionibue vctree l?ie bumeetantur. xx vuf.
^RfiJUT^HRdl ^vlfee cgetlionejpt fun tvf u ^clitate fbperuciiienrc ^, ^t*^
: / *fuTe7ctiu>.wqn^^ < 7ii<
tUun* oenientibu^B ( ^uiefcunt.^ v ^-^rvT>^-^; fc^~**V Jrrtc;
#,. , Clutbufcunq^nTeTttibue feTtajiie €rin\mttbue/rigo:ee fiunfc^
fcifcritifunt^ - ^u ^^v, £ y xxx. 4'*/
duibufcuncp eracerbationee fiunt fl qua l?o:a feb:ie accepe
ritincrafrmu eadem l?oia lnapiatfeifcripta. *- XXXU
it.
\t*-f\ apofiafeefiuhtr^^x. ^ *~li>J *j^%- tTTitj. ;'/; 0:
* JL ^* vero7p:iu9^oluerit:aliquidanteegritudinem3tllic con/ £7f~' *
] /^s^jTrmaturegritudo. ^v*Cuc *zz*~* ^ ~~*~> rrrinf. ^JjT^^
fjr& * febte frabito tumo:e non ertff ente in faudbusfliffoca/
tiorepenteluperueneritmo:tale. ^*. rrrv. 'sr*«r f u
f Siafeb:eb*ibitocoUumconuertaturvtviypofTitbeglutire '< •
tumo:e non ertuVnte i!i colfcnmomle^p" ' fw*$w~ xxxvj. vf***?**»**.
J lfcbi icititifi cepermt fudo:ee boni fun t rertiani:qntani fepte * *tf
ni:*i q nono btc.c.r j^.rmi c.rviU.tr.f .rv j.*.rrnij.*.rrvii.* "
TXxl?.xxxti*.xrxiiiy.K.TXXvi\.ix\S3&i eni ludo:ee egritudf/ j)£
|J"-n tic^iudicat.Oui vo tta 116 fiunt:t)olo:e fi^nificit^ longitt!di/ ^ J~.
"^y nem egrtrud 11110 1 couuerrtonem: r^.v/.;\.ar ttt vif . J) L l ^^ ' '
v i M|' ^tigidji (udoiee cu fe^:e^cuta qdc facti mo:te figuinc 4 1t. Cuj t^' ytff
moUioxi vo febee logitudml e^rttudmis flgiwncit; xrr vttj.
Ar
tuj ^^WberqoMtM
» vbi tn co:po:c fudo:;tbi etfinidtoiem narrat W*dfc
,vV^uX_. f£V £ vbi m co:po*e*caltdu^veC fri&duro ; ibi egritudd
<£ /7Y 2: vbi 111 toto co:po:e Iflrti£afte6:* (i eotpus aut infrigi j
c^o^' • V?A datur tmt ftartm calidit fit:au t_c'a1o: a jter ex altero fit fi 4
: — , giuficaut longitudinem ^^^xQ^^r^^tm^^i^xXS. )
rnf^ k% ^v^Jo:niultu3ex (onmodhe aliqy 3. JBa^iftJfa caura fa/ u '
pa/IJ^j. •*3~c1:us %jificat quoiiiam cotpus pl urimo cibo vtitur.Si
, ^o ciIteTionlTccTptcuti bocHa Ultffl^ at^maj^
^uicim^e.^^M^^rTi^*^^ r prr *v^r w£
r^Tv ~ ' ' ^Oio:e«calidus^ommoice^ritudinciigntfic.it. ->. xlitj.
r *Y^ £b:es qttecunqs non fcefidentee tertici t>te foitiOTeg/fiut
•ttv*rj« XLpericulore.Ouecunq3^ofict?e(vcerint:figntficant qtfo>
liiam uon penculofe. / t*ib*rw A^y xlmj-
, , £^\ Dibufci?q5 ejc feb:ibus rerorgetibus aut puftule aut t><* '
.c c ' b+ M^JSJjoiesjMf m ^tticijltg^f amplio:ib cibte vtunf/ xlvu
J ^3ngortiiefifenTfcb&^ 1
-~'1 *+ X-J te touteAnoittle. f 4 ,-?*' Xl vij. *~^
/ /TV^ercatiojiesft tu feb:ibU6 non^eJyientgHtgyiui^e/vcl ^'
1 \!A faTigutn? ^ fetide:* fcllce finttiomneeriiSle, tuntjtifoeftc
-"*-+' Ift* > v . tfo bjnerbone funt^ f>m fecefluj:* ("m v:ina^0i tf o 110 aliqd
* /£ ~u+*> o^-ovtiliUm eg^edia£p.l?ec loc»r.n^j*tcft£, ./a,^ xlviij.
ypr~*-ir+ I JL^o tntiis ardeant % fitim fc>abeat/rno:tale& / xlir.
fty*j 4r V^ W n&ft&fticTibtie vo felntbus fi labium aut oculuea
' jJL(vtutftiperciliiirn:autuaru6 t>i(lo:queatur^iut tton vi
deat:aut nqn audtat.Uam fcebili ejctftente co:po:e: quodcuqf
fco:um fiat p:ope mo:e eft. , '*£*♦ U
r JGt feb:e non beficienre bifhta fuperueiterit:* beffpiert/
tiamo:taleeft. ^ x >?-** *k*$ IU
*, *)*
(Of...
•^Y^'^ febnbtia apoftema nqn folutum ad p:tm^ crtfee: - >
JUlOHgifudmem egrttudiiiisfignificat;^ '— ' <~ r**lii. ^JT
Ot)fbufcuiiQ5 m febiibus au t in ali?9 egritudinibus volu
.tarte ocull Ucbiyrmntur nibil iitconueiiiens, £lutbuf
cunq3 vo non ftn voluntate t'iiconueitieti6^ / liifc
. *0 bus tn t>eutibu6 iii f ebnbue limofitates fiunt: fo:tio/
;rcs * t}tuturuio:ee fiimt febiea. liitf.
•** J * ' apbozifmomnt ^ vu
f\ ttibtis p!eruQ5 tnfiee ficcc * modice p:ouocate m febtt*
vJLbiie«^ft»tibU9:iiO!ivaJlderitieiitc6fuiit. Iv.
%i bubonib°feb:e6 tute oce malc:erceptis epbimerte. Ivj.
£b:tcititi fudo: ftipueniep 116 ixficiete fcb:e:malu:,plo ^i^-fck-**?
gatur.n.mojbue.'* bumo:e plurimfiriguiflcat. IviJ. /
Tff
* jLLgatur.n.mo*buaw pumoie piurimnttgmncar. ivy. /
'* rQ-gpafmo ? tbetano batnto/ feb:i6 fuperueniene foluit ov%$*fr~ts
Jl.eW»clMiem7^ Ivfij* '
/ 2f caufone bafito^o:e fupuentete folutio fit. lur. W**~oy
fT\ £ramsiver.yfiiioniudtc.ituriuieptemperio4i6:lo!i/
UJatflrinwcrit.' s . fe.
/-x xHbuTctu» aures m feb:ib*furdcfcut:fanap'3 ej. naribf . /
Utflueu6/4Utvetertu4>a9foluitcfintudine:^t/' Irj. , -
Ql)eiu4ic.iuturtn r paribU6t>iebU6t»ifcnt4funt:fl: amic* "D«tf***i**y
conueiftonio. ' " Wfc «*!fl
/^v Uib,ufcuucginfeb:ibu0quottidier!co:esfiu!it: qnott^ mwfri 1
Cidicfeb:e6/foluuntur." - ^v ^ lr,!,#
a£lbufcuq5infebubu6l?rcteria^
mum:otcrn/malum^^#W f~ «^ *--^«tt*^;^
- ; JV^ Dibufcuqf in febnbus in.vu'.autnono:aut rj. aur. xiitf. J yrfLwK,
a /,-.' U^ [>y ctericia fupuenerit bomr.ft non bertrum l?fpo/ ~ ^. .
*** cundriumbu£fiat:fivofit:nonbonunv ^<***V/kX&* U X
Xm feb:tbU6 circa ventre jcauma fotte « coidt6 m oifltet . * -»•
malum. *»**~f uvj. ff^.+U*
3n fcbnbue et fonis timo:e$:aut fcaflwfcmaiu, .*W»n Irvtj.
Xm feb:ibU6 u?tntu6 o ffcnden6 malum:fp4fmum enim
rtomficat. -tJ-ivSrr"-*' Irvttj. r /
rAA rrw~ w fcbnbus acutfe fpafmt:* circa vifcera Dolo:e6 fo u * 5 /7 "*
u ^ ) JLtes:malum. ^ >^o Int.
n^.' /*0^l tJibus v:iue^on"e:9lobofe:paucetuortneivb:ibU6mul^*--y^«
^ UvJLtitudo venie6:er b*6 tenuiejtuuat/matfme tfo talta ve
Hi/C ' tiiunt:qbu6 er pncipio aut celeriue \?y poft/fce fiut/ l*&£^
f ? ^ X>«bud vuue in feb:ibu$ ccturbate * couerfe velut Oibit*
IJLgaliu^iecapittejoloK^ut^ Irrj. , ^,^
1 lj^x X)ibu6i!i feptima terium^mibeiii »?a>etquarta^l L^^ ---
' +h*£ijLe8 v:tna^jjlieajn/vel alQWrattouemr--^:^ Irrtf. f .
• j/ i^% vibuo v:tne limptde aut albe male:maxime fi in ^reneti dU^a hr
v f VXci6appareant^y-^ «^*-* *+*L^< h*~~y Irruj. /
-^U ^^ rjibue brpocudrw f^^^e^ ttt « fabiuaie tf.i4nbi bolo^ ^/
-V
aX)ibu6 brP^f ficlr " ft^>^ >ut ^ (Ubwgfctfeitubi t?olo;
re (upuemete:vetre6 1?te t>nectant:rt 116 vetofitati 6 ern
i pat:aut vtte mwlttttido fttpaatn febnb^o ftutbec/ \nm
liberqutnttt*
Q^ftrtisfpcscidartKirtooapollcrn^cSiierttcroetab apa
ftemare v:ina grofla * multa s alba fccta velut i labo:io
Ite febub*.£t mayic fi quaitanis qbufdi tncipit fieri.£i tf o f J
guts cx nanb*fluat valde * celenter folutf . \xx v.
^>*? f tnguinemttut pua minjcerit:renum aut vcdce vlcera
JO tionem ftgnificat. Ijcxvj.
dutbufcunqj in v:iua grofla:quafi camium iruftra:vef ficut
pili ftmr.frie fcc renibus cjceuut. flwvij.
Ctuibue in viina pingui exiftente farfaraminguittur.fefc vc
ftca ftabft. " Ixxviij.
lQuicunq5finguinemfpontemingunt:t)ie fce renibua venc
rupturamfignificat. * frjcir.
*2uibufcunqj iu v:atfc frarenora ftibftant fe<Jimiu3:l?i6 vefi
ca~iut a reuc8:lirjt>iafin frabent. ixxx*
& fangumem mingunt:aut trobos i ftrangurria frabet:* t><>
lo: incidit m pccttnenw fttb ventre:* pentlponcon circa vefl
cam t>olo:em fignifTcat. \xxxu
^i ftngufnem aut puo mingunt:aut fcamas: * odo: gfraufo*
vefice vlcerationem flgnificat. \xxxih
dwib:?0 in vninali via puftule nafcuntur.fanie facta i erupta
folutio fit mo:bi. \xxxiiU
jprma molta facta noctn rmodicu fecefluHignificat « ecouerfo.
Cfeplicit Uberquartua
€:5ucipitqumtu8liberapl?o:ifinoir bomiui R?rpocrotl*.
6 Ibafmus ejc bclebwo mor
tale. i).
3n vulnere fpafm^fitpuenieG mo:tak. iij.
^yHn^ume mulro fluente:fpafmu9 mnatueaut fingultus
•XJ malum. iiij.
Bpafinuo fnat** fingult* poft nimia inamtione malu. v.
XW. immoderata purgatione fpafinue aut fingultua iii'
uatu8:malum. vj.
Si iueb:iat*a9 aliqe repente fine voce fiat:fpafmo otnato mo
ritnr:finonfeb:teaccepcriteum:aut ante l?o:am £m quatn
crapule foluuntur locutue fnerit vij.
£luicunq5 a tetano app:efc>endunf m quattuo: fciebus mo:i
» ntur.Si f o \?o* eff ugerinjt:falui fiunt. viij.
>Y
ampboiifmopiap.
£TV l£flepfie quibusanteiuuentutem nafcuntur mutar(<y
\ZA nem i?abeut:quibu3 v*o port vigefimumquintnm annti
commo:tuntur vt plnrtmtim. ix*
^aicmiq^ pleureticf f tcti m.xuij.biebue non purgantur : fctf
in empima tranfeimt. > x.
-YA^ifta fit m axime in etattbus a.x viij.annfe vfcfl ad. XXV.
Jb^anffljm: > xj.
duicunqs fquinanttam efFugfant:* ad pufmonem efe coii'
ucrtirur m feptem fciebue moztuntur.Si £o t>08eflfugerinitt
cmpici riiinr. xiU
iQut a ptift molcffcftur fi fpututn qualecunqs expuuntgrauc
> fctct;fupcr carbones eflf ufum a capiUi a capite t>efluunt moi/
\ iule. xuj'.
Chiibufcuq^pttftciscapilli&efluunt: frfarria fuperueiuente:
moziuntur. xiiif.
£Lmc\mc& fangmncm fpumofum expuunr: t>is ex pulmonc
cductio fit. xv*
Iptifi babito bparrta fuperueniente moit.ie. x vj\
iCluicunq^ er pleuretide emptct ff ut:ft purgenf tii.xl.trteb" a cj
Dte ruptura ftt qefcut:ft vo 116 111 pttftm tr jfeunt. xvtf.
OSUtdum uocet |?oc frequenter vtentibus.Carnium effe
mtnationem faatnieruouim iucouttiientiamtm&ic.fh*
pozem.f lurum ftngumw:? defccti ouee fpiritU8:quibufdain
\to 1 moie fequitur. r vilj.
Hltagidum$ofpafmod?tetaiioe*nigroie8 * febzium
ngo:ea. f t * f-Xix»
'O^mtsiduminirtucumiieriU8:oiTtbU0t?ciitibne cereb:o: ;
XCfpuulimedule.Caliduni tfo vtile * amtcum. XX.
w' £luecunq5 iufrigidata ftint recalefocerc opo:tet:exceptte qui
bufcuuq5 fanguinem manare futurum cft. Xrj r .
aXccnbus frigtdit mo:d rr :cute fdurat fcoloie ftuc fantc
facit:uigro:e9:rigo:e0:fpanno0 tctanos * felnea xxij*
/7V Bt autem vbi iu retano fme vulnere iuuene bene carno
v!A fo:eflate media aque frifjide multa infuftO: caloue reuo
ationcm factt«:alo: v>o bic libcrar. xrn U
0:Hlidumfiniemfacieii9iiiomiiivulnere marimum Cu
,guum ad certitudinem ctitem moUit^r atteuuat fme bo
loie:rigo:um tetanouim * fpartnozum miticjato:um eft. £o/
rum vero que 111 cApitc fUnt foluit grauediucnc TPlurimum
confcrt oflium fvacturiftmagis vero &enudatn?.lfcop aptem
f& luj
Uberquintuo
mnxime fn captte vulnera fcabentibus:* quccanqi a fr/gf dit»
te o:;unrur:aur vulnerantur:* t>erpcrie vnlueribuecomedfi
tibus;ino pudedo vefice:? matrtei.£alidu quide i>etermini*
9 amicu. Jngidum tf o cctrarif. r* occidcn*. xXiiiU
*■ y % in t>is $o opo:tet frigido vti vndc fangufe fluere futa
,JL*ruscft:n6 fuploa fcd arc3C4.£t queaTq* flegmonce:
aurifla'mati6e9 tn rubeu^iut fubftinguineu colo:c funr rede>
tesejc rcccti fanguine:qm vcterata taisgrat.* muat fccrifipfr
lam non vulneratim.qrii vulnerate nocet. xxv*
-\2 'ifttgida vcl it ntr vcIcnflallii6pccto:iminuta:tuffc8c5
JLLmouetia fangutne flucrc factcriaw catarros. xxvj*
m v inaniculieooloice^tumoicGftnc vlcerarione:poda/
-JLcram z fpafmum:? bo:um plurima frigtda aqua wfu>
farcfrigcratcattcnuatcC»olo:cfolutt/fetupo: cnim medis
crie t>olo:em minmt. tr vij.
jBL qua q cito calcfit a cito ifrigidttaf leutfltma eft. xxviii»
QVijjiifcnnq^ bjhgre Sgfirterifi gft iiflrtu valdejjrjentlbufl
J i fapcr &o:m ieriutbomim J / xz\x*
mi5Iicb:iaccfucir calefactio er aromartbus. zrtbulrotteua
vcro z ad alia vtilts effet:fi non graucdmcm capitis fa*
ccrct. xxx.
mDltcr in vtcro kabens flcbotomara abo:fum faar ; fcd
tmgiscuiue maio: eft fcrus. xrtju
gl\ Xttieri m vrero fcubenri ab aliqua acurarum cgnrudmS
M/acctpi mouule. rxtg.
(T\ Xflteri fiuguinem vomenti mcnftrui* fupertiemetibu*
&i/frlutiofit« tttti;.
#T|Dlterimcnfiruta tjcficicntibue fanguincm cx nanbua
JLL/fluereboiiumefh *" tttiuj.
(V\ viien in vrcro t>abcri:fi ventcr mulru fluar: pcriculuin
3UL/.eil aboniendi. xx x v.
t]\ Vlieri <l uc * tnatrice molcftaf :aut frifficulter generantu
Xl/uVrnutario f. iperueniens bonum. ~ xxxvU
sr\ Dlieri meftrua I? abeti fme colo:e#p:to c no £m fe femg
U/.factatpurgattfv mdigere fignficar. xtrvij.
gT\ t)lteriinvtcrot>abenti:fiftibiro mammille graciles fi/
&JLEant:aboitit. XXXVitj.
fix XJheri m vtero t>abeutt fi altera mammtlli cracthsfiat
\L&0emiuo8 t>abcnrmltenim abo:tict. £rfi quide t>cttr«
gracihd fiat mafculu :fi f o finiftra fcminam. xxm*
JSTpbctttfncnom
<5fU mttiter qoc neqs p:egna*8 tieqs generauft lac fcabet: !>o
^O IU8 mcuftru.i fccfecerunt/ jU
# j \ Dlieribus qutbus ad ma'm tllae ftnguia coucrtitur: iuar
AlZniamfigutiicar. " x\U
gi^ Plicrcm ii vig fcire (l concepit:tneltcratu qn t?oimitur4 hrffifo
XlZcJF SJFibcrc ei:* fi qutdem ro:ftonce frabuet tt circi ve
trem conceptt:fi #o non mmimc. xttj.
g\\ XHter fi quidem mafculum conccpu:betiecolo:ata tftifl
%±JL$o fcminarmDifcoloiata. xliiiu
Si mulicri ftpiiti I?cn(ipilia fit in matrtce:mo:tale. Tlnij.
QVt p:eter naturam tcnuee ertftcntce concip{unt:abo:tf
uutaiite$groftefcant. rlv.
OlXcuncp coxpo:a moder.itc feabenree abouitint fccun »
.do menfe:aut tcrtio:fmc omni occ.ifione mantfcfta:r;is
quorilidotiiemuftiLiginibusplciiifuiir^non poflunt p:e/
grauedtnc tcncre fetunr.fed abuimputitur. tl vf.
a^cunq3eriftenreep:cternaturamcrafre non concipi>
uutfeiepmguedoosmatricieobturat:* p:iufq? ** re/
nueittur non conapiunt. rivi/.
r>-3 matrir tti verteb:o pofita feeertt (oniem neceflc cft co*
Jtj motum fferi. f xlvuj.
K£tus marte quidcm in fccrtristremine vcro iu fmiftria
magt*. xlir.
*T>-55matrici9p:eapit.itionc6obtalmtcum apponens ap/
JA.p:el?ende oe i naree. U
zffoultcri in vtcro biiti tcnaftno ittarAibouire facit. Ij.
Hlbulieriemciifrruafivctiorcttuercfittam maioicm adnni/
miUaeappone. ti/.
CUicainqj in vtcro 1?tit;r>io cocludtf 00 matriae. Itii.
zHbulicn 1» vtcro tmbentt lac ej m*;mtlliemulrum rlucue/fe
tum ft£iiificat fcebilem. Bi vcro vbcra fcura fucrtnt b fanum
fctum ficaitficar. , ~ ttnf.
(Ii[ ^^r)ccuq3co:ruptcfutfetti0:r;i8vberagracil!a rTunt.Sl
vJL^orurfu8t>uraftant.Ct(t^olo:c(lui vbertbtie aut 111
vcrteb:ie:iut tn genibU6:.iut m oculte uocomipunf. Iv.
^v Dtbufcunq^oematt ict9t>uru3cft:l?i8neceflree(l oermi
-ffvJLtrieum concludi. Ivj.
L -*-^ DuccucBinvterobabctc6afeb:tbU8acapiunf , :« foiti,
X)tbufcunq5 oe matt iae t>uru5eft:t>t8 neceire eft oe ma
t
Vz,tcrcalcf.ictuntur(iiieocca(ionemantrcfla generat peri/
tulofc :s fctfticulrer au t aboittunt pcnclitante*. l vi/ p
liberquintus
rv^tfl flujcumoheb:iTpaftnu8:^animit?efrciio«fi fttpeTti*
.JLniat malum. Iviif
.zflbatftruis plurtmid aienie tibuo acctdut egntud ine* i noit
veniettbus a matrice acadunt egritudmc8. tit
Xlft .iuo rtegmones patieti:? matnce flegmone* frabet«
ftragurria fUperuenit.3n eptate vero flegmone9 patieV
ti:fmgultu9 fuperucjut.£tmraiibU8feabeutibu9lanie5 ftrj
gurria stccidit. Ir
^flbulterlt nonconceperit:veti9 antem fcire ficoncipicttcoiv
tegeti9 veftimenti9 fuflfamigira t>co:fum :i (i quidejtranftre
videatur odo: per cozpue ad oe % nareercoguofce quontant
ea non #pter fe non geucrar. " ly i
/Hbuheri iu vtero l?abeuti d purgatione9 ejceunt:impoflibt'
!e eft fetum fanum etTe. Ixif
iSimulier purgationee nocxeuntnecBfeb:enccBttgo:e fu>/
peruenientevanguftie vero:abominatione8:&efecttone8 ant>
ini ei accidernmreputa franc m vtero fcabere. Ixiij
iQuecunqs frigida8*t*empfa9matrici9r;abent:non coctpiet
£tquecuuq$r;umida9 fc>abent matnceenon concipiut:ertitt
guifentminei9femeii.£tquecunq5 ficcaez magte ardenre*
non concipiunt.^ndtgentta enim nutrimenti cotrumpitur fe
m e. £t quecunqj ex vtrifqs temperiem frabait moderatefiut
t?uiufmodigenerante9:aimcrate9:aboniinatio. ixmj
Simihter <z tn martbU8:aut enim piopter raritatem coxpoue
fpiritusertra fcrtur vtnon tncidat femeiuautp:opter fcebt*
Utatem frumtdu m Siflfunditur ertra.2Cut ppter frigidum 110
calefit:ita vt congregetur ad l?uiiclocum:aut;pptercalidite
tem ipfum l?oc fit. irv>
n2(c&areciputboIentibuemalumelt. zffcalum vero*
fcbzicitantibue:? quibufcuqs l?ppocondria fufpenfa ra
giunt:*firiculofts.ilkalum veroquibitsfellei feceflW : *i in
«cutie feb:ibu$:s m quibU9 f wigttinie muita e$c&io hcta efh
£onuemt vero ptiflcia non vatde fcb:icitatibU9 . Oare vero
n in feb:ibU9 longis nullo p:edicto:um figuos pfente:? extm
rattonem taberactia. * Irvi
duibue tumotes tn vuluerib* appareut tion valde fpartna/
tur neq3 infaniunt:l;>f8 uero non apparentibu9 repente qui /
bU8 qutdem retro fpafmi * tetani fiunt.£Uubu8 uero in piio
n parte:mania *i t>olo: lareris acutU9;aut empimatau t fcifiett
teriafi rubeifiunttumo;e8 Uvtj
8p!?odfmo:ttmbpp.
Si in vulneribue malie % fo:tibue eriftentrtme tumo: no ap
pareat:ma$num malunr.laxa bona:cruda rnala. lrviij
*ir\Oftcrio:a capitte bolentyifyi fronre recta vcna incifa in
JLcuat. m \xix
*jr> 3go:eemulier^einrtpiirte£lomtu6magio:*per fco*
jAfum ad caput:* vine retro magie $ m p:io:i parte coi
po:ie:udut cubito:um:co.rarum:*p:optercutem raram:t>e
daratueropilue. Irr
21 qnartanie fcabiri non valde a fptftnis app:cbendunf:tl vo
ijp:ebendunf£uesfupuenlarquartana:foluuuf. Irri
fclu ibue circuntedtf cutie fcura i ftccca fine ftido:e finiet &ut
bue uero lara « rara cum fudo:e finienr. \xxii
Tctcna non valde ff unt mflari.
3ncipir fcxmeliber apbo:ifmo:um.
\1fo vmtmmslknterijG opi
remia fuperueniene p:iue non ejtifteue bonu?
{flgnum. i)
U Ouibue naree bumtde naturalitcr *i feme bu
imidum ciro infirmantun&nibue vero contTii
ria falub:iue. iij
*^pTI t»iuturnie,t>i(rmteri)eabfhuentiamalum:^cum fc /
JLlnepeiue. mj
Circuflneria vlcera male coflietudintetmalum. v
©olo^eejulaterib^cpectOMbueTiu alrjeco:pieptib*il mul
th bifferut ad fcifcernendurmmali flinr. vf
inefirerici* circa vefica t»olo:ee:labo:tofefanaf in fenib*. vtj
Bolo:ce«rumo:ee0m ventrem exiftetee . Supio:ce Qdem
ieuio*ee.5ufeno:ee fo:tio:ee. viii
Itoy dropia:que vulnera m coiye nafcunf jii6 UcHc fananf Ax
iate puftule no valde p:urigmofc fuut. x
Caputt>otentivelcircudoleti:fauteeaut aquaaut fanguie
fcefluene ftn auree % uaree foluut egritudinco. xi
jffcclancolicte <z freneticte emonofdee inuate bonum. xii
£mo::opdae fauanti antiquae (i no vna f uerit relicta.perict*
lu eft fieri bfdrope:aut pttfinr.aut mania. xirj
fpr Singultu t>abiro : fternurario fuperueniee foluir egri/
Jitudiuem. *ntt
liberfejcttw
*rry& \?r dropc fcabitotfm venae fti ventrem aqua ffuentc
JTL foliKio fir, x*
«T>* Bporrw fcabito t>iuturna:fpontancus vomifue fupuc
JTXuiene foluit cgntudtnem. xvf
«~r^ Iplcurctidc feabito a periplemoiria:bparria fuperueut
JjLensmalum. xvii
3n oculis pattetem bparria acdprbonum. xviij
Q£fK.m\ iucifam autcereb:u:aut co::aut &pafrasma:.iut
, epariaut ventrem:autrene8:aut uitettino:um aliquod
gractUum mo:t.ilc. xtr
QUmdo iuctfus fiierit os:aut eartillago:aut neruu6:aut
m.ijcille tcnuc6:;iut p:eputium:neq3 crcfcit neqj congiu/
tiiiamr. xt
cr '3in ve;itrc5fangutefluatp:etcr naturammecefreeft irt
X3 f.inicm conuertt. xxt
(j\ Huucis cmo:oidibuo aut varictbus innatte-.manie fo>
SJZlutio fir. xxii
QTOibufcuuq^ bolo:ce a boito i\\ cubitoe tranfeunt:flebo
tomia foluit. m xxiif
£> 3timo:s pufiUaninutastnulti* t>abeanttempu6 fcabe
JO tem mcl.mcolicum perfictt. x.riitj
Xirirefonowm d incidantur aliquodgracilium:nou con
£Uifiiiatur. xxv
*^ £rifipill mi crtrinfccusfactv.iiituoconuertiiionbonu:
JL r.tutrinfccus vcro ejrtra bonum. xxvi
dwbufciiq} 111 caufione tremo:es fiiltulienatio foluit. xxvi$
aDicunq^ emptct aut ipy dropifi vumtunaut inciduntur:
btseffiuentefanic:aut aquamulta* repente:omnino
pcrcunn xjrviif
j£tmuci?i 116 podagrtvmtmeq^ caluifiuut. xxit
2Wbulicr 116 pod^gri5at:fi mcrtrua no fccfccerut i\\ cs. xxt
*pucr \\o poda$ri5at ante affrodUiam. xxxi
+r \ Olo:e9 ocnlo:u mcri potio aut lauacrum aut pp:ia mt
v_y flcbof omia aut farmacia folfltt. jcr.nj
Xr.mlU .1 *y irria marime capiunt longa. xxxui
ttcide ru tuatee tion valde plcuretici rtunr. xxriiif
QVicunqt calut fiuut I?i6 varicee nouafcunf* ma$ne.£Uii>
bufcuq5 $0 mnafcnnfmirfus capiUatt fiunt. jcrrv
f\ ydropiae tuflte mgueinens malum.^eejciftens vero
JLofinemalo. xxxvi
ampbozifmotum
•jpv3nViamflebotomiafoluit3ncidere verovenam que
V-/ intue in falo eft. xrjc vij*
£>*£lumaiite tobito'tumo:e^ernngutture bouu. Crtra
JOenimconuerrif mo:bue. xxxviij
QX):bufcunqjabfconditi caucrifiunt : no»i eurare meltus
eftXurati cnim pereunt citiU9*1Jlon curati multu m tc
pU9perficiunt. xxxit
^pafm^iit er piemtudine aut euacuatioe.*9ta fingul tua. xi
attibufcunqj fcolo: arca t>y pocuudria fine ftcgmoue:l?!9
U4V?ucnic9 feb:i$ foluit oolo:em. ~ xli
£*uibufcuq5faiiic9 fact.i inco:po:e 11011 mamfeftat friSjpptcr
fpiflitudine faniti aut loci groffieie 116 niamft.ft.ir. Ijcij
jctcnci )6 fi epar ourum fiat:malum. xlii j
QDicunqs fpleuetici a ttflitttcria captuntur.frfs ftiperuc//
uiente longa Oifl 'mtcria Ippdrops nafcitur:aut licutcru
«pereunt. ylitij
aEibufeuuq* exftrangurria pleo9iunafcttur:"?iiu fe/#
ptem tnebus pereunt.Si 11011 felnc fuperuenicnte mul
ta v:ina fluxent. xl*
aXrtnera quecuq* annua fuerint vcl I6giu9 tepU9 (>iit;o9
ncccfle cft emttti:* cicatrices fiert cocauas. jclvi
ax>ibufcunq$ gibbi ex afmate fiunt aut tufli:ante tuuenm
tem pereunt. jrlvij
i duibiifcunq^flcbotomiaautfarmatiacofert^oa vereflebo
\ tomarc aut farmatid ^arecouejiit. x\ vii)
Splcnetfcis fupuenieii9 tNflcntcria bonum. xlit
Outbiifcuqj tumo:es podagrict fiunr.in quadraginta biebu*
fre feruefcente9 rcfidcnt. " I
Ourt>ufcunq$cereb:um furflim concutitunnecefle eft fetnem
n fdlis vomitum fupuenire. \%
gQuibufcunq^ fanie t>olo:e9 repente flunt in ap tte.£t conti!"
11011 flue voceflunt s rtertunt : pereunt m fcptcm frebu&ff
tiou eo9 accipiat feb:i9. lijf
2lttendere op? * iudicium oculor in fomni9 . Bi em qd albi
app areat comtflie palpeb:i9:ito er fcparria ejctftete aut farm*
tie potioe malu fignu:? mo:tale valde. iuj
•jpv fcipicnte cum rifu quidem facte fccurio:e0.eum trifti
V/ tia vcro molcfte. littf
5n acuti9 paflioflVcu feb:e luctuofa fufpiria malum. Iv
K^odagrica.^ maiuaca vere % autuno mouenf vt i piunbMvf
libflTcptfnrae
^v^lrt metancoltcte egritudinib" pertculofe erupttoea aufc
JLnpoplertiautcptlepft^aut fpafmu autcccitate:aut ma
ttiam figntficat. Ivtf
^poplettci matime fiunt etatib*aquadragfntadni8;vfc# ad
feragtuta:\^d feptuaginta. ** IviiJ
5Si ometu erumpertt neceffe eft putreftcrf. lfjc
tfluibufcunqj a fctattca moleftatis uertetnu refiltt fo:as * cur
fus fctdat in locit fuii:!?ts mufctllagfnee facte funt. fr
duibufcuctf a fciatica moleftatis wrtcbium refiittfo:39:t?i*
Mbefcit crua * daudicant fi nd vzant
Sncipit feptimueliber 2fpl?o:iflno:um. f
iVlactiti* moibte frigidi/
tacertremitatu malumun oiPe: egrotanticaro
liuidasmalum. tj
lu vomim rtngttlt*:* oculi rubei matum. iif
3n fado:e rigoz malum. tttj
5n mania Mirenterta:aut fefdrope aut ertafia bonu*. v
«^y^m egntndtnet>iutorna:3bfttiientiaf egeftioitescotetv
JLcemalum. ri
-£x m utta po tattone rigo: * fceeipientta matu. vtj
/^y 3g apoftematfe intug rupturatoflbtutio^vomftus:* t*
VA fectio animi fit. viif
9u fangumts fluru t*fcipfetia:aut fp&ftmts mattmn \x
%\ rleon vomif :fin£ult*:fpafm*:s frefcipieta malu. x
%\ pleuretide periplemonia malum. %i
%\ periplemonta frenefie matitm, xii
?ftt vulnerft>*fo:ttb*:fpafmu8:aut tetatiuematu. jciij
%\ peufltone m capite ftupo: aut t>efcipientia malu.
3n fangutms fputo:faniei fpntum matum. xiiij
«"V^lh fmiet f^uto pttfis:^ flujcus:malu.vbi vero fafiua tc
^JL^ietunmorfuntur. xv
% flegmone epatis fitiguttu<tatu. jrvr
?u vigiU t fpafinus aut fcefcfpientia malum. X vij
%\ o(T:e fceuudatione frertfipilla:maluni. x viij
5u bertifiptUa putredo au t fantcer.malum. xix
?u litargico tremo: mafum. XX
3n foiti pulfu in vutneribua tit mowfagta malum. xxi
ZfpbMiTmopbyp,
% fcolo:e biuturno circa ventre ftnies malum. JfTfi
5n colerico feceflu bifiuteria malum. rriif
•r-Y^in oflte fractura t>efciptentia iiin vaeuum accepent
^J^malum. XXiii)
Sn farmatie potione frnffnu* mo:talte. xxv
XW t?olo:e fottt circa ucntrem frigiditas ertremitatu
malum. xxvl
5n vtero Ijabentf tenafmus fupuenies abotfft. xx vif
QDibufcunqj o6:autcartillago iucifum fuerit in co:po:e:
nb augctur. rrviij
B-3 ab albo flegmate fraluto bf aria fuguenerit fo:tis fol'
uitegritudinem. xxix
aoibnfcunqj fpumofe egertiones m bp arrtofrfd a capite
flegma&efluit. XXX
aX)'bufcun^infeb:ibusin v:intocriniode9 fcppoftafes
fiunlongam egritudinem fignificat. xxxi
Orhbufcuuqscolericefcrpoftafesfiiit fupiusuero tenu
,es ^cnti egritudinem figuificat. xxxi)
Qtttbufcunctf v:iuet4ftante9fiunt:feisinco:po:e turba-
tiofitfo:tte. xxxtii
£Uiibufcuuq5 m vrinis ampulle fuf>nafcmt:nefreticam ftgm /
ficanr.cionga egritudinem.fo:e. rrrfiij
ar)ibufcucB pfguis fyy poftafis *i conglobnt.i:1?if ncfrcticl
*acutantcgritudiuemfo:e. xxxv.
Cluibufcuuq5 nefreticis eriftentibus p:edtcta figna accidunt:
n bolotea acuti circa mufculos fpinales fiuuttf quidem ctrca
crtrinfecoe locoe fuerint:apoftema futurum erpecta ertruv
fecuo.Si^bolo:e6magiscircainterio:c9 locoo apoftcma
tfuturum erpecta magis Mtue. rrrvj.
£luicuncp fanguinem vomut:fiqutdem iine feb:ibus falub:e.
iCuratur vo ftiptiae:* infrtgidantibu0.£5i vero ex feb:e per
nictofum eft. rrrvtj.
OHtarri in fuperio:i ventre:in fanie conuertuutur m vi t
gintiMebue. rrrvuj
Si faiiguine^trombosmtngitcflrangurria5l?ct:^ t>olo:in
cidit tn peritoucon:* fub ucntrem * pecti!iem ea que cixc^ uc
Hcam funt egrotare ftgnificat. xxxix
Si Ungua intemperata repente fiit:aut apopleticuj alicjd coi
?o:ie:ve l mclancolicum:l?uiufmodi efficit. x\
&i % purgato feniori fingultus fugueniat:n6 bonir rli
JjbnTepttmtis
BU febtte non * coier.i b4be4t:3qu4 multa calicJa fnfufe t
ctpite foUitio fi t feoue. xlif
2flV tucr vtr.ifq* S>crtr43b4ben0noit fit. jrltij
QDecunqjempict vruuf' auttitctdunnmfiqufdem f4uie*
?ur4flurertt*alb4eu4dunt:fi vero fenulenta*m4lc
olenspereunt. xlrnj
iQuecuuqj m ep.ite ;ppter famem vutnf :fi qdcm Unies pura
fluxent t iilba eu.idunt.Un tuuici eni illms f4ities eft.6i vero
velut amurca fluxcnt pereunt. xl+
O£ulo:um &oto:e8yneripotio:*LiU4crum:s fleboto/
mwfoluit. xlvi
*>rdropicu9 (t tuflun b*ibc*it:t»efper.itus fit. rlvij
£>trigurrus OUTurw.vinipottoi flcbotomwfoluitrlcederc
vero veni que tntua m tilo eft.JESonum. xlvii/
Squin wtc b.ibtto tumo: * rubo: tri pcctote fuguenien& bo
iium:fo:.ts cntm conuertif egritudo. xUx
£lmcunq3 fpicbtltou m cerelno p.ttiunt in tribus t>ieb*perc/
twt.St vero boe eflfugerintjliiti fiunt. ^ I
BZeritufcttiofita apitcer cerebjocalefjctocbuectatos
qd eft i\\ c.tpite vicuo^ere frefceudeute in illud vacuii *
f. tci :te fomtum rqrit eritus eft ei per angtiftum. M
QX>icuiiq$circiep4rv>olent:bie fcb:te fwperueniene:fol/
uitegrttudmem. Itj
£Uiii)Ufcunq3Couucititftnguiitem4OftTree):vents:tK)0Opf
flobotomire m vcre. liif
dutbufcunqs inter renes i ventre flegmi eocludtf .* fcolo:ej
frft.tt non bibens eritttm in neutru ventrium:l?is 0m venis
tu veitcim puerfo flcgm.ite folutiojfit mo:bt. Itiif
£tutl>ufcuq5 ep4r iquci impletu in omentuj erupit &10 aqu*
venter implctuns moriunf. t*
•ry*1Lice9:ofcit4tioueo:rigo:e0:vtnum menfur4te btbitum
J^Lfotuitegrttudincm. tvl
£hiibufcuuq$ cerelnu motu3fuerit4baliqu.i acnone:neeeflfc
lieri f\ne voce ft.v im. 1 vij
OOip uib^bumid 19 cirnes b4bcntib*:fame adfcrtrfre ca
ueutttfameeeuim &e(iccitco:pou. tviij.
Si 1 fctne babito tumoe no eriftcte ut collo fuffocitto rcpe
te tnn ifaf vt t»egluttre 116 polTitjmottale. Ixix
SSi 4 feb:e fcubito to:que.if coUii vt t^ecrtutirenSpotfits trdf
i lutiedo angutticf fine tumo:c manifcfto nio:t.ilc tr
* Siafctnc
S^ a fctoe l>abtto:tumo:e non ertftente in fituetbus fttif*
cettfo repeute veuerit mo:tnle.£t a febze fenbito colluftf
conuertntur tta vtvtxt>e$utirepofltt:tumo:e noit extflente
mcollomo:tale. ^ W.
Sudo:c multo frigtdo calido fupfluete.iOp3 mitti fcuidttat£
* cotptbus fo:tib*fuEiU8:bebtltb^o inferius. Iti j.
K£b:e9quecunq5 ttou t>eficiente6:terttn t>ie fUnt foitio>
ree <t pcrteulofe.Ouecunqj $o fic fccfecerint : figmficat:
quoniam non pcriculofe. XxUU
t)tbu0feb:eslongcf?tepuftulebiutume:nutm 3rticu/
Llio &olo:es fiunt. Ijctiij.
Dtbufcuqjexfelnib^iutpuflulebtutumeuuttu arttcu
Llis bolo:e9 fuertttt:t>ij amplio:ib*eibte vtunf. ljcv«
a5buc quem nccipiuut febncttnntes fnnta efl: virtusunfir
mioto mo:bu3. lcvj.
*Y^| "fcemtflfe nltqutbuo ejceunttbus n5 motfe:fed qunft ra/
Jt/furn iuteflini fupnntnuerit pnrun:puus eft mo:bU8 . Sl
multn:multU6:f?0f tfo multa neceflaru eft ventrte folutto.
©i tf o venter no modificnbitur:fed potius iufculn fcnbuntur:
qunitto magte bnbi6:tnnto mngis plu* peio:nbitur.
c:£rpliciuntnplpo:tfmt t?ominifl?ppocratia £t fequuntur
fwuoftteietufdem.
tp3ncipit p:imU8 liber p:onoftieo:um.
^nfegimedicineartfe ftii'
O dio feu glottnnt feu fcelectibilem amicoium co/
pinm confequi &efiderot:adeo p:udentum rcg»
Ite rntionem funm munint. tf
X)t in fingulis valttudinibUBpterifer.putia * futurn cognofcnt
J£t cgro reueifct que~fce7eipfo eger mintme p&nfernt rBfenl |
fe p eum cognofcnt:totu fe ilifcertiua comittrf. iijj
$ mtfq3 medicinckutdnlnlis e^tfli^cu^ncloifttturimjtngu^
ltegpedit:$uig omitee miuime curnre poffit. iuM
QVod fipofiVt:inm nonfuturip:cuifo::fed biutnig p:o//
p!?etis oiccrctur nobilio:. v*\
a£rum quin vi *i ncumine egritudinte 1? Wte repeitte tno ^
vi fubito contingtt, 2Uium tf o medicine appnratus p:$
Xibtrptfmtid
•nchft:* vfr Mecubm vite adijcit. *f*
3!itercrt artiffas vt viresegrt atqj egritudfe bii gpedat vij
I^Y 6r etiam quoddam celeftc;in quo opo:tet ipitim medi
v!A cum p:euidere:cutu6 ft ranta fit p:udentia:m!tabilie eft
nimiumqs rtupeuda. Tlomie illius cft vt futurum periculum
vel ommno^pJpibeat: vel competetttt adminiculo tolerabilfrlt^
flt.iet ft monruro rliiem.2Nij tfo falutem p:oiiunciet.'lflunqd
accu fationent in alrero meretur. vu j.
Opor.et ergo te circa ncmao egritudmes follicittim fferi.
^nmoctentmfaciemegn pernotabtaDtrum fit fimt,
Ii9 ftno.£t tttam fi fibi fano fimrlie fit:quod optimumeft.St
tfo contrarium pefilmum eft. ir.
femorUivn Dt fi ItarCS ilCtltC X»
lOcult cocaui:tepo:a plana^aurcsfrigtdescontracte: cpulpe
earum iuuerfe. Jrfo anda i tenfa:* totus f^cici colot viridis
feu ntc;er aut paUidutfine plumbeus. xi*
Qbc (i fic fuerint iu piicipio egrttudinis.Opj iquiri m vi
grtiepcciTeriunaut vctrte folutioues: aut leiunij laba
vce p:t^i Jviierm t.iEt fi aliqd frop coguoueris pcefnffe :min*
pcnculof u verebene.Ouod fi t?te ac nocte frcederityqccf t>o
ru fubftiiuif riutmon miiitu periculofu fperabie.Sivo mr>il
I;op coguouerte. /footfts fignu fperabia xij.
e 1 Zfi!>iniifrnodiegritudotriduanartierit'a p:ceeflerut
lal?ore0:nd mimie pfcrutabcris:? ofa que funt iuqturc>
da circ^ co:pue pquirere t>ebee:etia' cfrca oculoe. XiiU
aZ fi lumen erTu£ermt/nolcntefq$lacr>:rmae erTudcrmt
21tq5 fb:ae ta?tej in furTocato#minuerint:aut alter alte
rominozapparuerit. £talba eo:umtn fauguinea commu'
&* & t>!ou> tratci fticrat:* tan$ veue ntgno:ie vcl palloue itue m fe fue/
- * T rinr:t Upitudinem r>abeaf * inftabilee : atit tremuli fuerinr*
Sut exrra nunie ertiterint:aut inroe multum frelituerint : *
tota facieo rjo:nbili£ apparnerit:&ec omma ptculofa % moi/
talia iudicabi*. XwU
G-f>o:tete;iamte viderequtd freoculieinfomno vidca
tur:fi eni fcla aiba videatur fubclufte palpebuemcc (O'
lutiotaut perfeaotpercatarticum pieccfleritaieq^ cjrcofuev
tudtne r>oc euenerit:mo:ti8 figna ttrnebie. X v.
BZ fi ptfpeb:e innerfefuerint:autliuide:fiiieUb:a fimiti
terfueritliuidatautnarc0bifioue:l?i0 figniefiue folis
fiue cum p:edict!3:mo:tem#jcimam tudicab»* x vj*
•fronoftfcottim
V> Dnttm cft cgrum iuuentre taeeutes tnfatere&cjttwatit ^u '^m
cO ftntftro:* manus s pedee * ccruiccm noivt m flpciftno Mk
ftenftJ£t totum eo:pus iti fua pofitioncfleribite:*minmieri/
fpSufn quebabttudo fanfceftfamiltaris*amtca;* taecre itt
modum fam eft meltu*. xvt j.
QDta uon eft ii£uum taudabile egram fupmo co:po:e 121
cerc;b:ael?ij0 rigidto * pcdibus. xvitj.
ry£ (i rcpcntc fc a capite lecti ad pedes iaetaucrit:malum
t^Anoncfre&ubttabte. *t*. %\>*orfr >
g^ jgfipedcgnudog* tepidos inueueris.£t ino:dinaf*
VA cum labo:e cerutcem atqj pedeo tactauerit:elt peflimu*
«anguftiefigmjm. r.r.
38t (1 eger iacuerit t>efecta ccrtticc * aperto o:e. XXh
j£t reiecta cerutcetpedtbu Sc§ tO:t&. XXt j
; ^t d fup ventrem ptctcr folttu tacnertt maUim cfta* alicnaticj
x ticm figuificat fiue t>olo:cm vcntns. XXiiU
-£tf\\x\ augme to egntudinis rcpetc furges ftetcritmialu tn of
•eilta egrirudmc:* pefltmu eft 111 periflemonia. j XXiiiU ^^
Hlftenderc fcentibus in febnbus p:eter fotitutncctf a pue ' /
ricia mo:tcm vcl maniam figuifktt^ fi frcndeat cu ir%/
finia:?no:sfequitur vtciua. rrv.
B? iw cgro co:po:c fuerit antrar aut carbffcntu&tlue P**
ceflerttfiueesritudtnt (lipuenerit : opus cft attenderc.
gQuodftexiccatU9fuentccolo:cviridcvetcitrmum vcl U>
titdum pcrtutcrftmioitem fridt p:ortntam. vrvj.
gr\ SCnuum fnqbititqttg figua fic pernotabte in fcbzc acttt^ f* -****£***
51 / in periplem onta:* tn freuefi non vcra:a in capitte frolo
retfi manue ^d frctem ti!lent:tau$ qutdlibet pofiturus : vel
ejuafi collecturus altqutd baetlUcqucfierir.vF&e veftib* qua
ft pitloo eutttfcritzvrquafi ftftucas fce pariete frecerpferit:pef
fimum eft n mottale. rrvij.
^>"jpirttu6 f\ frequens f\t figmficat t«olo:em ':* ffctccefTionej
Jt3 tn bw qne fUnr fupcr &pafragma.£lucd fi magnus % cfi
IntermilTione tigmfaat allcatatf oncni.Ct f\ idcm per 00 c na/
ree fngtdus cruTit mo:rale. rr viif,
©piritue^o bonue? coGnofcmtr o:dinc ilto p:op:io.€t l?abj
eutdf tem falutts oftcnrionc fn c\<nt\ cgritudmc.Quecum fe ; a-iT^Jhs
. te.c eft:cuitf 6 termfn*eft »n qtt adrctgin ta bicbua xrtjc.
r> •t>do:bonu0«tau,W>tl ,r 6 criitit m omui ^cvita cgntu/ Cr **<-<L
Xj dtne;quf fn&ecrcticafit:* cgrum ttbcr^t. €ft mttcm
tfberfecDndue
6onu0qulfitintotoco:po:e:*egcr ex eofamiOl 1 foitU*
eflf tcitur.&ui tfo ni\?ii i?o:um fecerft:t>i6 eft {nutilie . f rigi/
due autcm malus:pcto: ii m cenitcc s iu capite folo^qui quu
dem m ocuta fcb:c ftgntficat mo:tcm t Cum lcnta tfo p:oltxtt3
tem ftgutficat egrttudiuio. xxx*
*"Y~'TI1 I?f pocudrijs ft ftne bolo:e fttenntsli moUcerft bette
*JLeompofite:l?mc s mde boitU3 ertt.Si *o feruentcs: aut
fcolenteo:velquodam fpafmot>iftente:autinter fc&ttfimtlea
lit |?idcottfideraitduin eft. wrjrf.
*Bt ettim nt altqua parte earum pulfue fuerit : anguftiam vel
alieitationcm ftgtiificat. xxttU
Cculi tameit funt iit Jmc egritudine intnendi : q$ (1 velociter
mobileo apparuermt:maiua (ignficrt. xxxiij.
!Hcuta ejctftete pafiftoccoUectto ft affuerit in \>y pocodnjs cu
tttmo:e * t>olo:e nvrtu efttcum ambae coplectitur.Si tf o itt al
tera ea p que itt fintrtra cft. mehb: eft. xxxiiit
Ctne collcctio ft in pttnctpio fubita motte no ttulerit. %xx v.
£Y X ft vfq^ in v>te vfgeftmu gmanferit:neq$ feb:te fcecide/
V!A ritmeqj fcolo: feefircertt itt pus couertef . xxx vf.
Soletq5 Ipuic acute egrttudim infra fepte^ t>tes fangufnis flii
jruseruaribuovttliterfuguenire.^erquiredum eft autem
an bolo: adftt fronti:? fcotomfa: que d aftueriut : fanguin»
flurum ex nartbus nunciabte. xxxvij.
3n t>i6 tamcu quibus etas.txx v.annotum ett. xxxviij.
Sfpofhmate tfo molli exiftetc fine fcolote * fub tactu mutabi
tiscotingit egritudine termiitari:tii pdtctte tit fept*. xxxix.
aVod ft vfq5 in fcie.xl.ftcmanferit fcbte non toeficiete : iii
puscouertctur.£t omtte apoftema circx ventrem ad
t>uuc modum fciiudicabitur. xU
«T^npoftema $ foltdum cum bolote feozrendum eft:* ct/
jTtomo:tifcrum.£luodautemmoUe ftne oolote * fufr
tactu curftllettardtus. xlj.
!&poftema tfo ctrca ventrem minus eollfgtt l?umo:e % cfi in
|?ppoccdrtja ^flbtntme oium q6 fub vmbtlico e. jcltf .
aUegauttue ofbuo ftgn ts fignu efl fangufe effufta ejc I^i6
apollematibus que tnfat tn p:ettotati6 iocia. xliiU
Cnme apoftema *3iuturttu t pdicti9 locte ( pue ^tef. xliuj.
Olfroita ergo teefteattentum itt feisque cujptttruerut
f5m l?utufmodt t?ifcipltitam. (Quod eminet i omnino er
tra eft^ mtu» mtttuo cft.^ peracutum laudabtle : quod ver^
dy4fH**<k f*$$rrm
r
*Pionofticomm
4>arf6ftjm * mfntmc acutum peflmium. tf vV
aO:umautemquciutU9crepuerunt:ftqua qnfdem e;r
tcriue apparent pciTunum : quounn tfo m(>il figni cl!
ortra mcltou. X lvi.
•v^tttrcdo ea laudaturque nlba eft * equaliter pcr totum: f«tr<Uv
Jb^ncqj tu fwperfiae mequalwmeqj mali odo:ts J que vc/
rocontrariapeflima.
C3ncipit fecundus liber p:onoftico:iim.
££m6bydrop© i acuta egrt
e tudme malum.^nfeftatur cuim feb:e c grauedi*
uememb:o:um <zt>olo:eXonfurgttautem er lo
aOnfurgens cjc lombis <i X*y\\\* fignificarar er. pcdum m
fUtione.£t»uturiMvcntr&effufiouc:noii tamen cu5
fceivctu &olo:ie:feu ventns tumons. iij.
aDiue $o o:t$o eft ab cpatc fit c um tufl"ieula:uec p:oijci-
unt quicq? a tument pcdesmec egeruut mrt modicum *
cum anguftia.£tcirc a ventrem fiuntapoftemata ; non conti*
tiue ejctra manatw:fcd quidoqj veluti fugictw. iiij.
JSt fi caput <z piante pednm « vole maiibm frigidefuermt: vi
rer tf o * latcra % m Jchbnle calucrint.malum cft. v.
*V3 Onum eft autem e^rum ejt toto calere % mollem *i fua*
«O uem couuenienter efle. vj.
J8ouum eft modeftc fe babere * no labo:iofe:* tio repete ea-
dem latera cotnutare:? H fibi leute videar*. vft
/^r 'ftflunetfofi fuerit mauus quocft * crura poudcrof*
VI? bo:rendum. vitf» _
Q©odfiliuo:admi.rtti9Vindivn0UibU6:brgitlfqjqffuc \*g >"♦***
4 rit mo:teaduentare non frubitabis. iy.
a£ficolo:l?icvngucsuon mfecent:Iicet cetern mem/
b:aco:ripuerit:fpeilocuenon t?eent . ^:odent vero
cuncta figna pcrpendere.Ouod fi egrnm fufficiente^ viderfc:
« vnaboui ftgnificatio afftienfcterminuo tibi p:omittetur cfi
quohbet erterion apoftemate « f utura falute: fed pallo:tetn
p:edicti9 locis pericnla non fceerunt. f,
JBi tefte* * tfga p:eter foUtum &imfnm'c6rral?iqf appnnjerit;
tut mmutoolous au t nmtip a4»ctu#nuciabi*. xh
11
Jaber fccundu*
'Omnu* vt mo-. i9 crt conueniens * naturalia vt noctem
> non effugtat:? fciem non tmpediat laudabtlte.£ontrari<
tis vcro tmp:obandus:mitius tamen fi a maue vfqj ad tertf
am tenuerit. xij.
•tfxflimum cfl autem uon &o:mire:aut cnim magiutudineni
fcolons figutficar:at< t altenationem. xtij.
35rerco:i0cgdtto timcqscrficcataweq^liquida omuino : fe<I
tuncta * i?o;a ,olita.£j#uum eft ea quc fimt fUb t>f afragma/
teeflefiluUw. jrtiij.
Si iiquida bona efi ft fme fonitu vcntofo fueritmec iHo;diusi
te iniuaucnt.Si em frequenter iti.in.it egrum ma.rimo lab<>
re ac vtgihjs afftcit^ m fcefcctum adductt. x v.
agflecftftcrcufijEm quati tatgcibo p aflumpto? eueni/
rc:s bte vel tcr m tie.3u noctc tf o ferneU wm luce,prf
m.i:autfolitomo:econtui£,ere. xvj.
/^ v Ztle efl etiam app:opinquante ia3 termino egritudinis
V/. iclem ftercue dcnfart. x vij.
tt coloie fub cttri io fieri:nec in folidum benfare. x vuj*
Jtfouum eft ctiam fi lombzkoa admijctco t>abucrtt. x\x*
*^( % lilomuiacutacgritudme ventrc nc» pleiunfed vt vact*
.^JLhiii rractart':': no tenue fed camofu tuenirt bonfi. jcjc.
*Li"iQuofum tfo ttercus i liquidu fiuealbum aut nunis ci
JL trmum aut fpumofum malum eft. ^xxj*
XZemniodtfumflercus* vifcofumsleuefiue albfi few
Citrmum aut fpumofum m4um. xxit*
P£iTimum autem * mottalccft vifcofum nigrum fctiduj.
svirtde. * xx\\\
I' ^^"V ftriuin verop:oducrionem fi^ificategritudimeaieqj,
vJl minus fignum e»r mo:ti9 q? quod loturam uitcftinoui
|>:oferf:autcolo:em po:ro:umttue nigrumXontingitetiam
colotee iftoe fimul eucmre. yritif
Xteutofit 19 ftnc fonttu laud.ibilio: eft.&ue v\> cum fono me/
Iio: cj tlla qnc intus cl mdit =r:figntficat tamen ameutem aut
fcoloiem labo:antem:ntft fit voluntarie. jrjrv.
•jpv tOlo: flib r>ppoc6drij9 l?.ic,pp;ietate i>abet:fi recce * fi/
U nc calo:e fuertt.Si rugi t^fupuencrit * cn egertioc vf v:i
tia eruperit foluitur alioqu ad ifcrio:a -'trafmittif. XX Vf
X>rin* laudabilis eft que jprpoftafim albam fubftdente % equci
lem iconttnuain atqsieuem t>abcbit. £t i\ permanene vfqi
mcrifimerit v £flenimfideli0iiunciafaluti^ Jigmficat b;cui
•£:onoftico:um
tfttem egritudinfe.iQuod d modo 015 fcrpolM p:cdicta:mo
do tf ftne ea fuerir.&tuturmtatem ilgmficat egritu dtntemeqj
omuinofidclteeft.
Olfctiw rubea uimte cum flia rimtli »?p poftafi: egritndine
magiB fliperkwbue Mururium fcicir. £lt tamcu nuncu
eerta « fidelts fpcrande faluris. rxvttj.
Sed ft eatfdem Ipppoftafte furrurea fuent mala eft . Tpeflffm!»
Vo fi fquamofnalba autcm *i liquida s leme mat?. Tp>cio: ta/
tncn quc fctcta eft furfurea« Xfyr.
THebula pede^ in viin 1 fi alba bona eftmigra tf mata. xxv
Cu fucrit v:ta citru dara tdigcfta ;egritti4tttc fi£iitficat xxxj
2amendue crgo eft tnfirmt fcefectus. xxxiU
r>rma mottie figuificatiua fidelts * ccrta cft aquofauut fcte3
aututgratautlutofa. XXXUU
«Y^TTl vtroqj fe.ru mgra pcfTima cffc* ii\ pucris vero aquo
t l^ fy nulum. rxxtiif*
X>i ina cruda clara % fciuturua cum altjs fignie bonte: certum
eft apoftema futurum fub i>pafrasmate. xx.tv.
OlftafTicic^ vt aranee rela fupuatane in vtfna vitupe ratt*
da eft:figuificnt cntm Uquari egrum.- XXXvU
•v* 2foom8voeft7o:dmciuncbulan5 negUgetite vt^flt
XYp:emum aut medm teuearlocumtimtltter * colojem.
Clue eteni mcdia eft ciT p:edicto coloie laudabJli taudabilie:
fltp:ema $0 s ntgra vtruperabiUs. XtXviU
O r ^uendumetttam^:uevcflcc viciocapfar!3*vtquo4afr •.
Tea eft alieuum biiudicce. xxxvp^
Xaudabilia eft vomttuo cui flegma admirtum co!o:tbue fue
ritmcq^ ntmie vtfcofuaajuauto vcro a fimpUctrate rcmotf 01 ^*™
tmto fu fpectio:. xxxix*
Domitus ft fit fkut fuccue po:ri:aut virfdte: attt pjumbeuas
autnigermaluseft. xU t ,
B-3omntbu0l?i3infi?ctuafuertt:eftnuncii:0mo:t^:« tw ^~**»hr
firmuenutttieftcotirjguua x\U ^r»^
avod ft vomat fromo vnuo omnes iftoe colo:ee: ttme il
lud crit mo:tale valde. ylij.
Oinnts odo: tnalue m quocuqs vonutu m iu efh x!ttj.
Spu ttt5 m egnrudtue pulmome feu coftc eft vttlc:fi fit vclor: 6Wf*
C\ fact!e ftue labo:c. jliitj .
^t fub rubcum *i imo f|>uto admtxtum. jclv,
Si vero tardum tn Oolo:ie p;mcipto # 4 robeurmaut citrinu3
lt> ttq
JUberfccundus
ncqsfoHO fputo admijctum :* cum labotfoft tufTi:maUmi
nuuciit. ^ xlvj.
^c rm?eu omo molertu:* aibu vifcofu globofu iutile I xlvij
Xhrtdc fpumofum malum. xlviij.
£>i ntgrum elt mo:tale eft. xlt*.
£>*3in pulmone col?creu9 fcnyentmecquicqi inde cxierit
JO malum eft.Steruutatio cu reumate tu omni egrttudinc
l>ulmoui9 i cofte malu clfcftue ent tll.i fternutatto pccdat fiue
cocquafttegritudinimalucft. " U
£>tcr nu tatio tf o finc reumatc 1 ot acu ti egritudie bonu e Ij.
tf^MxA. Spu tu fub rauguineu clap in pulmonid valitudme in ipimd^
pto itullo coloie turbatu fUuti ftgmficat:f5 ft vfq3 tn t>ie fepti
wum aut ainplrttje tyutu mifent fufpectu eft. lij.
Ozfkne fpu tu gfeuerite t>olo:2 malu eft. Sputu ntgjr pd
ftmum e « oe fputu cu fcokuiB otminuttoe bonu. ittj.
©mni9t>olo:p:edicto*zloco£ftfupueniete fputo veJl folu/
tione vetri9 vel flebotomia adl?ibito:vcl quoltbet copetentl
nicdtcamtue no fuertt t>iminur°pu9 ibi futui: beniictat liitj
Tputredo colertca fputo admttta:* ftne fputo malu e. Iv.
£?t tamen a bie fepttmo contigerit. ^ ivj.
2fl*>o:te niq5 tu quartodecimo nudabiemift ftgnii quodlibct
aiuid fpcrade falut!9 ad effe ccftderauerts. ivi;.
Q^od {\ l;utu fmod.t eft rubo: % cb^wtU egrf * bonus fpj
£tue i factlis^piectio putredini9 cd tuffi:* equ.ilttas to ,
tiU9co:po:i9 in f*abitudinecalo:i9 s mulritudmi9: nec fttte*
ri::* ft v:ma i ftercus s fudo: % fonuebene fe l?abuerit. £hic
ft bene fe f iit fcabentia vita ftit pollicetiarex qbue fi plura ix/
fuerumpoft btem.r tiij.mo:te futuripnuuctabie. £t contrari r
nm qde quod eft mo:ti9 fignu frutu fmcdi eft : fahcet t»ebtli/
tas egri fpii9 an*iu9 maguu9 * beftis:t?o!o: pmaile9-,p!ectit>
cum Ubo:iofa tufTt:fiti9 pfeueri9:co:po:i9C!rca calo:e ineqU
tas ventri9 z iate^ crtoi magnu9:fed * f rontta i manuum *
pedum frigo:.£t v:ina c ftercus i (udoi i fornnue vt 'omm*
IUnt mmaiitia mo:tc:bec ft pdicte,piectioni colerice putredt'
tii9 fliguetierint:mo:te futuri ante t>iem.rt!ij. no t>ubitabi9:
vel m.ir.vcl m.xh£x l?ac ergo cofideratione fputu t>icee eftc
rno:tale. J6t ft vitalia mo:ttfqj ftgna cognoueri9: ^pnoftico:u5
rectitudine in 0rTenfe^redieri9. Iviij.
^T X ifta ftgna funtUudiibil!a.f.robttr:«confiftenttaegri:^
wbonu9fpintU0. . I*
m
•pronofticoram
•■pr^ortcmata ciucdam m wr.quedam iu.rl.quedns ftt.tr.
jLrupturamDifferunt. Ijb
Cpo:t3 crgo medicu fciem ^neipij non tgno:arc:* fti qm t?o^
racoipuepinum babueritc.ilere:autngere:antper iufirmti
co$nofccre quando incepit in codem loco fc>olere:* compun /
ctiotte0 fentir&pccenim funtp;imacotlectionu5iudicia. £jz
quo erunt ttbi sie0computandi:s* iudc eruptiencm erpect«i
bisiupdictatcmpo;a. \xi
BXfi l?eccollcctio iu vno lateru contingitraut ambob*
eueuent utiUter jxunctabens. tt fi m altero magi6 ca//
iucrit fcebme iaeere fup altcrum videbis. £t fi pondti m alte
ro fcutint tterrogabt9. €t ex t>oc apoftema i altero latere * no
tn nmbobus efle t>iiud icabt0. Urif
e% cx figui0 buiufmodi quc ftint putribilia piccturabi*
feb;i6enim indeficieu0crit:fed m t>ie modica.^nuocte
neromngii5accenfa:cfudo:multu6:^intuflriendo falfn qui/
ca:c oculo:um reductioutqs m co:um angulis rubo: : zvn*/
guium conftrictio:* t>i£tto:u calefactio.&mpliu^ tamen m eo
rundcm &igtto:um fummttatibu©:? in pedibusfiunt.s recc*
dunt minuta apoftcmatntfaftidium patiunfo perco:pu0 eo/
rum vefice uafcunf;* no morairf.3lltempiafiuut m quibus
|?ecfignafiunt» - Irfif
dui *o uelociue cmpici fiut;vtruq5 e* ei0 quc fcicti funt nli
cjd ptigertt cofiderabis a\\ fpirit^fit freques c fputu; cu tufll
it\(\eficiete * vtru eum ercreare cepent t>olo: fia t ampli* . ft
f u talibU0 ruptttra ante.xr.fciem erpectabto, Iriuj
£tquo9feb:i0int>ierupturetnmiiertteo0 euafuroe enun/
ciabi0:tuuc ipfi cibum appetunt:? non fitiunt. £t mcdum af/
q5 coniitctum crt qd egerunnpue qd eijciuut nt btim eft s leues
c pcr totum cquale 1 fine labo:c:<z cum modica tufi*t s in tne/
uifananr.ip:opebo0 funtquip:orimafignabi6figni0 ba/
bucrcco:um.Ouo0autfeb:i0m apoftcmatis rupruranon
feefinit:* quafi furtiua poftmodum mnafertt:* afficmnf fiti*
faftidioctbi:*egerutmol!c:*poft q6 i'act£t Uuet ? vtretflcg/
matiadmIrtumatq5fpumofum:^)t0figni0pcrtractat^0:pcri' ,
turo0nout?ubitab!6. " Irv
aDt nero qucdam bowrn n no omnia babuerint:co:um
qttidc5 mouuuftbictia in vita manebunt.Etricfl tamc
bifficilem cxitum coufequuiitur :(itamcn tuo p;ouideuti
ludiao ^ifccrnuntgn lcvl
liber fecfidus
QBibus pertplemonicte fupw aurc vcl tnfrt : apoftewst
contingit * putredmem fecent:* cnm crepuerit fiftutnitt
partt s fic euadir. trvif
XWtcreft autetn tua bilfgenter fm becpcepta perpendc
reqnfeb:ispmanet:neq5tNMo: mmutf.Jgt fputumeft
incoueniens:* egeftio no eft colertca:neq3 hqda:v:tna modic*
cu Ipy poftafi plurima s atia cuncta ngna:bont funt nucia.Zuc
fub aure vt fcium^ipoftemn futurum erpecttbts. lr vitf
Sepiueinnafci^npoftema \?oc l?isqbu8t>ok>: attt catoa 'eft
fub bppocodrij&Qutbua uero piptemoutcts fpy pocondrut
neq5 :>ol£t neq^ calenr. tt fpfiseft freufus ftue caufa mmifc"
ft.v.bie opoftema fup nurem nafcttur. Irtr
StpOftema rel vefict m pedenatu piplemomete (afute;pmit>
tit:metia3tamcnfttu£ncipto fputi.piectiocrrubeo tn atbu
mutafcq^bisftgutecertafctns^fmTtmf.Sed qfrreijeifno elt
Ytop5:neq5 in v:in.t eftbp poftafis:timediicfteimemb:ocul
fupuentt apoftcma pertculum. tr*
at>od fi idem apoftema eunnuertt:arq5 fputttm putrediv
ni9noeuenerit:neq5fvb:ts fcefcceritmtalum eft * ergo
smtentiam mo:tis p:euia erpectnbie. \xxi
Iplureeer bisqutgr.idem funt*ptplemontca bepereuttt col>
lectioue.Slt j tf o ab js collectiontbus mngts. l.rri j
Mcntis fcbnbus eriftc ttb":ti fcolo: a lombte a femoste M t>y*
fragma afccderit mo:tn!e cft.Wij6tnii£ittspuifte:erquo£
pluralttare ftue paucttare twucabw. w Ixxiii
XXfica fcolefl atq> ngtda fcbifbus no fceficiettlAnntum ,fmmt *
<iat:mngts tii cfi ventrter ftrictttra. tr riitj
<Sed ft puaient nim ftc pu* cn brpoftn<t:t>plo: folutf. trrv
<B\ tfo v:tna no (ic fuerit:* vefica no molefctcmeq^ fcinie beak
derit:mo:6 tn fmo pertbdo adfertt. itrvt
ttxeautmo^btfyeciesampliuopuerte a feptimo amto vtqy
tn secimumqutntum eueuire cofuemr.
3itctpit tertius liber j>noftico:um.
|Tlfeb:tbu0tdem tcrmin*
1 abufda od vitam qbufdam ad mo:tem. ij
5Un tueoideinqbuserkoibuofoluafqui fal
W :* perijt qui pet tjt* «i
•pionofticottim
*% e\b* fcbtib* ff cunaa figna bfi pcttteriixUz jfces mcilt fn quo
d i n6 l?cfcrit:m &ie quarta aut piiuo ferminu vite iudicabte*
Scd in qtHia cuncta figna male perucnertnt : neq, boni Tpea
rlla affucnttin quarta oie vcl aute mo:re obibir. nij
PTftim* gtodu0 t>oc numcro ptiiirf jfcite m feptimo:ter'
nu0 iii vndcamo:qnartu6 in quartodcamo: qumt* 111
fcectmo fepc imo:fcxtu0 m vi£Ct1mo.£luinum£r*per quater
nartu augmetado tti acutaegritudme v(q$ m vtgtfimum oiS
Wcurrtt.ueq^cftcoputarimcompleto numcro oicru:quea<i
modu neqj aiuti iteqs mcto: ?d quoium fotma trcs fepttma*
naeiu vi&mti caermn fpaao termmamuo. v
£t pcrtoduapm^cjc j>todi6 earu apud l?oc puenit. vi
SDctndefrn ^icroneaucmctieucitfjm^pTioduetn vigcfimo
t> v:fcou0 tn quadragcftmo:? tcrtius iit fcrageiimo. vti
5»t qbua ualitudintbu0 oerermmatio cft rardatjmofttca in tl/
Iis tit tmtto funt latentta:earum entm {toctpia pfu fa dmt td *
arcocautiue muigfladii eft. £ft i\\ fittgul $ quatcrute Steb^fttf
dtofiu0Ttueda:qd ft feceris attt v*t aut r.uncj f.tflera. vitf
£t fint6 qtfartane {wtuftnodidt. it
QXH tfo »1 bicui fiimmf :faa(iU6 cognofctf .jDiffere tia ettf
illarum cfteutdefmiftma.£uafun*o,dcm fpintu6 fua/
isi0:ucci) oolo: altqs ninitu6:s nocturna quted uaturalie:* re
liquafi5nacunaiibonio:dnus:vrt?irimue. zflboztturts ve>
«o:^iritu0auriu0:^turlxuue animu&vigtliarum mftitia:*
omnte figmficatio mali ntmcta. ~ t
aOuftdcrabte igtf augmeti tempoia vfqs in ftatujrau tlnt
vtfupia fcifpofnimu^. xi
£> £eudii Pk quocp rcucm * in parienttbuecautu^ etiex
Xy n* partetf tibt;6 fimiliter. rtjf
B? &0I0: tn capttc acutiiBm^etmi feb:e fuerit:c fignuj aU
qdmo:ti0apparuerit:mor0atoadcnt.igt fifi$uii5 m*
lt non arTucrttw bolo: v(q$ in vigefimum fciem permaufent:
neqj febite abiermiangtuncm dc naribue erpectabi0:aut alt/
cjuod apoftema ni inferio:ibu0parttbU0co:po:i0.£cd &olo>
re adfruc rdtante : fanguinem oc nanbuf expectabwuut sipo
ltemaerpectabi0:ma^t$tamcnoolo:efronteac tcmpow n^
relinquente. Tiij
£V X finguinem fperabte plu^ in 1II10 qui funt mut^.rr %v.
VA auno:uji3^poftcma tiere magi9 ut £20 qui fm\t ittitplto
risetatis. wtrf
Xiberfccnndua
•ryWtom ^ 01 acutue cii acuta feb:e pmanentc ma!u eft
JjL £rpcct.tbt0 m eo ahcnationem:? mo:te:grauc enim efl
« molcftum.5ntereft crgo tua bcne omnia a pnctpto c&rf tudi'
iiie pfcrutan i attcnderc figua, * xv
Suueueo cui qm funt in l?ac palTione.^u tne feptimo vel p:i/
«6pereunt:feiieeverotardiu0 quiafeb:ees altenatio mm*
ci0$iuucnitnt8contmgunt:atq$ aureseouun erumpuutmr
* pueemittunt.^u fenili tamen etate valttudo rcftirgtt:* itv*
fertmit.'3uuene0vero.inte$ rumpauir apoftcm.i percunt»
rfCZuod d crepucrit :*fignumquodlibctapparueritl>oiii.cilt/
quidbotu.fperabi6. *" jrvi
rHpoftcmata mgutturc cu aeuta.reb:e malu eftofi almd \m
li ftgnum er lam tnctis vifU5 fuent:mo:t. \\e eft. x vtj
£quinantia pefiima scito mo:ifera eft que in gutture nb aj?
paret ncc ertat tn ceruice cum rubeitti tumorcttotorc tatng
uamflfimo eriftenrc *i fpiritu o:tr>omtc. xvttjf
ftxc malt fpectes m pnu fcie fufFocat-.aut fectmdataut tertia:
nut qu irta.Hlrera fruius mali fpecies eft cum iu gutture apo
Hema robet:* ipta mo:tifera effctamen pigtktt eft p:ima. xix
ryi £rti avcro lu qua ceruir * guttnr rubeut p:to:ibU6 fcit*
J JL tur iiio: eft:s ntfi tumo: ad tnterio:a rcdierir.fpct locus
omnino uon reftfttt. xx
aUL (i t>elituerit:uon tamen ip fa t>ie crettca neqj p:opter
aliquod apoftema rubente tumozem aho tranfdu.rerit
Iieq5put:edmempatieii6expuerit;vel admodicu fcefecent:
efifcolo: requtem mentitur mottejad iterationts &bo:cm
l>:omittit. xxi
-V5 Ouumeftautem tumo:emf rubo:em fo:as p:ominc <
«O nsquod apoftema d ad pulmonem intu0lapfuj fuerit:
pii0 ibi effieit:* amentem rcddit. xxH
a»am tumidam * rubentem ineidere timendum eft : qs
vcl faniee mde fequif :vel fanguinte flurus nimtU6.£(»
bo:abi9 igif ad aliam curam confugere . £t fi neq? fic poteri»
lncflionem eflFugere.£t ampltus crefcit 1 lmefcit.£t fiq&pal'
lato adfreret fubtiliatuntunc incinde:fed p:tU0 totura co:p*
reftmabi0purgare:tempo:e faucnte:* fuflfocationi0 timoie
minimereiuctante. ^ XXiif
£iuo:um feb:i6 d per modicu lentefcittnec fignfi fintede egri
eudfe(>abuermt:nec febiissefectwinbie cretic* fucritucte;
rationem egntiidmi* cypectabte. ^jcua
•Piohoftieomm
fiufb* felnfbub pmanet:neq5 Uboie grattanf : tteqj mult»ni
moleftan? vue t»o to:c:»?t6 apoftcm a futurum eft m iuncturi*
infcrioumi parmim poft J?iem.rjc.£luibU6 felneo longe : l^ia
puftule aut i!i articulia bolo:es fiunt. XX v
SCranfactie.jcr.friebus poft feb:e:op5 vt expectef exitura cunt
Etriftt egritudo vigefimum triem. ;rjcvi
f~* Oc autem aportcma muius euenit llfts quo:u5 ctae dl
JL o iuferio: a.rjcjcv.anno xjcvij
ar)ibU6 vcro etae eft p:oltjcfo::fiet apoftema feb;ib* mo/
ncuttbus. rjcvnf
H£b:tbuo vero tno:dinate aagantib*qaartanefunt futi^
rc:ccrtiu0 tamen ctrca autunum. rjcijc
a% ficu t fllie quoe p;edijcim*apoftema oiihdc quuxxx v.
autiu pterierunt quartani efficiunf'. xxz
Omne apoftema m agie in frpeme $ in alijs tepo:ib euemt:«
ampliue mo:af* .* ft fanatur 116 reap:ocaf . xxxi
gg\ TOibiie adfunt retnee no mo;tifere:attcftaitf m cxpite fc*
lailo:e^.^t patientcs ante fe putant tancp mufcas volita /
re:vel aliqua ntgra.£t (x fcolo: in vitaltb^fuperuenertfcrubcJ
coleri vomituroe fperabte. £t fi rtgo: vel f rigue^affuerit : «
fab l?p pocodrije frigidu fcntif :certio:cm 1 ftibitu vomitam
iperalue:* fi cibum aflumunt reiictunt. xxxif
QTBibw ille t>olo: a p:imouJio felnfe f n capite elt s fcolo*
quarta tne aut qufnta augetur m fcptima euadunt.&ul
foue uero t>ie tertia fcolo: inceperit «crefcit vfq$ in quintatn
* m feptimam finitur in nona vel vndccima.Si vero contin*
gat m becima « wfna p:io:i fimilts eft in quartodecmia fcie U >
berautur. xxxiii
Qrxtfobirimue tcrtiananjaeueniunt equahter viriet
mulieribns iuufo:ibU8 vero eucnfant m fcb;tbU6:&m^
turnte *i \\\ ucrie tertiante. jcrxmj
3nfcb:ilni8fieftbolo:capitteneq$ante oculoe quibuflibet
nigrtsapparetibus.Sed velutf flama lampadtbus.£t fub \}f
pocudrta fcejctra vel ftntftra fuut tenfionee * tumo;ee % refti
ni fiue t?i6 fmguis flujcurus eft t?e naribue. xxx v
U>ueri9 m acuta fcb:e fpafmus cotmgit maxime aut fl vetreo
c6ft^pati funt * vigilent f eypaueant 1 plangant « colo:e* u*r
rient vt modo cttrmt:mo rubei:modo Uutdi : modo viridc*
fiant.l?ec veniunt pueris \>(q$ m feptimum annum maionb^
•wro *? 1$ s iuuembud fpafmus fn feb;ibue non contiiigit mfS
uL
u<ium
fctagnte etiftetiibus ifirnKtatjb^vt eft freticffe. Tttvl
*-Y^intereftcrgo ttu vt multo ftudio £ereuntc£ # »T ejiafip
^JLros ftue pueros itUe luuenee t>ifcerna9:nec m qualibet
cgntudme te negttscntcr offcra9. rrr vtj
Iboneftumqudqsulud&quifanitatcni fcutc vult^pmtttere 1
alli uero mone vult ,pnuciare.£t in bicui * tit ptoltra egritu
dineomne0vt&ix!mu9(tgnificattce9op5^gitofcere i equa
rationeppendcrc atq^ vircaearum pfcrre:cautiU9 titt>ecm
viini9 a fputi9 facere. rr rvii/
» frec ett noftra t»o :trina in acuti9 pafl*iontb"* m eptdimicis
cgntudinib p td eft longte vt m cancro « (tmtlibU9 picult9 ne
to:pea9 « tepo: i 0fentefqjmo:bo9 attfdas. rtrviitf
Sctto omne9 uatietidtc* pofle euenire oibu9 tempo:tb'qaaf
damtitqbufdam magi9cftcuentre c quarufigna malafone
Wala9 eife quaru Vo bona funt ccontra fe baberc. XXXX
*-ty ©l?uc fignificatioucB qua9 ttrimue tn et$>!opta * J>efpe-
JTLria n feptemtrione erperti furnu*. rrrri
qnw Cc&efperattonUqua tc?turbetquialocuplcttU9#eri
Xoftimc9tibiamdebitfi£no:umferie9fi vt moutm* n&,
tfre rationi iiiiiigilcs. rrrrij
*t~\ &W cid alia9 egrittidinc9 n alia9 pteceptionea ab feac fr
JL "ceptionr velfc oiffundere:quiaquecunq5 t>eterminan£
ttoftro numero ccrto Mcrum cretico:um ntoftro quoqj fint
ctpofite o:dine pcepto:um.
Sitctptt lil*r p mu9 tegM tSalieni.
&ce funt omncs ©octiine
queo:dtncfeabenf. ij
PTftima quidt 5 cft et fint9 notione que frn
btflblutionemfit. tij
Secundaueroqueerccpofitfonceft (cdm re>
folutionem iuuento:um. titj
rri Crtia tfo er termini Stflblutioneteum nmtc infifftmu9.
\JL 2fppellareantlicet|?uiufmodiC»octrinJ:n6folii termt
nuuflbluttonejfed etiam »apertioncm vtqda? nominauerue
aut refolutionem aut fciuerfione vt alij qdam:aut erplicatio
ne:aut expodtiouem vt alij. *
gonati Amt ergo adam i>eropl?tlo:u l?uiufmodi facere fco/
XegmSatfenl
ttrfnam queadmodu eradides * freritt>eu$. Vl
Cointi funt « cam que tfm copofitionem ipfi &erop1?ilus qdJ
craftftratotum c atyetiicTte atbaleu8. vif
^lulluB tn ante noe fcnpfit eam que ex fiui8 uotione mcipit:
«r qua o:e ar re8 eoflftunt foii rationem. vuj
£ed * illi <*dam aUbi pertranfiuimue. ■ \x
*^ ^cueroMftinitiunnf.icieinue&octrmnjque^tu rclin
J^,quit ab ea que elt $m MOoiutionem *i fcigmtate « ronc:
t\\ abuudas elt ad compte&eufionem totiuo * memouam eo
ttf quefcDinpartem.facileentm memotabitia funt fatis it
terutmi oilVoltitione ommaieo quod cotmeat in fe totius ar
tie capitula % optimum termmu:que* fubftltialem qda* \\o
muvmt econtrario Siutdetee l?i8 cjue notionc8 appellant.£t
illifiqdemabaccidentibU80imuiut rebU8:l?t uero lubftan//
tiatpfaconfiftunt. . *
attetfofcdmpartemefttraeratio vutuerfe mcdtctualta
lpccutatt6i8 m multis alijs a nobis fcnpta eft uegocijs.
£*uib*ctpedtt vti ad tres Doctrm.i8. xi
,^£dHUiKat>tffinitiu.imcipiemu0:tnntum£id^ucappo^
jtj ncnre$;qr folt capitula z velut c6cluitoue8:fcom ejcplica
HGitcm jp<einonftrato:um fcicef nunc.
©ccuda parsptimtUbu tcgni £>aUenit>eeo:po:e.
Jdzdicim eft fcientia fancuir
egrotum c ueutro:um. ij
Scietie ergo nomen coiter * non ptopue audf
reopottct. ^ ^ 11}
*' £>jnuaut?egru?iicutru trtplicitcr vnuqoqj
bicit :1?oc qde vtco:p p :fc>ocaut vtcijfeoctfo vtfignu.£teni
fufceptibile fanitatto cft eo:p°M efficies ? pfcru<i8 ea eft ca\ €t
toeclarJ8ea'figuu.i0iaaut frecvocdt frelenes fana.Scom $0
tunde modu * egra 1 fufcepttua egritudmu co:pa <i efncic8 %
pferuitcs cgntudiue8 ci&:? figna fceclaratta:* ueutra ftn eati
<Jem rouem;« co:pa c figna * caufas. tilf
|-^v" 2; fcdm £m tm qdem ronem fcta caufarum fanaru? me
VA dtcmaiis eft poft fUa aut t aliarutn.fc£o tf 1 egrarum «
tertio neutrarum : 1 polt ^oc co:po:um . ^^imum gdem ert:
l4uou«y ;&:iudc cgro:u5^tudc neutro:um.£t Oe figu» f»
Wbertertms
IfcSm emiem rationem.^u actionib*uero ptius qdem cotpo
rum cogmtio ex 651110 manifefta effcpott l?ec uero c earu cati
farum tuuenno. v
{X%d qm cfiicieect>ccLiran0C fufccptiuujtJuplVvnuq^qs
^OMCir:»?ocqdem (impliciter:l?oc\>o vt nunc:fciendii ef!
vtroutcft fcientwj ec mcdicinale.£t ipfum^o fimpltciter tui
f>licitcr t>icrt:boc quidem vt femgtpoc *o vt multum . £t efl
vtrorucj5 ct f>o:u34cienria medicinalu*. vi
Xw fiutrorum tfo «x caufa:* fignum:c co:pus:s q<?> fimplici/
Rter bicif . £t qt vt nuc tr ipliciter vmiqtfq, fcicif .lfroc quf
demeoqftneutrocotrariorum participet.fcoc qdemeo q$
•vtrifqs cotrario:um eqtiaiitenkoc ciut eo q6 aliqn qdem t>oc
nliqnillo.lfoowmueroipfoiumfrn fcuoemodoe t>!cif:alw
qn qdem pticipando utrommqj ptrariozum equ alitenaliqtt
«ero amptius altero. vijf
£-y ^t afit fce toto termino bubitatio cjdam £m tocutione:
VA qua 1 ipam op5 betermiuare.Un eo eui qo fcicit medici >
lii elTe fciam fano:um ecjroul * neutrop tigntficaf qde s oiuj
ptiutfigntfTcaf autem * quaruda:lignifieaf etiam n qlium. Sed
oiU5 qdem incompl?eufibile eft *i impoflibile:quaruda tf o im
§>fectum:c non artificiate.Oualiu^ tfo s artifici.ile fimul * ftif
ffciens ad omnes gtes artis quas cotfneri fctcimus in medict'
ne bifftmtione.
flwrs tertia p:imilib:i tcgm fc>i%altenf be co:po:e.
T&cipiamus igitur a cozpo
nbus.fpumo qdequatia famze$M * neutra
eontmgatefTe ejciftetia:poft t>ec uero fcefigius
* caufis oionem percurramus. ij
Sanu eft autem fimpfr co:pus cucraton qdem
exiftene ejc generatfone in timplicrbue s pmis particuli^coc/
quale uero isqueexbioeompouunf o:ganiei3.Sauum uero
vt nunc cft co:pus quod frn pfens tempite eft fanum^ft au /
tcm c froc quod f m tempue fanu eft co:pue eucr^ton 1 coc/
qualemofrn optimam eucrafiam ^coequatititem.fed fecuii/
dum p:op:tam ipfius fmi eoipoiie efTeutiam : vel f m tpfiua
j)p:iamfanico:po:iequalitatem.S6mper tate eftmarim*
««craton % mmme coequale. vtmuttum uero .aboptima
compofttion^
Zegni Salfcnl
compofftioue feerdictum eftooit multam eamen. flf.
afSrum *o co:pu9 fimpliciter eft quod ex generatiSe efi
aut fciftemperatuj U\ bi& q fimiles fc>abet partes:aut 110
coequale in 0:511110 n u t vtr t fq} limul. 111 j.
igrum tf o vt nunc eft cojgus egrotas 111 tepo:e in qao t>5 te/
le ertftes.zflbantfeftueft Autq? <i frocq6£m tempus frteeegjs
aut oirteperaru eft fu fimile9l?abetibU9 ptes:aut iueqtiale iit
o:ganici9:autinvmfq5.£tfempquideegjzeft quodcifq$ ex
geueratioe aut bifteperatu f.itie eriftes iu fim phctb pticulie:
aut \x\ oib*:aut in qbufditaut maxie t>ominannb*:aut etii 111
eojle in o:ganicis.X)t multu tf o cgE eft cotpue ab frmoi mat*/
cia berelictu-.nodu tf i\\ medio neu tralitatis coftitu ttt. v.
QDoniam aute* neutru co:pU9 triplV t>icebaf: t>oc qde*
\\\ eoq;netttraeytrema^t>ifpofttionuptiapet:l?oc tfo
Vtraqf. \?oc aut eo qt> aliquando qde fyacaliqii tf o t>ac. Sed
p:fmum qatdefigntficatumncatrumeritco:pu9medtU5 ve
re ertftena ftntfitmi co:po:i9 c egerrtmi i. vju
a£ fruiufmodi quidem t>oc fimpliciter tale eft qm er ge
neratione tale ?fhtutu eft#>oc tfo vt nuncquodcuq5 in
p:efenti tempo:e medium vere exiftit:* famfl*imi< co:po:is «
egerrimi.fiiu9vN?quodfimplicitereft.lDoc quidem femper
tale:quc,4tam!nomnibU9CtatibU9 femper mayime perma>
ficttale.lfrocvero vtmultum quoniajmutationes quafdJ
eft acctptene.Secundum vo fcn figmficatum neutru5 erit coz
§>U9c6trarij9 ftmul bifpofttiontbueptictpans: cx generatio
ne aute tm vnam parte aut fecuudum twag oiflferentes.Sc/
cundum vnaquide: vtfifrn alteram oppofttionem eucratc*
fueriteffectiua^qualitatumaut^m vtrafqs qutdem oppofl
tione9:fcdcifcafo:mationemaut magnitudiue aut numejr
particulapautpofitioe; lapfm^tautecouuerfo.lJn t>t9qai>
dem co:rectum:aat omnibu9:aat U\ quibu fdatn. ?n crafi vo
feereliqueu9.3nbiftreutibU9ti , opartibtt9? £m omues op/
pofitione9 poteft aliqutd contrario:um participare fimul.£t
femper qutde tale eft £m omnes etates manes fim ile .r>t mul
tam vo eft quod * permutatur fecundum aliqutd. Kta tfo c
quod vt uunc ueutrum erit co:pu9 fecudum fignificatU3:aut
co qr f> m vna parte:fc>ec l?abea t fanatyec vero egra aut infrc/
rentium ei aut circa partes bifferente&Sccundum vero ter>
ttnm figntficatum neutram erit co:pue quod quidem modo
rmum modo egru \\\ gte fit tepo:t9 qucadmodu infreret aU/
Ub&fafiiu*
tjufbus puerfe quidem ejciftcutibus f.11100 efle:ado!efcettba*
$o factte egros vcl econuerfo.TJn vno vo tempo:e tta ncutp
-vere contmgit quidem coftftere.ftn v o latitudinem no» con
ringit.^cimus vo quoiuam nune tmpliciter. vij.
£v*#num vo c egrum a ueutrum co:pus quotiene bicitur:
x3 * quale vnumquodqj eit fufficienter beterminatum efte
fce fignis tf o &cincepe oiceudum e(t.
GVncipit K>are p:ima lib:i fecund; Somtnf 0alieni&e cm
flapars pzima oe capite.
'Hntautem bo:u5 figiKttu^
9 fanaquidcmqtiecunqs pzefentfe fanitatfe funt
figna oemonftratiua:? futurep:onoftica':* p:iu«
factc rememoMtiui. ij #
' £>ra tfo figna piefcnti* egritudmie bcmoftrarfua fcint *
i future;pnoftica:* p:iuefacte rememo:atiua. tij.
£>~£cundnm vero t>oc et neutra n qua neutrarum bifpoft t
Xy tionum bemonftrantia funt % p:onoftica 4 rcmcmo:atf *
tja:* funt figua fecundum aliquid quidem fana^tfm vo aliqd
quide egra5 fceclarantia tufpofitionem *i frec quidcm ftn tetn
po: 1 fanie % egrte infunr. iiu.
r*ppellanf aut t>ec ofa qde flgna a veterib^mediefe ;pno'
uftica * fi pfitiu aut pteritop aut futarop Maratia Ct *
' X vtilita9quidemmagnaeft:it»emonftr4tiuo}J«|>no
wftico:um:mino:^orememoiatiuo:um. vf.
ai*i(tentibU8^oco:po:ibU9fani0.t)i0 quidem fimplict'
tenfeiavero vtnunc ,que sfana t>icuntur fimpliciter
fano:um eo:po? fcuplice brtimuo efle bifferetii:!?ec qutde;
eojzfemperefTetalia:l?ecv^vtmultum:femp quidem talia
quecunq$l?abent optimam compofitionem : vt multum *o
quecunq? ab I?ac non multum bcficiunt. vi/.
OOgmtionee vo eop 1 ab ifreretibue 0m fubftJtie eotuj
rattone op? fieri:* ab &10 que neccfTitate t>ec cofequun*
«ffectibus * cafibus q etia accidetia vocam*|>p:ie. viij.
^j-Dbftantia qutde ipfa eo? que in optima copofitioe funt
X>contepantiaftmile0quideptc0t>abentiu incaliditate «
f rtgtditate:* ficatate * t>umiditatc:o:ganicoF tfo in quantita
H % quaUtate componeimum ea;s adj>uc m fosmatione % pe
f
Jlfl
6lf
Ze$nt0ati'ati
Ifrfonepnrtteularum vnturcutiifq}* totiuaotganf. f£.
•Tjr JfiS I>t6 tfo que cr neceifitate |?ec fcquuntur fim rtcs quf
JJL.dem parte$ frabctta $tu quidc ad tactum tu tmricie *
tnollicte med locr it.19 quantu ad vifum:bonu9 coloi * £m le
tmatem * afperitatem mediocntns. y.
£v ficundum tf o eflFeetii9 operattonum perfectio qua * vtr
JOtutemnomiiwmue. ^ %h
eO:um£oqueo:ganicaconfequuturtu coequalttate «
i pukb:ptudineomni9co:po:i9o:gaiuco:um: ampliu*
«i tnberentiu et* eflfectum in $tutc:opttme ergo copofitionia
co*po:ia bemonftratiua rtgna i\int bee. xij.
aO:um ♦o que qtitdem beficiunt ab feae fana ^o fut:l?cc
qutdem i'n finule9 p.irtee frabentifi lapfa funt coteperJ
tta£mquendapaniulapf!m:bectfo*iii coequalitate o:ga'
tiicouim paruum altquid c b ic lapfus aut efl omniujjaut aM
«juozunuautfecundum vm1q$. jtttf.
0- Chera aut lapfuum eaje funtcum bi9que vtutem eo/
rum coplent t rperantia m frabe ttbti9 fimile9 pte9 : nu >
mei ^o * fb:matio i magmtudo:* pofitio f o:gatiici9:vtrifcfl
tf o cce vnita9:qua n cottnuttatc eo£nomtnamu9. jciitf •
XTH etfdem tfo ipfte generibti9 lapftiu n egrojz eoipc$ €
vfttuftn tinguUi esrifigTMficatiT.jCermtn^o vtnufqf
ttfcretiuue eft operationi9 fenfibtli9 lefio. x v.
rpr B3 optima *o befictentiacopofitioneeo:po:a qdeb:e/
Sk ue lefa funt i tpfaft veritatctnotii fenfibtle i hoc rvf
•jp*€termiuatautemeamagi9*miiiU9 itt operatioutbus
\^J 1 egrts caulte repugnare. tvif,
Simpliciter tf o egra co:po:a beterminata funt eo quod faci/
liu9abegri9caufi9vineantur*abeoquodftn multum ali«
qutd ^nrvirtutem operarionum belmquarur. xvitf.
«Suw tf o t>o:um vtror" q$ in medio neutra:* que vere bicu
tur nctitra:* que cum latitudtne quadam. xiU
e* X biutdttur tottu9 fanttang latttudo in treo parte* to/
titudiue bibente9*ipfa9multa:qua}z p:ima qde ertt
fauos co:po«:feeunda tfo egro»:tertia neutrojr. XX*
*pr qu!bu9betncep9 fnntegrotantiaco:po:i9leftoni9 fett
JjLftbtliu9 operattoitum beterminata. xxi.
•jta Okntia ^o t quop mottone9 towt bclinqtten te9Mu t of
vJuo perieriit:manifcft09l?abet termino9.Quecunq5 ^o
tiiirma^ ^abec oRationes m maximtd quide *?ifcefrtb <> facile
3 *
O;
>5\
Uberfecundud
IWgenus lefionieneu trocontrario gticipaneconfiftit in t \h
I«i bifpofitione qua *i ipftm neutra btcimue nominart. xxii*
1 2E>nib*l?i8 t>iiudicati8it6$m ifrasre? nSm fcfu.Riculfi
" eitt cft fempttcrne pafltoi8 irrepere t> ogmcu xxtiU
-%n i i<'ol?opqfmantco:pop«egro^«ftno« vt nuc
> exiftentium quantitate ttftantie btfferut. ' xxiiij.
BOnetibus nobie ouo9 ejctremoB terminos contrarios
alterutru opttmacopone z nucfaeti egritudine.Confi/
deraitttbu* tfo cui pop funt vtcinio:a:s q^pbatur co:ga: p:<>
ptnquius ent ert optime componi fanum:qd tfo ab 1?ac longu
U8:ti tfo egrotati^ppinquiuaegru^vtro^uqs^o mcdiu equa!i
ter ab vtroq^ ab e(Te appares neutru erit l?oe . Optime crgo
componis co:po:i8 bicte funt cognitionee . ©eficientium tf o
ab l?ac equalia quide numero funt \>is gencra;* magi8:s mi
nue fciuidi potetibus i (epjxtte in trce latitudtnes. ^ xx v.
Stgna tf o egri co:gid fimpFr oicemu8:ex twe emm ; erut xe\i>
queouelatitudine8 manifefte &e$m ergogenusoictu eft pii
Bsinoptimecoroponisowtionetfmtfo fpeciem nunc tncef
p:iU8 uobte Mutdenttbu8 parte8. xxvj.
QDattuo: aut funt eay &tflfenmtie oes. qdd ent em funt
priitcipales: qda tfo ab iIU8 e*o:te fut:qda Vonectf alia
rum oitanf neq^ alie eaiz inmtoe t>abete8 tftutes % regentea
ca8 bitanfcqda tf o * \mtz& fimul i?ittc influetes. xxviU
•flttincipalia igir fut co::cereb:u: epartt tefticuli. XXViiU
*pr 35 illfe tf o ejcotfa funt:* illte famulantur neru i *X$in*
«JXlis meduUa cereb:o:co:di tf o artene: vene epati : femf''
ttalia vafa tefticuli8. xxix.
Xlpfa tfo feipfa reguutcartilago olftum coniunctiotmS/
b:a»targlandula:pinguedo caro. XXX*
\ *rh* *~? 7^ T3T ^ ie *° omneo yteo coe l?i8 frabete* ad fuiipfiua regi/
•JXmeu arterij8 % veni9 ^neruis indiget. xxxj.
*i #%u >» g~v Hpilloutm ^o i vnguiu^ neq$ regimen eft altquod:fed
^ictiw/ vAseneratio fola. xxxiU
f^ £cquidempartiumfuntt>tWerentie$ftgHa^o vniu(ax>
JL " iu fq5 crafeo8 beincep8 bicentur. xxxiiU
Ifctinctpiu aut a cerelno uobto faciettttbUd.Sunt eni5 quin«
fitata gener i cog!totionu eiU8.lp:imu qde toti°capiti8 fcifpo.
^m ^o fenttbtlin opattonu w?« vitiu. terttu opatiuop.QrtS
puncipaltum:? qntu naliu • Sliud elt geii*iu ^ie oib^citcr^
•!»*,- '
Te$ni15a\ieni
bm *ib fefa qtie ejttrtiifecuo ei acridunt alteratfo. miffj. »f j
rri Otius quide capttia sifpofirto e* magnitudine * figqrci * ' *if*
J JL eiuo * capillomm accipitur. xjcjcv.
^i^ruum verocaputp;auecompofitiorri0cereb:ip:op:l
Jbfumeftfignum. xxxvj.
^ Hgnum tfo non ex neeeiTitate bonecompofitioimj eft fi
.gniimtf euim p:optcr vebemeiitiam factu eft m agnuro
tme que mert tf tutte tii maten am multi ? boua opantis bo/
numertrtgnu. Sttfo .pptcrfolaj matcricmuUitudinenobo
num cft figniu&eterminadu ergo eft ejc.ea figura * ex bis que
•beoriatafut:figuraquidcfibonefo:meeft.femi? enim bo/
mimeftfigiiumbocfriBtfoqucabeonata funt vtfi collunt
foite eft:i in alijs oflibu* optime Wfpofitu eft:« d omne cfi £
etus neruofam eft i pleuum s viuidu. Jp:op:ia tfo capitis fl
gura eft velu t fi videae fperam perfircta ceream er vtraqs par
teleuitercomp:eflam.Tneceflecftenim fcuiuetaUe gibbofa
quidem £m fperam pofterio;a fieri i aiitcrio:a:rectio:a tf o fic
n que ejc vtraq5 parte, xxx vij.
£>- 9 tf o tfm occipitium eminentia fit mino: alicui': confide/
a3 ra a neruoe « collum cum alija ofltbus fecundum natu/
ram fi quidem t>ia fe feabenttbue indfgetia materie non £tt*
tfa imbecillitate tatiter factum eft l?oc.3neptio:ibus vero ejrt
Itentibue tiifirmum eft p:iucipitim.3u pluribue tfo fecunduj
occipitmm indigentiam imbecfllitae eo:um que fcicta funtT*
quitur * rarum valde a tale contfngit. fSroffius tf o feciiduro
occipttium confidera capu t eodem modo ctfdem in toto "ma
guo nato fceterminatfe.Sn plunbus * \>ec bona figura facta r
!iccp!?alido9 bonultgnum:$quidam medicouij poftenPce-
reb:um uominant:queadmodum igifccftpofterius *>etermi
natum;fo:mavelutIaudal?abetecomi(Turam.Spine^o p;i
cipiuml?ecpar3cft*periUamomnium0m totum ammalig
co:pue fiunt ncruo:u5 actioneaUpfa tf o pofterio: pare fecti
dum fe in omnibu0pauco:um fenfibilium participat : rnulco
rumtfoopcrattuoumi.Sicigitur anterius feufibilium qul
dem plurimo:um.pauco:um tfo operatiuozum. 5taq5 t>ec c
benet>ifpofitaperrecta8l?abetnaturasftii vnuquodq^ p:o
v :iae.£adem tf o * in anteriozibus capitis eo:um que fut ftn
fronteoeterminatione6funtt)i0qiicfut ftn poftcrius acl
uitatem * magnitudine eius nobie rcfpicictibue a figura: * q
( ut in bia fenru^f.vi0im,6«Itum % cdo ;m, aiterqtru enim
3 itf
JSbev fccundua
ftint eognfttones * fibt muicem atteftantce * a ptfdd^fo nat«
pricipn vtutu* vi 10* p: ciptfubie q ab eo nata ftit. rrr vii|
nryiftmctpaltum timcn opattouu m vtue * vittum crufdej
Jbr^p:incipij foltusfrn feipfum futcognitrce.Boco at p:i/
ctpates opatiouce c\ que a folo puctpio finnt. rr nr.
nrr Ucilie igitur inteUcctua fubnlts fubfrantie ccrcbtt cft co
XL^tttio:tardit46 vo mtellectus pmguiono. %U
XJ SJcilttasvero&ifccndi eft moUis:* memoua perma*
Xunentis, rfj.
Stc vo % Dtffic 4rae ^ifccdi ^urcjObliuio tf o fluetitf. rlrj
f^V Z benc mobtle tn opintombus crt calltde : mauens ve,
VlArorrigide. %\uj.
•-ry-BI?uc vo mu>t videni fcuo fceefle genera cogntrtonum
JXqueexp:incipio fufccpi &iccre:vnum qutdem naturaU
*m:alterum verocrtriufecuDaecidenrtuimerit autem conv
munia &e vtrifqs ratio. rltiij
or \ 3m fi eucratum cerebium erifrit £m quattuo: qualinv
X "rceomnw quc tucta funt feabcbit cum modo i menlU>'
ra vi fuperfluitar ee:quecunq5 pcr palatuimaut nftrcfttfut au>
ree:aut oculos purgantur:? i?ec fcabebit moderare:* mintmc
ledttur ab omntbus quceunq$ crtrtnfccus calcfaaunt « tnfru
gidant:* freficcant* l?umcctant. jrlv.
rry 2UibU6qutdeiufanttbu0crtficntibii6capiHifiunt fub'
J JL ruffi:puert3 verofub:ubei:perrectt0vx>rubci. dfeedtj
vcroquodammodocrifientcscrtfpoiumcfimplictum.i plaj
noiuni neq5 calut fiuut fac!liue v rl vj.
•-prDdire vo op3 que Mcte ftmt * que ftceude funt cogm>
JTLrtonee vt tn bcnc tcpcratie babtt atiombre. ^ rlvij.
Qvecunq} tf o Qm captlloe no m regiontbue tantu: fcd 111
r;umo:um tcmpcrautta,ppo:tioncin Ipabenr tcmpcrart
tic co:um que funt t m cercb:um. rlvnj.
Si tf o caltdtue temperato faerit ccreb:um:£m tf o nlteraj op
pofitionem eucratou :fiquidcm plurimum fuent calidiua fos
tto:a omnia que fctcta funt a btccdn ficnt figna. J6:cui tfo fti-
pcrabitnda*ttacTificteleuia:ccmuniB^obccratiofit in om>
nibus que ttcende funt mil?i partibu8 earum que in cmnib*
tempcrauriie t?iccnde (Unt cogmttoncs. rlir.
•jpv £iiicepd vero figna eius que tn ccreb:o eft caliditii/
V/ tismlpieque piiusMcta funtrubicundiota* calidio/
ra qucmut circacaputomnw qucmocuto vcue fenfibiica.
Zfgni£ak'tnl'
ttoprtfi feotom natotum ctriua in captte nafcuntur t muftunt
qufdem calidiotibuaextftcntibue bcnc teperati* nigricfbt'
tees crtfptfiuntmon multum*ocalidiotibue:fttbtubci qul
ilem ptimu fiunt:t*indenigrefcunt:accidentibu6$o etatibu*
caiui Hrnxt n m.igi'0 plurimum ttltdiifupcrflutrntes vo £m p J
latum i nares * oculos « auree bzeues t frigcfte f>ie funt quJ
do irrep:et>enfibilfter fani funt.iftcpleto atft aliquando capl
t< connnue *?majtime hio quando fcicram negligenrer obfcjv
a.inrl?octale3CCidit:plurimaquidem fednou mdigefta fiue
fuperflua.ifteplenturautem*grauautur caputcrctbis cale#
facientibue c potibue * odottbus * ertrinfecua accidenttbua
ommbud calefaaentibue in quibue eft * continens aer. Md'
I? uc autem mogis fi non folum calida flnt talium natura : feJ
* f?umtda:bzcutbu6 fomnio fcuwftnodi temperanrie bomm J
rur adbncmepiofundt lpfi funr. I.
BifttgidtotiBcJopottetcerebticognirtoed funt plurfmsi
fuperfluafeii^pt^iaeffuftbneetcttptlli rufft * reetf*
tnanetites * poft multum tempue nafcentes fubttles * erite*
p:imum.£tfacileacaufiefrtgidi*leduntur:* fcn ide tepu*
lefioHie catarris * cotrijis confumunturmecft tangentibus c«
lida que circ.i caput ftmtmeq^ infpiciuntur rubea:* oculotu j
vene mutfibilee « fomnolctiote^ quodamodo ftmt. \U
£> 3cctoii9$ocereb:i cogntttoncemon ftiperfluueft in cfr
JOflurtonibue*fenfiiumperfccrio: vigtlantee tfo fttnt €
captUoefotttlTimoefeabent cittfltmeq$ pioducunt jiati cri/
ft>oe magie cj rectod calut m bteui fiuimfnimidiotie vero ct
rebztcapilli fiunr ptauiauon omnino calui fiunt * fenfue \>t
betee ftmr f fuperfluttarum muiltitudo:* i>ec qutdeni ftmpll
ccs biftemperantic funt. Itj.
a0mpofitaquidemcalida*ficca:pzima quidem eft 0m>
quam non flbundMitee funr m fuperfluiratibue: fed g>
fecrt fenfibue:* vtr.tl itnTtmi * calui fiunt ciriue: ptima rameii
feneratiocapiUotumcitiiTimaefteiocpleniiTima:^ nigri ca/
pillt a crifpi fiunt * c.iltdt funt raiigcnribue caput * rubicundf
t>fq5 ^ ftatue rempoza. Itij.
B3*eror>umiditae ciccedat caliditatitparum quidem
fupcraggredicntibue vtrifcfl mediocritatem fit bonud
colott caliditae:* in ocult* vetie magne:* fuperfluitarc*
flurime mediocnter bigefte * capilli rectt n ftibtubci <r n8
calut fiuut faciUMReplenrurautem f grauanturcapttaac^
% sii|
JJbcr fecundua
kfacfentibu&fito &umectcutur:multoma8fiflatfm fop*r
abundantiam r;abeut fuperfluitatum.Ouando tf o ad pluri/
mum|?umiditatis*caltditatiavenermt egruml?i6 caput f
fugfluttatibus plenum * facrte ejc calefaaentibus z ^umecti/
fibue ledttur • inotus $o pie femper contrariu6:opttmc $o
inbo:ea&egunt:neq5excitaripoflentvfq$ad multum:* ad
fomnum conuertcntee feipfostfmiltter * grauantur bo:mie
tee:s vigtlantes:* fantafias vtdentsfenfue funt impcrfVctf.
& tfo multum temperato fit calidtue cerebium : parum Vo
fcumtdiue remanebunt caltde crafeoa cognitionesrmtfcebu rc
t ur autem eis leutter (wmtditatis cognitiouee velut ecoutrs
rio n fi multo qde fit l?umidiue cerebzu? paulo tf o calidiue:
mamfeftc quide erunt vefeementee buund tta tis:leuee vo cn
Itdttatis co£nitione0.£luta (\ qualitatee inteduntur : * figua
€runtintenfiora:li^oremtflreremittun^ ftgna. Coie *o ra/
tto eft i?ec \\\ omnibue fon coptoionem &ifteperati je. liiij.
HTfogide vo fimul a ficce crafeos cerebzt frigidum i finc
colo:e perficiunt caput quitum \\\ ipfta eft . Sempenn.
cpoztet meminifTe eiu&que \\\ pzincipio fcetermtnatiouis b< t
cta funt:confiderandum autem quantnm e* l?umo:um craf
4ialteraturquectrcatUudfunt:flatim^o fcutufmodi crafea
fine veuie circn oculos funt:* a frigidt* eaufis cito leduntur:
tdeo ineqiualtter funt foui.:HUquando quide leuiflima ffit ca-
pita:*n6funtfupflueeffluxionee:aliquado $oco:rifte a cw
rarriempmncaufiscitocofumunf.Senfusfoeia in puerf/
cia qufde pfectt> puectie tf o emarcefcut citiue. *k vt bzeuiter
fcicam cito feuee circa caput funt omnes ideo canefcunt citft
CapilU tf o eie nati quide veniunt vi* erillee a ruffi.^ccedcti
t< tfo tepo:e&ommitcquideampUn9fngiditate $ ftccttate
non calui fiunt plurimmecontrario tf o ft accidat (iccit^te qut
dem ampliue bommari r;umidirate:frigiditatem tfo calidtta
te parum Ipmufinodicalui fiunt. Iv.
f^Dmide vero *i frigide crafes cerebii grautter faciunt
JL oto:mientee?fonmolentos:'x tnutitce ferifiW$~*factIc
p.iaentee a frtgoze i facile repletoe caput: * faale pactenteo
eatarrum t coin^m neq$ calui fiunt fcuiufmodi. Ivj.
R^ec igitur fttut figna e a^ que in cerelno crafiuj. I vij.
a36r;i0ergotendeu3 ad vnuquodq50:ganumfeufus tci
ee coguinoueo tranffereua te fce alio ad aliud * fufnaet
Wro tn ocuits tautum &icere. iriih
*** --%egnf0alfrni
(f gtok Bfctincff crgo tangentibue ocult mantfcftefBnt caltdi* (X
*&Z,mouenf ficiUue * frequcnter a venae latae t>abcnt:caU
dt ftmt omnee fi.frtgtdi ucro qui l?is contrarij:l?umidi qui/
dcm qut mollee ftmul <z multc l?u midita tie fiun t:fica ucro $
fcurt fimul s artdt funr. Ujc
^ry X leduiif qdem a fimilibuecaufie foe cr£)irt facilenuuJ
\^A tur £ o a cdtrflrijs fcd modcrato vfu. !jc
BX fyoc communc ni omm cognttione crafeoe omuie p>
tie memihifle opo:tct-. \xt
*» :Hgnitudo to oculotum cum ;ppo:tione qdem f opev/
S3H.rationum tftute multttudtncm fubfMtie eiicrati ex qua
oculi facti funt oftenditrque tf o fine pi& multas qdem fubiti/
tia: fcd non eucrati t>eclarat.K>aruitae vo oculo:um eu;ppo3
ttone qde* tftute opcrationif : paruam cjdem fcd eucratam
&edaratfubfritii:exquafactt funt oculncumno #po:tionc
to quadam % vitio opatiouu rmparuam fimul * mutilcm eflc
flgmficat fUbftatti ocuiozum. Ijcij
£7Y & tfo quc funt fecundu colo:ee ficopo:tet fcctermfnari
VlAglauciqdcmoculifplcndcntce^umiditatc pura* non
tnulra:lumiuie fplcndidt funt conttncutiamigri ♦o ecotrartot
mcdij autcm funt fru mediae caufae. \x\x\
6t,aucue tf o oculue autpptcr magnitudme aat fpledo
rem criftalopdoe aut in fummo pofitione:aut per fufr/
tilie i aquofi l?umo:te qut efl £m pupflUm paneitate *z puri
tatem fit oibue qdem fimul puentetibue funt glauciflimi.Sf
$o l?cc qdem l?o:um adfiut: t?ec v o no:magie a mtnue in gla
ttcediueconfifrunt. * Ixttij
*r\ Uger tf o oculue fit aut jppter in p:ofaudo pofitioncm
X &au t ptopter paruitatem crtfrallopdoe aut q: fplcndtdu
«rutilanepcrfectenonefbautquoniam fubtile frumtdttm:
mttampUueautpurum ttoncll:autp:optcrqucdam l?o:um
nttt ppter oia natum eft ficri magte i mtnue tn eie queadmo
dum t»ictum eft p:iue. " trv
^>-X>bttlcqdcmr;uiufmod!l?umidum aquofittec ampli*
Xy factunt r?umtdio:cm fccmonftrat oculum queadmoduj
ft fptffiue * mtnue fiat ficao:em. Urvl
GTfttfrallordoe ucro fiqdcm fcurtue f\t ficcio:e opcratur
oculum sfi ucro molliue rjumidiotcm.^Jta uero vt fi qd
fUperaddatur contempcrantic fubttUe ficcionm:ft rcro fccll
ciatcontrartum.
otl
liberfircandue
«TTfJ-tr» ftrtmdifccuiidi Ub:itt#ji&omini£5alitfjiqU<r df
tt co:de.
-£co:dfeautcm crafibus
t>eiucep8 Dicaf pus bec commernor jtibu8 no /
bi8 qd vnaquicp ptem calidto:e? aut fngidid/
rem:aurficcio:em;aut bumidto:em feiplafa/
cta crt*e &ictmu8.n$ ad aliqua alta coparircs^
tucuq5cnico:fi.nquad:inatura frigiditfuuu multo calidius
<(! frn crafin caUdufimo cercb:o. i j
|Stf 3Udio:i8 ergo vt ad ,pp:ium modu referam^cotdia f§/
i4" c otXxk ^SRfi^ infeparabiUa qdem a famttiana bec ftint magiittu/^
do rcfpirationi8:* pulfU8 velocitaa:* frequetia* audacia:*
<■ W*4v od actiones imptgru.St vcro co: ad plurtmu veniat calidtrai
tis:furo: eit eie % maniaca cefiden tia. £ft autem i p ilofu? eia
pectu8:*quecirca l?p pocundrfa * (>t8 p:ortma:m plunbua
vero * totum co:pu8calidum cr. caiido co:de fitmtfi majctmc
contra operetur epar^tcentur autem paulo poftertu8 toti*
<o:po:i8 cognttionc8. nf
aSt au tem la titudo pecto:t8 ca!id i co:di8 cognttiomifi %
buic aliquido cereb:um marime ptra operetur quan /
do aute fpuulio medulle magnttudo,ppo:tiouaU8 eft itti phi
rtmu:* tanta fant fpoudtUafou magiittudmem cjta fpinalts
meduUa:itaq5 ? fptua tora.£oiiiungunf vero tbotax ad po<*
lierio:em ptem 0m longirudtuem qde^ equalie nietbafremfr
fcdm latttudinem tfo cum quadani ,ppo:ttonaUgroiTitudinc
fpo!idtliu:piunctio fit fon tlla" fpinaj cum tf o calidttas co:di#
triatafueritau0metabittt>o:acem.t.t>ilatabtti5m £mam gfia
tiouem ,ppo:tionabiltter t> uiii8 caUditati8:tdco etiam t cunt
tnparuocj[demcapitetl?o:ai:pofit <? fiierit:maytma^m coi fit
eognttto caUditatiejqft vo tn magno pu^mnyime * fc>oc,ppzf
»m fignum eft coidis frigidio:is:fi vo ,ppo:tionc feeat cuj c«
pite:alij8 fignt8 &eterminandum crtt X>e co:de ita vt tx tt?oi*
<t8 cjtitate ml accepturue f\e. tttf
XTTl fngid io:i vo co:de puUiie mino:e8 funt coplcctert •
b* n5 tn er necelTitate tardio:e8 aut rario:e8. v
SpiritU8V\>fiqdem ta"tonitno:tbo:arfit$toco: frigl/
dtus pulfib*eft,ppo:ttonaU$.Si tf o tbo:ar mato: fucrit
fm cjntate co;d«? frigiditate i w mmojern tantum;fcd cardta
Zt0ni£alitnf
ron bedaratpulAim natura. *f
rri aieaittmidit curiofi:Ttt63u€i0pfloirP9€5 pect*:be
'JL puitatc^oet^tcrmitudut^vtpuus^ictiicrt^ boc
vero f &e totm* coipotm quctltt.ite. vif
B^fccu tfo cot pulfus operaf &uno:eo f furoie no jrniptfi
qde:fed rVrocem f Difticile plocabilem vt multu* to * to
Irum coip^ficcu fi w6 epar ptra operef .H)umidto:td ♦o cotdta
figuafuntpulfusnnolles-.f contaetudo f icile mobilt9.id tri
c f icile placabilia i totum co:pus bumidius : mfi ea que fnt
ep ar contra operenf • viij
Secuducopofttionem *o £maru cjliratu bifiempantteco:di0
fic fe b ibet.calidi qdem * ftcci coidie figna funt pulfus t>urt «
mjgni* veloceef tyifltf ft>inr>fuutmagni:f veloces f fre •*
qiete9:f multontigta ad velocitate nccedut:? frequetta noti
erefcete £m ,ppo:tionc co:dts tbo:ace. it
©Hfctiiu pilofiiTimi funt bi £m pectus f bf pocudria:ad
.lctionea vo parati f animofi f velocea f rprintci mo:l*
bus:f emm furioft funt f fctfficile placabile9:be rotius ^o coc
f>o:ts crafi adbuc f tboiactfs ampUtudine,ppo:tiouaUter b»
que pu$ Mcta funt setermtuandu eft. £
©itfofrumidtkisoprtnueritcii calidttate:ptlofi qde tmnuti
bie qut £ue otcti funt buiuftnodt f pati ad actiories nb miu*
iIUs:h5 tft ferocioies tn taro:e:fed tn tri tni patt.Tpulfus $&
tnoleaf magnt f velocee f frequetes f fptrtt*tbo:ace qd' p
potfionaliter fe babete co c\\ fcn eide fotm J ertt fU'*6 pnifib*
jftmote tfo ettftete tito velocio: f frequetto: eft pdtctis fpt
rttuo cpto f tbotat mmo: mult.i f>o couerfione £m crafim fi
eta f m arime fi fm bumidttatem icctdit bec pterea que btet j
funt adbucf m putrtdaaegritudineaer co:ruptie f putre^ -
fcentibueinei0bumoi!b*incidut:f erpiratiouee maio:ee«
vcloaotee infpirantibne f tn pulfibue fifroles velor. «
ipw X> mdiotee ♦o f frigtdiotie co:die figna:pulfim mo!>
J. ^lee * pfttetudo timid i f fotmtdulofa f pigra.Sunt ^a
f nudi pjlie bij ^5 pecto:a:f miutme trafcunf :f in tra n^ futit
parati.(Qd ♦o arca tbozace f totu co:pue bi^ que ^ua btct*
lUnt fitv t>eterminandum efl. xii
Hmtgidum ^o f ficcumcoipulAte c\c}em Miro^operaf
f partto6.Spintti0^o fiqdem^ppoitionabtliter frigtdi
tatiparu^tbotarfitcompetetearfiuero maiot.rarum f tar
dutn.minime vero oium ir4cun<U;l?ij coacti^ameu aliqbuti
Xiberfecundno
trtfci feruatimcmonlStint vero i t>i non ptlofi pectow <#
U5 ma.rime.23eparuitatc uero tfcowcis % totius co:po:is fH
gtditatc fimthtcr &eterminaudum eft. jciiJ
QlHum communc tn oibns \?w que t>icta funt comemo'
rantea quod quecuncB t>e mo:ibu9 attt nuuc aut f m aii
fim aiicjj; fcripta funt owtionem ad agnttionem crafeos : noif
p:o bonie aut ptauie mo:tbus ejc prjilofoprpia cycerfitatoy:
fcd p:o naturalibue vnicuiq> fcictum ctf.
Zertia pars fc*i lilni tegni bominigaheni que eit frc epate*
Ibrtfe vero calidi cognttio>
nce funt ueharu amplitudo colera rubea tnul'
ta.TJn tcmpo:eueroaugmafhce etatie nigra:ca
lidio: ettim eft laitgute ei6#;ppter boc vniuer
fum coip"calidiii9 nifiea que ftu coi cotra opc
reufttenfitas uero eop que £m l?p pocumjnu a ventrem. ij
R'iftigtdio:i8 uero epatia cognitiones anguftta vcnaruj:
flegmaplurimufanguisfrigidio:* vmucrfa co:po:t*
feabitudo frigidto: nifi ea que circa co: calida fuerunt nuda
piiie krpocuttdria *i ventcr. uj
B5ccio:i8 vero epatie fangufcqmdem fpiflio: n paucio::
vene t>ure c vniuerfa co:po:ts t>abitudo ficcio: vel
fcurio:. \ iirj
f^ DmiiJiorid vero eparte cognitione6:fangui9 qdem pto
JL ™ rimus *i feumidus vene aute^ mo!Uo:e*:ita vcro * vrtf
uerfum co:pus nifi ea que circ^ coz cotra operenf. v
02f Udi qde fimn! i ficci epatis figna pilofum l?p pocutv
.drmbejrtrum .fanguiafpiiTio:* paucio: amara coler*
multa:circa augmaftiea $o etatem nigra : veitaru amphtudo
* fcurttia ita tf o *i vuiuerfum cozpua vi
QShditae fiqdem a coide prumpens vincere potcf! pi5
pentem ab ep^te frigiditatcrmquemadmodum * frigidi
ta& qujdem cahdttatem. vtj
CT Uccttatem fa> impoiTibite elt ad contrarium a co:de r>U'
Xj midio:i facto adducf. vitj
m£d ia vero eft que ab epate bumtditae eoiuj que bicta
fuut:*magi9fiquidernabcaque inco:de eft vmcif fic
cttate $ (iccim ab tumidttatc. ix
Ztgnt0ah'eni
m^nttd vero ealiditate amplius aut mtnus frigidirare:f 1
cile enim vincitnlia eft l?ec earum que ab epate p:o:um
puntqualitatum. x
m&nife(Ki eft ergo qiii ft. i\\ idipfum coneurrat £ncipiop
vtrouiqj crafeertotu co:pue pfccre circa eas fcifponef :
fcicenf ergo paulo pofter^toti^co^ia cognitiones. %i
f^ Emidum qdem fimul s calidum epar minue qdem cali
JL Mocriccoeaquecirca feppocudriafunt operar ptlofa.
iplunmum tf o fanguine i vetiae magnas * coigie feabitudi/
nem ]pu m ida ? cnlida ft no ea que circ^ coi fuut cotra opereti
tur.Stto ampliuavrrifcBquaiitatibusauertaf abeo qdfe-
cundum nam p:umpte confumunf a cococrptm ijs s putreraci
cntiinieegritudinibueadbuc^omagiefi plurimu augeatur
&umidiVpaululumtfocalidum:fiuero econtrario parum g
dem feumidum : plurimum vero calidum:mimme uero ci/
coct>imifiunt. jrij
ip^ Dmidius tf o « frigidius epar line pilia quide^ feabet (>p
JL ' pocundriunufanguinem uero magis operatur rlegma^
ttcumcumvenarutn$racilitatc« vntuerfum co:pusfuniU"
rer fe feabens nifi ea que a co:de funt ad contraria illud tranf -
ducaf :fri$idurn vo * liccum epar pauci fanguinie *i gracilium
venarum efrictt cotpue:* frtgidius i \?y pocundnu nuduj pi
lieanfi ^ l?ic vincat co;.
O. u ar ta pe lib:i fcdi tegui fciTi galieni q elt be tefticuite feqtur.
4Efticulo:ti5 verocrafieca , r ^
lid^guidem maamejgcjicrea efr -Emafculorus^ kTt- ȣ
jjencratruc jjcjti^pubefcut eis gtes genitalea^if j
^f^a^verqcrafioeflcontrarta- iij
Ibumtdaqde^multtfcminis* feumidf effcfic
cnueroipaucireminiscfmediocriterfpifTiefl. itij
02ttida ucrosficca crafiteifpiflfi fcmiuteeft:* maximc
generatri* mafculotu:* citiflime ad collum ejrcitat:a pt%
ctpto etQO % rjuiufmodi citifTime pubefcunt in parribu* geni>
taltbus * in oibus in circuitu fu i:fur fum qdem v(q$ ad regio
nemcircavmlnlicu:t>eo:fumv"o vfqjad medium coxarum.
; t^ulcowif eft fruiufmodtcxato ftti0^dreilfrem:citifnme
wol^Sf^cogaturn^t. v
Ifctr$c6dn*
OOnttenfeWftadeealtditate* bumtditatepflofiqdcni
.miifbutufmodt bif qui Dicti funttmultt tf o femini8 ma
gi6.no cocuptfcunt vo magte alt j*. Sufficiunt vo fine lcfione
tn.igts vcncrci8plonmi6.Si £o fatt8.iugea£ vtr.iq^tcalidu
« bumidumo ftue lcftoue abfhnet a vcncreie. vi
fr-vo iii dr Ct' vtro fr ^' * fcumidf *> m cri *fes fiunt tefticuUmuda fl x
i r • ]. «^J unt ^* f u,,t ,n arcwtt* pili&* tardc coire incipiuntmc
h^yr^d, qjvcbemenreefuntad operatiotie8:aquofum vero*tenu<
gemen et6 n parum geueris vel non generau8:i fi gcnerat te
Itiina6gcueran6eil. , vif
Stcca qde * frtgida crafte ftfle qde pturimus ct que frjicta eft
j^uU crafr.fpiflTue vero femen ei6 * 6tb*magts eriguu. viif
mOtiue vo eo:poii6 1?abttudine6 bicte qdc" funt ptiU6 iii <
t>i8que aflihulanf' coidi c epatr.froroinaf vero ItmiUm
«lo vebcmcntio:em Dabctie memb:i$liber £marum qualita)
rum qua6 * opatiuae nomfnamu** \t
rri OtWQ *ocov&i& tMbitudo in illfemarimr bfftcrntf pri
J JL buequeeucp videntib^mo fubiaccnrmiufcuUvofunc
l^ie ofbueofTibuecircuuolutu copofitequedi carnee funt
tx ftmplict * pim carne * ncrui6 qbU8 b* circunuolute func
•pio pma citi mufculoir fu bftitia bec eft vracft ad eoe tfo c6/
tienieria )pcc xtfop velut riiii quedi funt nb coplectetee eojr
|Ubftitii:fed feruiete8 ad pferuattonem. jc
«jp\ ?cettf ic^tf * eo^ cr^eoe cognitionee £m bn tempata ba
Vy bitatione.pmutit cuibifrepcritje regionu ctttce frn fc
fo:mite8:« co:ruput qfda" cognincee-.ita tf o a ftn bit tcpera*
ei rcgione t$t mcflte fcigm foliatiqsnuduerponat n pmtt/
tabtt eaf cegttftwe quecwtf ft colo:e8 fUnt:* in mollicie <rtt
duricia fon cofiftetii.Si tfo vt btt tcmpataefr regio:»ta c ipfc
bit tpata bicta vtaf .ne<B erut^in fole iaceat nudus vnaqnaq*
^ic plunmumec^ vt qdaj mo:c $$ini$ m vmtna t^egene^fic
<te crafeoe bemiftrabfii flgna:quafi in pi* igrf tn oione futit
ra *)ttedam°iam intetlectum eft. ^ rt
OOmpetctt6 ^o crrfese co&xitionc* £m totJ awti8 babi
rodiitc funt:colo: qde cr rubeo g atbo comirtogtCapit
li vo rubet^ mcihomterjnixricrilfeijvttn ptunb*: mt&ipcrv
ta6 vo carnofita8 in $titate i qttalitatejmedium cnim pfeetr
cfi buiufhtodi cotpne o?um fnpfluftatti vt becMcaf « tntetlt
paf ad b x.nccefTe efl enim ft>tflu5 co:pu8 ad boc bicrf fpifluf
^teuuefinulircrad^uc^mulramcantcm ^abcnd? pauconi
X*gw0alienl
#antcm*aMflrum:*mncrum:«motle:s Snmtmtf pflofumrC
fiudumpiU6.nibtl tgtturl?ouimeftmediocrc:fed quafi po >
iicletiregutaadfiimmumventt mediocritatis vniuerfetvt
taugetib^qdeiicqsmolle neq5t>urum appenr:neq$ alidum
neq5 frigidu:videfib*tf o neq^ ptlofum neqi ntidfi pilts : ncqf
in-oittJm :ncqj craflitemeqs aliep alii frite tuteperittam. jrij
QXJecuqj vo tempato caltdto:a qdem flunt 116 tu fcumtd*
o:a aut ficciota ftn carue.&e I?i6 eitf ^fcim ratto cft:ap/
p aret qde * tigctib* catidio:a tito cfto fcdm craftu fuut cati >
4io:a:* pinguedtntemm* l?abctta:coto:e ♦o rnbea t nigroa
€aptll06ljabeiitia. ntf
Hltatdsori* crafeoe coigte figna no pitofu* 1 pinguc fri
gid»trigM^.Colo:tfoeo£cucapilli6 magte ruffue:
tnfta tf o fngidttarc eriftcte Untda quodiwo e aro.fed voct
re?fuerudo qbufdimedico? e t>06 talcf ptubci ccloiie.Tiitf
SiCvaf craftegracitio: eft * t>urio: bti tcpcrata tato $to fic
cio: *tiiz$o ,pytma figna funtl?i6. *v
• Ebumidaueroaliafigua quidem fimilitermagie carv
l nofa vero « moltio:. r vl
• Z £m*6p?tationem rMnnrum qlitatum qua fiunt Mftem
_ ^ per .itie copofiti coguitionu fo:mi ^nt:caUdaqdc^_fiC^
c^ crafifl pttofio: « fcurto: * alidto: * minue pi7igu:6cff*grlt
ctlliei uigricapiUi:fi$oadampliU6calidita6 veiiut* ntgrt
colo:i6cutt6. xrif
tf^Bmtdatfo*calida erattemollio: *cattdto: ftnulto *
J. ficarnofio: opttma crafi iucptu 5 aucte fuerit vrreqs cjlita/
fc6.2td plurtmum tf o aucte putrtdte confumif cgritudmib*
«cacocbimicitofiunr.Sic^oparum qutdem bumidio: fir cwcbm»
multo uero caltdto: mollio:e6quidem parum temperato t>l
tale6*magi6carnofi:pilofio:e6 non modicutns tangenrib*
non parumcattdio:e6:ntgriverol?i6funtcipilU searonoif
line ptnguedine.fi vero parum qdcm fitoltdio::multo vera
|?umidio::molU6 cft l?i6 caro n multa * colo: comirtue tx al
bo 1 rttbeo et tangentttuj6paululum calidio:e6: vniuer falL/
fcrjwoc5^tcercq?fmcoputattuacrafeo6 fcmper b naltfTa
ijualitati6t»fiabunffigna. ^TvTiT
•yj *^igidaToet>umtdacrafi6paululuqdem vtrtfqsaug'
jVI m etatto fine pili'6 efhct alba cr mollm tt fptfla ct pfgui*
fi vero amplt U6 alia qlttae augmctef confidcrantur figna qu i
<km ftti ff?oitioncm augmatfationteqCitatu.eolo; vero c6
r
JJbevfecandm
opfllts magte ru ffus quemadmodum * plurtmfi vtrifi^ siug f
tnentatis Uuidue fit m cta cutis colo: :fi tf o tnequalis fit aug /
tfKntatioqUiUitatum.&ominabunf magisaugmentate quaji ^
tati8,pp:iafigna. xix
jrr% vero frigidum cnm ficco equalfter augmentef matur* -"
JO liter cwurn i gracile feabef eoipus <z non ptlofum s tm -
5enttU rrigi(1um:pinguetiouerorimiliter ert niets* gracili'
busejciftentibusDifperfaefrper carnem.capilli vero «coloi
jpponionaliter funt menfure frigtditatis. xx
Dfictdete vocalida ificcacraG tempo:eper migmaftict
etatfcmfrigidam cficcifrabitudovotaUiigracilis qd
fimuU&ura *melicolic.iefr*,ppterea nigra fimul* pilofa:
t>iiante tf o altera qualitite muttmattera vo parii a medioer*
tnutata tmabunf qdem &i1auti8iigna:niediocre8 vero erunt
dlteriiiB cognitionis. xxi
Xin omntbus tfo que pdicti funt * qua tyidih funt:c6i9
agnitio crafeo8:fiqdem facile frigefcens fir pareuut fri
giditateaut rantate fit:fi vo btffiale frigefcesraut calo:e:aue
fpiijitud we. Si vero cx t>eficcanttb*fit aridam * ficctim a t>if<
ficilemobilefiaterficcitatefitquemadmodum fegrauef (m
midue ab r>umiditate. xxif
OOnfiderare vo op5 * fi fimrte ad tnuice oee mufcuti aut
non fimilem crafim feabent fimul. xxiij
£j Hmiliter op5 confiderare tn omnibus quititatem tnuo/
J^lutojzofTium.aUquando enimgracttto: viderlefle para
itotiexiften8gractUo>$tum ad mufculo8;fed ;ppter angufttJ
offium tali8 videf" ee appareii8.5imiltter autem * fpiffio: vi
drf efle multotijens nou ppter amplitudmem oflwm fed p>
pter carnts multttudtnem. xxiitj
Qt)e aucta % t>iininuta * twio: i moWiot bum fit ficcio:*
aut r>umtdio : appet paru p8:fiqde pauca % fcuratliccio*
fitf o multa *i mollts fcumtdio:. XX v
SimiUter vero t medie regtonee fimilespartes fyabenrium
co:po:um aut amplio:em:aut mino:em l?umiditate5 in fetp
fte continente9:aut tenuio:em :aut r>umtdio:em:aut ficcKV *
rem:t?emonflrant partem:r>umida qdtm pare eft vbi tenuio:
*ampUa8eJfr>umidita8ficcatfo vbifpiflio: *fimut mino::
ipfi9 tn co:po:is (olxfae partes vere folidae * ^mae ftn nul/
lum modum poflfibtle efl t>umidio:e8 f*icer^ i fed fatis efl fil
qs p:ol?ibeat eas ftcc^ri non citojeas vero cottnentes rersiO/#
tiesUtcet
Zegni Saliettf
ne&Meet reptere feumiditate aut tali. Ud tf o £p:iutn d! nutrl
tnetum uTcg gtes feabcntiu er appofittoue uo per vaft factu
commume vo feec ratio eft oium ptiumw fce t>oc bicei pofteai
tn faturum * egrarum caufarum ooctrinamunc vero que fc
quuutur&icamue. 7
CUnntags rc5tltbMtecjiit biiigalienibe vctrisfcifponefeqt X)cMa(vi4
<£ntrfe cogmtiones natu
ri qdem ficcio:is: veloaus fitientes fiunt * par
uudeid fufftcttpotue? grauanf amplio:i:<z flu
ctuationee frabet c fupnatat fu£fluu m ei0:ci»
bifqj gaudet ficcionbus. i)
B>umidio:ia vo vetris figua fi neq$ fitietee fia t *i amplioie |?a
miditate molefte ferit cibifq* gaude* l?umtdio:ib*. \i\
OHUdior tf o uatura vcnter Sigent qdcjiimeliug cp appc "
cat i magtd queci% tmra funt natura % btfficile mutabt
Itaagaudet ♦o calidte cibie <i potibusmeq^ a frigidis ntl?il ledt'
tur £m moderatum vfum litj
*rr Iftigtdue^o nS venter a^ctej^deyn bonufofrtgerere
JtXto jion boiiue marime quecuqs fciffictle mutabtlee* frt*
gidi ctboium fiuuhaccefcunt enim cito m eo ppterea * acetde:
eructna*eftl>uiufmodiv£ter:*gaudet qdemfrtgidie ledif
^ofaciltusimmoderate vrepatavo ertrinfecus ei aecidenti' '
buo fngidis uon fert eo p t>iu turuam Wpofttione qucadmo
dum nec& calidue caltdouun. v
£Y % cgritudinibue tii in Vetrc Wfleperitie in boc &ifferut
l*A a ualibuefcn quod contrana pcupifcunt i nou fimilia:
quemadjnodum^naturales. vi
£>*£cudu copterione $o in vetrc t>ifteperitic copofite per
JO fimpticiu eognofcuntur compofitionee. vif
■jp\ U ligenter vero opottet adt>ibere intellectus feie que &t
V^/cta flunt Oifcementea ea ab I?i6 que toicento fuut:n6 (o^
lum enim veter fitietee i no tirtentce operat*:* frigidum % ca>
lidum potum fcefiderantes-.fed etiam ea que circa tt>o wccj *
cpar?coi?pulmonem. viii
^v- £d 4>pter l?o:um caliditatem fitientee infptrit ampliu^
Xj i errufflant longius:« feutiunt f m tJ?o:acem cauma uo
^i«madmodumqui (( ppter ventrefm ^fpocuckiii patiiutf
h "*
if
liberfecudu^
caloiem \?i qufde bibentes non flatim qutcfeufittet frigtitt*
potus fiHit magid eoium ftttm $ multum caltdue : rcfrtgerat
autemeo8*fri$idueaerinfpiratus:uibil alleutaua ejc ven/
tre ftttentesitta tf o * econtrario feabenree a frigtda infptratfo
ttefeufibtliterleduntur^m^xtme^eciHcognitio in pulmo'
1110 fYigtdttatequemadmodum frigidum iufpirantee fentiut
manifertelefionem * tnfri$tdattoitem:ttacaltdum efleie ami
cum:fed etiam flegmaticis fuperfluitateeloqucntca* CU5 tuf
fiexpuunt. ix.
B^citatcBtfopnlmonfefine ft?perfluitatefunt % purc 9
flegmate:* vocem l?abetclara:queadmodum % fc>ihdtfci
tea obfcuri qutde * rauca' operanf voces-.tneurrut aut eie ftt
perfluttatee magts * acuttue loqui volenttbus. U
XkiOutfoipfa voctsmagnitudo a caltditarefit quemad/
* moditm neq5 puttas .1 frigiditare ftt:fed \?oc quide* ab>
amplitudine tracfcee arterte fit*ejrerfufflarione vcj?emctf
ttoii:paruitae *>o cohtraria fequttur. xU
""V^Zaq^ neqj femper neq? p:inetpaliter:fed frn accidens %
jJL^ejr foli8imrur.iltbU0crafibu0fupuenienttbu8non feq/
Htr xocie m agnitudo * paruitas. XU-
QDoniam tfo feuiuftnodi oigampiopter crafim facta fut
talut fctltcet ampl.1 vel ftricta:taliB vor confequitur:^
frterca ex vocc eft altquid &e naturalt crafi colligere . £tenittt
xox teui6:leuttatem tracfeee artcrie fequityr « afpera:afpen>
tatenvleuttas veroarteriecontemperantiam crafeoe fequi^
turMfperitae^oftccitatem.Hfperitas fiqutdcm incqualita*
quedameftfecuudumco2pti0&urum:arteriam vero oper*
^'o^i^ tur Mtram omtomerum partium eius ficcita«:itnquakm $&
ciU8t?tfperfel?umtditatt8indtgentia:.ideundem fa> moduj
tieqj acuta voc natura ftnc angufhagutturismeqsgrauie finc
latttudine fieri potefhflugufha enf naturalie filta eft frigidita)
tunampfttndo tfo caliditati3#poitionabiliter*o naltbua Wf
tferenttje voc\i que £m pafltone pficiunfcoguitionea cxiften/
tes effictcntium caufiiz ftmttoe quibue otbus t»c fcis que bc
voce sict^ fttnt Aifficientcr &ctcrminatum ert. xiif
^ry^Xtc tfo animalie p.irtes que tntrinfecus funt non leuea
JTl.l?abcntcrafeo0co0nttioiie8tentandii eftrtame ea quc
«dtuuattua 1 noc£ti icognofcerc:ampli*«0m nalium pot&ia
rum opatione^ctueftafftintertiolocotecaufie q vutuf/
'cwiufqj 1 potenrie *twt^ % vitij t?pmuwtr* cft crafie : crafcof
ZcgntSaliVttt
tsfitnt eOgnttfoncG i fpectes tyicte funt. ttitL
ave $0 ptopter magnitudtnem wt plautiattonem : oat
uumerum aut pofttionem labuntu r :ira fe babeut. CLue
<unq$ igttur cadunt ftib fenfu coguofci facilia funt £o:u5 vo
que uou cadunt fub fenftubec quidem fcifftcilia fut ad cogno
fceudum:frcetfoigitotafuut. %v.
aHpitteigiturmagnitudocfiguri* cumeo cerebit ma
uifcrta eft vt pnus Mctum cft:f m l>oc$o i tboiacie : tta
Vo * quccunqjlabuntur 0m l?omoplatae:autbumeroe:aut
tnacbia.-au t cubttO0:aut fummao mauusMut b r fcbtott : aut
lurae:autpede0:noneft«Mffictlccognofcere:tiue fm plafhta
tiortem lapfum fit aliquid taliurmfiue 0m magnitudines fiuc
f m numerum aut ojdinatione c6ponenttum eamtanifcfte vo
o operationum in vnoquoq$ftmt letiouee. xv;.
aM vero que mtra co:pU3funt:non omnia funt cogno'
rcipoiTibtlia. *vij.
Q£ntrem fiqilidem cutufdam tta paruuj * rotudu * ,ppe
ftim iuxta l?ppoc6driu vidi:vtmanifVfteapperet *ftn
circun>cctionepp:iacr vtdetibU6ctangetibus:timtliter: vidi
* veftcam euiufdi ertra potita * paruanta vt ft aliquado tar'
daret ad egefttone viimy tumo: circufcriptuo apparct:mant
firftemo tfi alioy que intrinfecuafunt manifvftam fcedtt mtbtf
cognftione altqu£do:temptarc tamen op5 cognofcere vt pof
ftbile efl p virtutem * vitium eojm fi no £m ttfciplin i certaj
fed 0m c6tectur a quandJ artificialem. y vii j.
a£lut ft ita accidat epati vidi quofdam tam t mulroo gr*
ctleeqnidemvenaababente0:ficutcolo:e *o vniuer'
fum coiptte:* ti paulo ampliusctoi intulerint: vt magts a fint
inflaiitia^fpiiTaccjlutinofa:b09quidcm velutquodam pon
dere fSm fccxtrum bppocildnu fentietee iu^fundo: boa $o
eum ertctioue quadam bolentcwin bfe «rgo couenicne ef! g
wum efle epar a anguftum m fnis entibus. tir#
*TY^terum autem vidi flegmaticum totum fm babitndf'
JTLuetmvomente tf o quottidie coleram cttnnam : agnout
crgo opo:tere me egefltones eius vtdcre:? mttume babueir t
fellis.Ccgnouiergo ex boeflguo fcllcu bumoie emttrcntc;
fotumuonparuajeiuopartemiu ptlleron venrristrdfmit'
tere vt in quibufdam apparet ammalibud. r y.
£V 3t quibus mauifeftum eft q; in rcmotie a fentibtis va Ide
vA pioncit ad cogmttone examtpontifa opparentiu^ mi'
B> H
UberfeainduQ
tftoium woticia «ogattonum* vtilitatum iuuetfo. QufcScjf
tgttur cogmto: effe vult fiait t>ictum eft uunc lapfo? co:po#
lit anatpomtjs et ererccndum eft *i operatiouum i < vtilitatft
inuennonibus.Scriptum eft autcm t>e omnibus !?is fepani
timinraijsiicgocijsDcquibusmfiiie tottus o:attoni6 t>ice
turgratiacognofcendiamaiiteatufcere . ftnguli quo:um be
fiderant fcire e r quo ma.rle uegocio cltgere op 5« xxU
Scd oe fris fufiicienter fcictuni elt. rrij.
QX)cctlq5 tfo m piefenti egra funt co:po:.i coQ\\o(cere op$
ledctquidem fenftbus fubiacentia tmmutatione coid
cognofcuntur que i5m naturam eis infuut in magmtudnie et
colo:e et figura et numero et pofitione et moUtcia et twncKi
et caliditate et frigiditate tnffereutia, rrtij.
^^vOnipparetw<'oetvuiuerf.tUterqutdemt?tfcerc fit le
X Eftoiubus opationu aut egeflionibus aut bolorib^ut tu
mo:tbU6 ptcr naturi aut qbufdi fyov aut otbus. rmij.
Secundum vo partem ftn cerebunn quidem egre fcifpofttio
nes aut ocftpienrie fpectebus aut fenfibilium aut fantaft irttj
Icfionilxis:aut appetituum mouendi aut esefhonibtis per pa
latum *i aurcs i nares i oculos:aut fecundum Ulud t>olo:u$
t>iflfercutijs. rxv.
a% $o que f>m coi patiuntur ex kitnie fpeciebus i motu
bus frn ipfum * artertjs * auimofttatibus i puftUaniml
tatibus i feb:ibus * iufTigidatio * m coloze t>ifFcrenttjs i &o
lo:ibus qui c\rc\ ipfum 4 circ* artertas. xxvj.
aH^oquelJmeparejclpumo^ujmdigeiitia * abundan/
tia i couuerftone coloiie m no naturales tnfcolo:atio/
Iies:*adl?ucerl?t0quef\iiitfrn ^igefliouem aut nutrimen,
tum aut fupfluo:um frn &igeftiouem immutatis:fed ponde/
rtbusf m ipfum i tumo:ibus i t>olo:ibusno!i in regione epa
ctstantumfedfecunducompafTioneGquecuncft fiunt alicul
memb:o vt funt btfnie fpectcs i tufTio. rr vij.
XX* Voi ftn ventrem circ^ bigefhonem i oiexim Ipnmt
de aut tTcce obl.itionis aut fuperfluoiz egeftiontbus pec
<antibU6:fimilirer tfo* naufeisffiiigulttbns? eructuationi^
bus etvomittbu9^ipfiseo:umquevomunturfo:mia ibo
io:ibus i tumoubue i t>tfuiis. rrviij.
a3(^oque0mpecttisert?tfittJ6C tufTtbns i &olo:ibua
ribuc i er eo:um queerpuuutur t>iflrerentij8 opottet
ognojcere m p:efenti egra. XXiX.
ZegnfSalienl
BX £m tracfrcim arteriam egrifodme8 bffhfa K tufffe : « a
f>m locu t>olo:;« fputti * vocio Icfto jnnotcfcunt. xrr.
nryiftcpoztiouaUter vot>i8* tn oinmbus alrjs partibu*
Jt?e;ctumo:est>olo:ec lefione opationu$ ampliua segc
Ihouum tufferentijecognitionee erunt. jcjcjcf. /
aX cumo:ibU8 quidem p;eter nam vt in flegmonibus : % \* $>»*»»*?
mfc!?irortcl?enripil!8inrpicieiidumef!. %XX\\% \L r *r>
DCioxce vo $m quem litcumbunt locum aut con tiu u ita*
tis folutionemraut alterationes fubitas oftendut.Sol/ tf^
uitur igirur continuttafi inafione « comcftfonc:id eft coircfio
ne i fractura *i teiitiouc:altcrarur tfo fubftantia caltdttate:fri
giditatc:ftccitate a feumidttate. xxrfij.
nr\ Ocetur autem % operatio;aut leutrer aut mediocnter:
X " aut omnino non fit. rrriitj.
ax*ccwq} vero egrediuntur:(>cc quide^vt particule eo'
ramquepattuntur:l?ecverovtinipfiu8 conteuta fe/
cuudum naturam. ^ jrrjcv.
tix ofteufioncm,pp:iam vnuquodcft facfet. xxx vf
«^vUctumeftJt fcel^iufinodiomnibu^ampliusiu patig
V-/ tium locop negocio nullo l?oc in artem p:ius redtgettf
te aut tfecte afltgnantetqueadmodum igitur aliud mfctl eo«
que incipiunt perfecerunt veterce. rrr vrj.
a!5rotanttumquidcco:po:um ertllo uegocio trtfcere
opoztet cognmone8:cgrotatiuoium vo * fanandoium
ex p:efenti Amt f acultare. %x rviij.
BM quidem que funt ftgna egrotatiuotum m medio tm
fb:mam eo:um funt que fani* f egrotantibue nccidnnt
flm naturam quidem omnta fauid tnfuu t:p:eter naturam vo
egrotatmbus inquantum egrotant. xxxix.
XTtl medio tf o 1?I8 flint bedaratiua egritudinumtcjuedi
er genere er iftetia eop que funt f>m nam :fed in q?titatt
bu9auttempoiibU9pmutata:quedatfoer frieq fiitpter na$
quidemrfed mmoia feie que in egritudinib^fiunt. jcl. *
aX pzopter t>oc et tttfpofirione9 l?e co:po:um quecuqf
egrotatiua efle videntur$neutro:um fut: * fceclarattu*
*o ipfa funt figna.TPtimo quidem !?ec fanitatee t»efigiiatit. fe
cundo tf o egntudines:* fiunt eadem figna £m p:imam l>abi#
tudinem % fana * egra % ueutra. rlf.
XTl eo qdem qucd ii eriftente5 bifpofitione t?em6ftrit
ueutra: m eo to quod fu tura OccUrit egra. rlij.
K iij
Uker frcundue
r>*£cundumfoeandemranonem qaecunqj apparctifii
Xj egrotannlnis ftgna *"anitatt8:&iceut ur qutdc? fana co cjj
f u tur.un famtatem t>cnuncient:?>iccntur vo * egra mqu antuj
cgrirudmcm criftentem oftendunt:? mairfcftum cft qutdera
q uod ii vrro:uq$ funtDed iratiua:Ma;ittur ncutrafm vuuj
aliquod »icjniftcaro:um ucutroxum voce. xtitf«
/T \5&il vcro mirandum efteadem fujna tres baberc w
X*ttonc9m^t(Tcrcntibu6l?abttuduiibu9:^raua * ccra *
itcatra sici. ytitg.
B£cundum *o altcrum figmficatum quecunqj ex egr ttu/
diiubue cdualefccntibue mfunr figna sicimus ncu tra £rn
quod arbttro: * ca quc funt tn fenectute:t> ic igttur ronc oui
fub plurco cadunt intetlectue «rationcs. " xl v.
QX)ccunq3 vo ficjiia pcrfcctc fatue tufunt fub foti fano:uj
cadunt cogmrione. %\ vj.
ej£quccunq$e^otitfbu$nofuntmantfeftantia futuraj
i fanttate:ftib fola * bcc esrop cadut co$ntr6e. x\ vt j.
iDe bre quidcm ^einccps &icctur. ~ xl vtij.
13 Dture tfo egrituduns ficjnapuofUca gcurramu* : p:iua
JLLbuplici ♦o ertftente eop fcuferenna. rftjr.
Ty H5rcdu*mur piioi* quanntattbuB aut qnatitatibus auc
./Xtempozibus non ipfis ,pp:i)s foimt* pcrmutata ab b»
quc fuut fecudum uaturam. L
a£liiro:erimcibo:ummtcnf.imflUtreimflam aut que
non £m tcmpus confuetum fit. lj„
^Tf jyc non ftn confitcta* ctbo:u5 egefttone ft: pflu o:uj : fcd
Jl.rm egcihoncm cfar pauco;um:aut pturimcmwaut bu>
midojumuutbunotum. ftf.
X£a tfo * bumido:um fupcrfluomj iudtgentiasrat abui
dautia p:ctcr naturam :aut cotons.au t confiftcu tte pcr
mutatiosaut rempo:ibu9euacuatiouie. luj.
f?V Z vigttic * multug fomnug:aut itcmpow non corrfUe
VIa to ftn t>oc*o 1 ftiperfluitoauut ampltot : awt mmoit
aut cotidi :au t rrigtdi c" cuptfcentia ptcr con fuetu dmcm : quc/
admodu * ctrca vcncreojz vfum 111 mcufurata tnctm tipo>
ra cocuptfcentta:* fu do:ca plures cj opotfeatsaut paucio:e9
«ut pfgrfcia admonitionc:aut tenritibue moneriasgraaatto
mt t>ifl&Uttio marima t vaIidamienfh*uo:um etiam rctetto:
nutamptto:?autmtno:euacuatto.6ic^o «qucp cmotrof^
<l49:fcd % f m <undc cibu % potum no fimili* ct quc pw; fwrt
2?egni#alfeni
Weetattotedptirtocitfuture cgritudtnte.StmrtthT* frttclte
ctue bebetudo nonfrtt naturayaut obltuio m non cofuctie*
•ut fautaftict fomm magie^pttueifftqutdemaudttue: odo
ratue* vifut5l?cl>etioit9iiiifirmioK^ fit fimpttcifcr fcfcerc
crt quecunqj £m uaturaj Tunt.ixc quide$aucta:r>ec vero t»i
mtuuta:i>ec vo tcmpo:tbuequtbufd.im autquantttata>ue g
m utata % co:poiie tumoi * imno: * maio: factue f rubicutv
elio:autalbto: autliuidio: autuigrio: . €t eructuattouee *
lleniut.monep:*vento(ifatceplure6aut p.mcto:ce a natu^
raltbue:ftgna funt fiiture egritudtme.^ta vo s quccunq; per
naree * aurce c p.ilarum qutbue ccrcb:urn erpurg.itur quati
•ttattbue aut qualttdtibue aot temponbue pmutata:t>ec igif
omnta generie funt tof quc ftmt £m naturam. lui )•
rr\ O:fto*o «i vcutre aut ftn ftomacu* aut £m alfquod i»
vjL teftmoiuntuut in egefttonibue:aut in t>» que euommt
CurautminguntunautaliuealiqUiemedtocneDolo: fce ge>
iiere eft eo:um que ftwt pieter naturatmnoudun? vero cgro
tare tta fe iMbcntee Mcuntur. tv*
apcmjdmodum grauati caputtautt>olo:ee caput : aue
vtgtf tntceuut fcomiientce quando nondumppter ^ec
• cefucrte opationu tmpeditinf :? termtnue qutde iffe cft egrf
rudinte m talibue tnfpoftttontbue Mfcrenute. Ivf»
a:Ep:optereaadaltquideaudem btfpofmone * egram
* ueutfam Mctmu5tidr>uc * ,ppter vtgo:eui enim fcre'
tt9 factlme cp 1.15 vtete virtutie:aut e$ra etfcaut ncutra bitpo
titio fingularum cm que steta funt» Ivij.
XXavo«alta nocumctaquccunqjmintfrn fcnfuenotm
eo quod eft s magte 1 minue fcifferunt atterutruVcd to,
to gencre ptetcr nam funt:* r>ec funt egritudmu figna: qdiu
fcimenfuenntparua*n6dti5aeonfuetie vnicutqj actiomb*
impedtre fufficieutia ttcimue neutra. l viij.
rri 21lia verofunt fecunduguftus quidem quando falfe:
J JL aut amaretaut altcuiueaiteriuequiliratie mamfcft.ift*>
cft tn comeftie c bibitie omutbueuut ftue acceptione cibt fall
ua ete videtur talte. ttr.
£>-£amdumodo:3tumvo quattdo aliquando fenttmus
JO vnam qualttatej odoutut nult piefeute ado:abili: auc
affereutce plurima f Muerfa omnia vt fimilia fenrtmue : ptc>
runq;wroomuinofenfuenobiecftnullii}e:»iut fvtoue nli/
WW9 Ucet nutlo p:efenfc fctoic \x.
JLfbf r tectindue
Secttttdumattdttumtfofonitus'! ftrepttua generte toinm
que p:eter naturam funt. \xu
Q:oemadmodum et £m vifum quectmqj apparere videti
tur ante nigra et alba et rubea et ruff a 1?ec quidetn ro>
tunda:l?ec^ooblcmga:^eccittid«mgractUa:^ec^o groflfaet
p:eteruolare omnia videntur. Inj.
«Secuudum tactutn tfo quando inequalitaa quedam aut fptf
ftrudo awtgrattitae aut tentto au t ftupida aut feoleng fcifpofi
tio apparet i?m totam fcabitudinem. Irii j«
«-Y^2;aq3voet0mqualibetpartem ttndo aut tribulatio:
jJLautpunctto-autgrauitasqwandoparue qutdem fiunt
et non manete9:&ifpofittouem quidem neutram efle todarat
pzoitunciau t tf o egntudtnem futuram. Iruij
sq\ X)ecunq5^oiam egrotantibusruntftgna :f?ee quidem
ISOufanitatem fcemonftrant: l?ec tfo moxtem.Sanaqtttdem
p:io:a:alteta $o genere qwidem egratfm Ipeciem ♦o pernicio
U Dtcuntur:acdpiuntur £o vniuerfaliter qutdem bifferentte
eroperatioitttm virtuteetviciotfmtfo partem er fc>t* que
fttttt £m partein operationibus. \x v .
jfak !Oo:um genera p:iue fcicta funt.p:imum qutdem jpiinci
Iffi2ipalium:fecttitdum tfo eo:um que ab tllis uata funt : et
tertium qutdem p:op:ium fcabeutium regimen: a puncipij*
tfo qnedam fupplementa recipientium : quartwm tf o geuu*
eo:um que fcicta iunr ex fequtdem inutileeftadcognttfoneit:
fecundumaccideu6^oe.r)?i0erit:aliquado p:euotatto qtte,
ddmodumetey fupftuttatibue^ter^ieqttidem rattone co*
paiTiont8:etex fupfluitatibus tfo femper: quoniam i>igeftio>
tti9 et indigeftiois m 1>ie erut ftgna.?taq5 no ptingir no t>emd
ftrare ea femp:aut naturam fuperare materiam:aut materiaj
fuperare naturaimaut neutrumeutruV Sana igttur fctcentur
figna fuperante uatura:egra $o fuperata natura: neutra $o
inequalibus pugnie. l.rvj.
zlkauifefte quidem ^igeftionis fi^u fano:u funt. Irvij.
£tuemadmodft et indigeftioute egrop figna. \x viij.
' Y \ ^05 t>igeftione $o neq$ indtgefttone mantftfte jiudtcan/
X*tiauatureneutror::funtiteutra vero etquecuqj nunc
quide l?oc muc tf o contfariu fcedarat queadmodu Oentgrart
fcigttr.tales tf o funt et crettce fupfluitatea. \X ijc.
nim Uctum eft autemfrefeieomnibue in t>i0 que be cri>
fBJ^ fi bus quemadmodunKt &c vmufowufqj tftutte ope/
XesniSalkni
tfatione f n lilno becaufis accideutifi motbojr Wctu cft . cx efo
*rgo op3 ftn ptem oim natura (igno?: colligere. \xt
gjX go aut iam longitudmi ycee t>ic qde Hnto fce flgnw o:*
Ca tioncm:traTeo tfo ad ca que &e caufte.
Hibit fcdi tegni fcni galien t finie t>e fignto.
fuciptt libcr tertiue tegm galieni fre cauffa.
'Boniam vero -r baru^ caii
faru C[dS funt falubtes.qdnm egre:qdam neu/
tre.Tp:imu fce caufis ftnie fermo erit. tf
fpik Voim $o * fearu ipfarum l?ec qdem eon
l^feruate8funt:bectfo efffeietee fauitate*
Amt \>o i ttgnitatc % tpe pzioies ?ferua"te$ faaetib*. iif
Tl feruittbue inapiendum cft. iitj
£gu Dm igif fit no vnfi fanu cojpu* fed plura eotpo:a quem
I^.admodu£uet>eterminatuefr:0m vnuq$qjeou eritc6>
feruatiua c&quonia" eiote ca cft ad aliqd. v
•O Drfus igir ^ncipiu fcicab optima copofitionecotpie f»
X> ciedfiefl:pftdera'te6 quefunt ad t>anc falub:es.!hiuetio
nem ♦o eanim rei ipfiue uatura freraonttrat. vi
B3 eni efTe impaiTibile * immutabtle cotpue * femg manc
ret m optima copofitioettunc ntfcil mdigeret arte pftittf
<nte ipfum.&uomam veroimmuteturscomtmpiturscott
uerttf non feruane quam feabuit ex pncipio confifienttam:^
euratione £m t>oc indfgct.Scdm l?oc igif quot modie altera
tur eo:p>U6 totidem « genera ,pcuratiouu5 babebit:t>ocelt c6
feruantium cauftrum. vtf
jsrik lOe inanifc fto funt iam er \?ie que fcictn funt vt co:rigen
l$|8utia tx gettera ^ccidit enftere.^u eo vero quod veloct"
rer factuntcotrcctionee p:iuf# fimul occurrat lcfio non $(er
uatiua a fttturo malo appellata funt a medicia:fed feruatia p
fentem eonfiftentiam. viif
'Q-fcteratur igif copusa qutbufdam er neeefTitatc:*a qul
Jl bufdam uon er neceiTltatcttoco autem ex necefTitate q*
dem qbua impofTibile eft ipfum non app:orimare.m6 er nc
ceflttate vero vt flint rdiqtta.niqj femp inconttnenti fmow/
rt % eomedere * bibere * vigilare ueceiTanum eft eu iSUdij*
libertertiti*
*ero n bdhjtf Mn neceflarium eft vti.Bnde in ptiatiqUtia*
geuere cau farum circa co:pus are confict tur icirc.i fecuuduni
vcro nequacj. ije
QSotigtf e*nccdfitiifeaUeratia funtcoipue friutideiftc*
frn ,pp: wm vnuquodq) co:um aliqagcnus caufarutn
falubrium tnuentamua jc
aSf !'gi{ vnum qdcm c* ^tinente noe cierc atteru* *o cjc
motione * quute * tottue coipis * £m ptcm:tcrtiU5 v>
* '/ <r fomno « vigihje:* quartum ejc I? is que e£,crunf s rctmeni
HAify fextumexaicpafriontbus xi
BDb bte cmm olbus nccettc eft co:pu£ quodammodo M
ipont:fubc6tmetc qd<muut calefactumjaut mfrigid*'
4u:iut 1?umecratit:aut licatutaut ftn cplcjctonc eoxumaW'
9d pattietwau t ftn toti fobftantta alteratum totum. xif
£x mottone v"o * qutctc tmmoderatie vtrtfqj cuttentib^saur
calefactuuut mfrig'd w um :au t ftccatum aut {?umcctatu;:auc
(m coputattoue coy aliqd patien*. xit J
X£a Vto cx famno « vigtlia nccefle eft pati tpfum fccudfi
caudem rationem. , xtit j
J6t er t>is quc offeruntur. X v
Sut cgerunf :aut retinenf :t ejc animc pnflliontib*. xvi
Odfenta cnim t>ec:1?ec qdem manifcftc:j?cc ucro pcr mc
dia6caufaoatterautco:pU0. Xvij
£t coirumpunt falutem. x vuj
X fcnptu eft bc ^ia oibud fcparatim per fwgula in falu
bmim carum negocio. xit
£c igtf omnia nunc fcicta gencra falub:ium carum matc
. ^rie quedam funt:* cum comperentt vfu caufe funt con>
fcruanteo ? faiutem pftanrcs : peccatee $0 a contcmpcrantia
*grcconftttuuntnr. ^ xx
*~^^X*<& vcro cr boe iam manifeftu eft quod no alfas qcjcj
JLfubftattias earu que cjctra t>aa rcru^ fanaa nobts.Slia*
$o egras arbitradu eft:fed cafdem in aliqd aliqu qdem fanas:
oliqu vcro egra9 Ucue. xxi
Qrvfdo fiqdcs motione indigetcojpu* gf nnafiuj qdcni
fanU3:quiC9 #o egra:qn tfo quictc quics qdc fanarcgrii
vcro m ctbte n in potibus *i in alije omntbus. Sinfttlu cnitn
fi cotpi adducaf a cum compctcti ^tttatc *i qualitatc falubt*
fit:utbit vero mdtgett oino oblatu aut uo tin compctiti mcfu
ra % ^titatc cgnim pftitutt, ^ij
t
JLor
, Zegnf£alitnf
£V Tf?t tont fcuepfiderationcectrcafalub:c «egru.f.5iv
\Ta tae f $tttae etua quod offerf . *r rif
£t cni tcpuo velut alterit ultqd ab t>t6 terrtu inducere in \?i&
que Mcta fuut pteptumw u5 bfi frictnm eft. jcjntti
£>*?cnim tndtgct co:pue tata * talt oblattonc mantfeftum
Xj cft qm * ftn tcmpue oppo:tunu oflfcrf *£t gencratio idt^
geitrte t£po:i9 eft er eo quod fliurum eft i murabfle:* mo:ra*
|e co:pu6 indtgct ftn m ot.uionee altas alter atm:? altaa adm
uan ttu.?t aq) 116 cft qdem genere tertiu tu bts que fctcta fuut
tcmpueud Doctnnato plcrutnq? quaft tertio vrtmur «pptcr
tm que bicta eft cau fam. xx v
QiXmta aut tn t>is pftderatfouibus buab* funr atie s alic
carum falub:*u:s nuc uob^pofiru eft boc $enu8carii
rurfue repctamus ea5. xxvi
•y j Crfcctc tgif c6pofiti'i6 coipte qii fiqdem bii temparum
^L/fuerttj>nnc0 puettit vttftttemgantia laliop pfecra:t»e
qbuamodo birimuaqnietiafa mottome:* fomttt:* vigtlie:
k oblatop i egcfto:um. xrvnj
Ontfo biftempatumfuertt ccti!ien*mtitu scottmperittaa
nunui opj m$m eucratia comtpta fuerir. xx vitf
OOnflderationee tfo contemperantie tn contineute bec
quidemfunt : vtneqjregerepcrfriguomeq^fudare^i /
ptereftum. xxvt
XTH 5f mnaftjo ♦o qfi £mum tnclplt bolere co:pue:quic
fcere ftattm remediu cft. rrtr
XHl ctbte vo perfectto btgefttonis * egeftiowtf mod* 0m
quatitafem * qualttarem. xxxi /
B£htaf vo quodamo tn Ipta otexfc btfgcfttoiitftra vt pct"!
pto:e no indigear cptttatc tn obbtiouib* merttte:opu^7
ntaen? n5 rautu appertr #rum &tgcrere gofc, xxx'i \
X~5Ca9d fl&mivrquanrttate metttttr tpfa natura 111 bie q
funt iu optima copofttione i qutefcunt ftattm fcomtc
teecum non umpttue mdtgerco:pu6. xxxiiU
JEMta ete bteta vrentibus tn egeftionib^nibtl berelinqtur cfr
ca ventrc i vtinae * torfi co:pu6:bae emm egeftiones tepe//
rittanicnf oblartonum:fc6m vcrororum co:puo gfmnafio
rum mediocris <i falub:io eif teit vfus. rxniij.
»ry :<e ftinere vcro manifvftum eft quontam ab intemper^
JLcie:opo:tet omnium antme paflfionum.fctliccr ire: rnfK
tk % gaudij v* furc:te % x\xno\i»:% tnutdie :« follicttudmm , £&
Jjbcrtertms
icrmfnantenfm &ec*Tnutantco:po:aabeaqueeftftn nata
ram conftftentia. rrrv.
Q£nereo:u5 *o 0m eptcurii nullus vfti6 falub:i8.frn to
verum cpicurum cr interuall;8 tantievt m vftbu8 coi
*U9 ncQ5 tnflblutionc fenttat:* leuio: ipfc fetpfo videatur fa
ctue * meltu8 fco:mien& rrrvt
rri ^mpuetfo vfueeftqtiandopcrfcctemedtum fucritea
J JL rum queertrintccu8omntucircunft.iiitiarwq5 fuper
repletutn corpusmeq^ tndige6:neq$ fap iufrigtditumeqs fUg
calefactum:auterficcatu:aut lpumectatiitmoder.ttc.lpi $o
peccet altqiiando co:pu8 paruum efto peccatu:mcUu8 tf o eft
cakf.ieto magi8 cjp tnfrigtdato * repleto m agis cy euacuato : *
t>umectato magi9 $ crftccato co:po:e vti veuerei9 xxxvij
QX>aUtate9^o(tngulo^eoirqucMctafut eligere i\\ t>\&
que funt optime copofitiontfe : opo:tet grmntfio:um
quidem 111 quibu8 omne9 parte8 co:po:t6 p:opo:tionaliter
moueantur;vt l?ocmcmb:umqutdem non fupcr t>olcat:t>oc
«vcro minu8 coleat. rrrvitj.
^v ^ lum fo> q comedunf :autbibntrfmarteeucrata eligc/
v!a re:\>ec cni marte fut pucniettui cucratt9 naturi8. rrrtr
^tmiUtcr vero *i i\\ altjs. rl.
& tfo frn altquid ab opttma compofttione bcfictt co:pU6 116
multum verol?uic*conferuante8fanitatem caufc £m p:o
po:tionem mutabuntur. y l/.
PXuribue tfo t.i!ibu8 enftettbU8 eo:po:ibU9 f m fingu
lum genu6 fep.iratim tncendum eft. xlif
O&afi igiturpcrmutatuco:pU8tno:ganicarum^o par
tiumcouententianogfnutatumiuiplice feabent fozmi
falub:ium caufi p alteram qutdem fcruatitium ctU8 crafinul
tcr am tf eajz quc ad optim.15 taicunt. rUij.
<S>eruante8tfoeiu8crafiu tantum permutantur ab eucrau
naturacaufequantum *totiu8co:po:i8crafi8 abtlla pcrfc
ctamutatur. rliii?.
£alidio:a V>o co:po:acalidto:tbU8 indigent adtuto:tj9:frigi'
dto:a frigidio:ibtie:? ficcio:a ficcio:ibu8:bumidfo:a frumf
dto:tbU8:*fecundumcomplertonem caltdioza 1 ficcioM call
dio:fbU8*ficcto:tbu8:*|?i8p:opo:tionaUter inrdtquia tri
btt6compleriontbu8. rlv.
aZetur vcro*matertj8C4Uftrum rcctc ihnatae virtti
tc8cammfcicn8. rtvj
Zegn!5a!ienf
QBohta motto adem * mdigeti i i vigtlie « cgeftto * o&
.iiunic paffionee ficcantcotpue. xlvi j
Coutrana vcro l?ie l^umcctant. Xlvuj
«"Y^a v<o*in calefacietibue «iTrigtdoutrt^fludij* vtetur
*jLet ctbie ct potibue. jrlijc
a£ (impUciter eft t>ictre omnibue frie que fru co:p* (Unt
cognofceue aliquae matcriae et virtutee:falub:tb*cau/-
de vtetur flmtlu fimiUbue offerene qfi feruare vult co:pO"
ne crafim qualem accipit. I
£> 3 vero pmutare vult et tranfire ad melus aliud eft ge/
JO nue falub:m caruj ptrartu qdcm ftiptadfcneiequale vc
ro&iltaneabalteracrnfteucrataruet mediarumquae optt'
m le naturte couuenire Dicebamue. \i
a3Udioie em * (tccioiem crafim \\6 calide % Cxcce siete fa/
culteucrata* pfectefedquc tm eucrata crafi frtgidio:^
* l?umidio:a cptu na eiue erat calidio: * ficcio:. Uj
f^ Oc fiqdem genue carum co:rigtt innatae &ifcrafiae:alte
JL- " rum tf o piiue Mctum coferuar. lii j
aZilitao^o vtroiumq^eftmpartemediciecotrigere q>
dem ex multo ftudio paulatim traTferentee m meliue:
n5enifnbrtinetnarepeutinae immutationee feruare tfo 111
<tfdem £m ncceflariae occupationee. lui?
QDomodoigtifsfruiuftuodi ffcccierum carum pfcruite
nominamue:pueniebateiumagieeafo:(itanpmutite5
•n curante % mnata peccata couigente vocart.jQuouii tfo acl
totugenuefanitatiere(vretee?noadeae:que frufpecie funt
i\\ ea fciflfcrentiae.Ouecunq5 qdem fanoe cnftodraut feruait>
tee oes vocabimue:fiue pferuado falute aci meliue fcucat to
tam crafmr.fiuecoferuet eyiftetem a^ncipio:queciiq5^o ttf/
teriotem faciunt pfirtetiam egre. Iv
JSimtle igrf ttfcrafiam fcabetibue oibue co:pie ptibue fimili&
<ft pctir«tio:t?i(fimilem tf o &i(fimtUe. I vt
•YAOtefteuim vcteralicuicidem frtgidio:c$ opo:teateflc:
J^caputtfocaUjiiue:sindi8ereadiuto:ije#p:ije fingula*
ftutfofeoc *aliaru vnaqtiequepeautl?umidio::aut ficciot:
aut frigidioi:aut calidio::eriftee frter modu ,pp:iie fciftempe
rantietdtgeut Merie.inoigif' erercebim*eqlitatee oee (uiiuf/
modi co:pie pteemeq^ (imiliter l?umectabim*:atit ficcabim*:
aut aliqd l?o:um faciemue.2Jmpliue tfo fciccf fre l?ie in mao
cio fce faUib:tbue caufte* i vii
Itbertmiua
Ottganfcow *o caufe falulnes ftu lapfust* foeeab optf
macompofttioneadmmcem t>ifferunt3lUefiqde funt
falubteecircaplafmattonem tapfuu5.3Ue vero eoj? que cfr
ca m tguuudmc:aut numeru:aut pofitto 'em. Iviif
«^v- •mpLtfmatioiiequoo^fuitt plur*elapfti6.*emmfTgu
JLre ptto i (i alicubt itt eacuruttafaliqua cft aut cocauiti*
«iufitf 0m naturatmaut po:i conftrictio:aut onftdumuut tf>
perttasttut leuit.ts quando eft aliqd crtra p:op:um contem
f>eratttutm:p.irum qjlem \?oc p.ttienecotpus fano:umeo:po
rum appeUttionem t>abebit:HmpUu8^o sneutroj* ft tfo fit
ratu vt uOe»;ot op.tt ion t :\S egrotire videf . U*
Secundum quacittte tf o fupflgttaa % &efectue:ad c afdem fce>
clucunt MfTerentias. tr
XTl numero $o ^eftctena aut alwndane velut omtomo
r.mt vitu aut plimi &utu(niodt generi* funtwquecuqi
$ ter itSm 111 tiobw fubftintie cofiftunt. M
**y 1-liqiium $o genus p:opter vmufcuiufqs pe/ttione fim
Xxplici um ptutm tn quo % ipfe quattuo: flmt ornuee fciftfe
rentie.Tp:im;i qdem optima. Secunda tf o parurn pmutata *
3>pter fyoc fanum adfruc perficieue co:pu$ . £ertia ncutruj
quatido ampliueertranaturamfit.Ouarta vero iam egro 1
rane$plurimum. lyrf
QXJecuuqjigifpeccaummtpteefcnfignram qdem que>
,adrnodiiquecuq$&ifto:teintu*velertras 1?ec receter
nate qdem eriftctee * moUee plifmattone * fup Ugatione ad
id qd £m nam eft reuertunf :t>ure tfo % fi.cotingat ad augmen/
ru puettiretad cotrectioue no pueniuttt. tritf
syt Z quccuqj qdem cira euruitate peccauerfit % \>ec fimu
v!a Uter poffuut eoirtgt qde3 adt>uc augmetido pfVcte tf o
It5 pitt puae igif curuitatee alligatio ? qufee:magnae tf o opa
riopttum^retentiofpirit^operaf.^ta^o^ quecunqi faton
potoe aut oiificia. l.riitf
£2i %> quecuq^ qde maiota qf op5 quiee n alligatio apta na
VA t.\ eft mino: i efficere maiotee $o effictt ptee motio t\n
n!tm cft fricattone modcrata * altje^quecuqj txm funt ad (u$
ficiem fingomem trafeere ntultum. tr v
•y^v Cftcieutiu ^o ptium quecunqs qdem er Ungnw babet
KJ gener itione no impofTtbtUo eft eot? cottecttotqcuq^ \>o
cr femme patico l?abet generatione eani3 impofTibilie eft cot
reetio:eft tame p:o tyi$ altquaudo facere alta g> rinta ^te p*>
\
ZfrgmSalieni
fcenttavtjtitatem. frvl
Oiifcnium autem feoium naturaadem opcratrfr medf*
cus vcro minifter. \x vif
a}X'cuq$tfoabundat0mnumeruabt.itio eopci falutia
effcpaderidu tfo m abuspoifibile elfcfi ♦o impoffibtle
appareat trifponcrc temptare op3. tr viif
/V #dem vcro « eo:um que fccundum pofitionem peccit
I^AefUo:rectio. WX
2j&anifemurtautq*t»uo veltriapterumqs peceata pfiftere
»nt circa eandem vniquiq* ptem. \xt
g~\ lDemadmodu in t>ibete ventrem paruum ftmul * rotii
vJLdum fecunduj t>rafragma pofituimpeccauit ent m eo *
m.igmtudoiplifmatio* pofitio:fi ueroinatura frigidio::
fcuncmtdquod cfKecuudum naturam fcucere impolfibile
crt tquando autem MfTiculter refpirant rcplcto ventre pau '
ao:a * nutrientia s non tardme ereuntia offerantur bie ve!
teriu fcic. \xxi
«ryfcijs vero eufVafim in epatetMbcntit>u6p:optcrangu
JTLlham vafo:um continue factam falubtis caufa inuenrj
cftcxtemwtue&ieta. Ixrij
•Y> Cliquumigtf adl?ucgenU0vnucomuneclt omiomer6
Jt\* o:gamco? folutio cotinui&itia. \xxiii
Qt>amfb:fitaiiatiquisnonconccdet pfcctefani* inefle.
.alioquin emm effe femp paflionem fciceret:nefae6 flml
lem ee fcubitationcm pto omuiblapfum generibus futuraj.
it cuim operartoms fenfibitui tefio non t>ctermmat egrirudi''
ticrnafanttate: Jed fecundumqualitatem cuiufq? ijtfpofitio/
tuoagnofcitur tantum tuncneccifarium effcfcmpiternc paflTI
cni* irrepere fcognia rmllo optimas l^abcte operatiouee om
tte&Scd bae qu idc^ cr$o vt fubtilioi contideratio ftn fe tra>
ctatum fyabear. Irriuf
^tVD manifcftoa *o cgro6:falub:cs dru* fceineep* percur
JTLramus a bifcrafle tncipientes genere.£eterminandu cft
t gif £us l?ic q? omnee rcre me<iici p:etermittu t:quod alie qul
dem funt falub:c9 1.15 Uctc oifcrafic.Slie tfo etus que adlpue
Ht:qucmadmodum 1 f uture. tjcjc v
£>£ % feuiufmodi qdem vttime l?e cjdem m pferuitc parte
VA artts fun t: f?cc $0 m ftlub:i. ixxvi
tfMimevcroommincuritepartefola. trxvif
»T4ru vo medie fcicte m pferuite % curate. \xx vuj
libertmiur
X2fm fiqufdem factam i eriftentem egritudnicm : Incdi;'
cartopotfet. \xxit
•r v Oiidu.M vo criftctenr.futur j tfo er cifpofitiouc que eft
X Cftn :o: f nit>,pt>ibere fieri- Irrr
BJas v>o quc adfruc ffcfaturequod iam faetU5efl:q5 fu
. urumeft,pbiberefieri. \xxxi
^yiftofeibeturigtturoifpofirtoucin quauataeft ficriatv
JL<Ut r.nomuutur autem l?utufmodi tMfpofttio ciufa pie
cedene. \xxxii
H2kta vero egntudo curabif frifpofitionc a qua £ncipalf
ter que ftn n&n operatto ledtf ablat.rquam 1 ipfam &i
cimus efle egntudinie caufam. \xxx\ii
OPratioqdem vnum bfr modi1:*marimec6mune intl
tioncm.f.ei quod foluendum eft contranu.(>uiufmodi
cnimgeneriofuntoc^pficieteefalutecaufe. Irrriiij.
ficr3iu tf o ptem fuut ex fiugulie cotrariig. \xxx v
C altde igif oifpofittoni frigida eaufa contraria elfcfrigidetfo
calida % Hc in altje,ppo:tionaliter. Irrrvi
BU eni f moderatu eft oe f>ter uam moderatu vo ftri nim
necefte ert omne immederatum ab immoderato ftn cfr
trarium ad inoderatum adduci. Irrrvtf
(T\ 2(uifefhim vo cp ftn vtutem 116 ftn apparitionem calc/
5JL/. t\ciens 1 infrigtd 1119:* quecuncH fruiuftnodi alia accipi
endu cft.IDico autem ftn vtuMn quod efrentuliter 1 #p:ic *
vere eft vt otcif :ftn vo appantionem quod $m pjefente^ feti
ftim burifmodicffc vtdef.eflcuttaliter tfon6ertfteue(>uiuf>
modi:quomodo veroopseognofcerceainnegocto oefim/
plieibue farmacije Mctum eft. Irrrvflf
«r> ©tnuentionem v"ofalub:ium cty queeunqj qdem cati
Jl.fe ad lam f.KtMn egntudinem funt falub:ee:tila ratic*
^tcndum eftqua itludquodftn apparitionem &etermtnal
ab eo quod eft ftn tf tutem. Irrri*
Qttecuuqjveroeaufeadeamque adfrtie fitipfu eadern
couftderatione vtendum :? adl?uc ftn quam inuentunf
c^ritudtuum cau fe. xc
HJEruuteutmilita contingatin frumoztbue putrefacti*
acccdi fvtuem fccmonttratio 111 taltbue eft euacuatia: «
alt0ratio.2-(lteratio qutdem cft facicnecefrarepurredinc m.v
iiente fubftantw. ^uacuatio vero toram a copo:e cducen*
fubftautiam* xci
TegniSalienl
"XX^ tnctaquidcm fpeciee alterationfe bfgeftto d! quaj t
.*_/ quibufdam caufi8 contmgit facere fcieiites erim*m tlli?
i t>abcamu8 ii coguitione ita cMtop falub:ium. xcif.
£Y X)4cuatione8^opflcbot|?omi.i5cpcrclif!erecper v:t
CAttae * per rcfpirationee fim cutcm fiiiimampliue tfo per
coiurartam Detracttoncm * t>eriuatione ad alia : fruiufmodl
enim generis funt « menftr ua mouere * emozrordns apcrire
f p nare* % per palatum purgare. xtk
CT Cientee igtf * fric materiae * tf tu te» qbu8 in tepo:c * cili
•J-/rarec$tttate«modo vfU8ob!ati8euacuatio fit. rciuf
^cunduni^.iitcpartesartiainueuimusfnlulnia^fcriptac
omnium muentjo in ter apentico negoaotf m eunde^ tf o mo
dum * iii alije tribus bifcrafije. xc v.
Q'fllumomune»?ab*ute8p:eceptum efficicntej vnam/
quiQ3carum caufapopoitetabfciudere p:iu8 : femde
fic venire ad eam bifcrafiam que t\ctA eft ab illa eantudme fr
!ub:ium caufap «lueiitioncrfaauros. " rcvj
Secundum vo compofitas biferafiae er fimplicibu8 compo*'
fitio oftenditur faiubtia p:ecepta:* \?ic frabeuubwo nobi8 me
ttomew p:opo:tionale magiiitudinf fcifcrafte ad illam conuc
meii8 muenire. rcvii.
a«ut fi ita aceidat:rt bcce5qutde 5 numerie fccundum ci
lidiue ercedit aliquid ab eo quod £m naturam : fepte*
vero m ficaue eHe opoitct a filub:em caufam m talibue t>U
rpofitionibu8:fri3idio:em quidem becem numeri8:fcptC5 ve
ro feumidiotem. rcviij
Siigituripriparrtpacientiadducas 1?uiufmodi medicameV
tum mtantum frigidtue bt* I?umidiu8;inquantu5parti9pa
cientiemanifeftatioptecefTit. x £ x .
•Y»lllp:ofudo^opofitaquepatrfparte op$ confiderare
<^JL»?moiefficerefalub:e vtnocontingateroluiiu via. c.
Si igitur calidiue efle op5 modcrato non in tanto fit folum
calkliu8quantoindigctpairio:fed fupermodu5 apponaf j>/
prer pofiriouem necerrano adueiiicnte. cf
^ivofrigidiU8fitnorimpliciterop5taiitofacere tlUid friat
diu8 fed matenam medieaminie conriderarep:iU8:fi enitti
paracfeimeree eft nou perueuiet v(ty ad p:ofundum multm
contranum veroopcratur niiquando n?iflam fupcrfTcic5.Si
SnSKmf^*^® 1 * 41 P er,w,,ft,,e ^*»^ plunmom
labertertior
*Y**2f™ fiqufcJem factam * eriftentem egritudinem : fneJI?
JLcari opoitct. \xxit
B T\ Oiuium vo eriftctenr.futur i tfo er t>ifpofittotic que eft
X Eftn co:pus,pfc>ibere fierL \xxx
BJue ^o que adl?uc fic.f mare quod iam factu^ elbqS fa
. turum eft #i?ibere fieri. \xxxi
nr"\iAol?ibeturig!?urt?ifpolitlonem quanataeft fieriatv
Jbf latr.notomatur autem frutufmodi SHfpofttio caufa p:*
tefcne. \xxxif
K&cti vero cgrttudo eurabif frifpolttioneaqua £neipall
ter qtte ftn nnm operatto ledtf ablatuquam * tpfam fci
qmus efle egrttudinte caufam. \ Irrrif j
OEratioqdem vnum &frmodu:*marimec6mune intl
tionem.f.ei qttod foluendum eft contrariu.feutufmodi
cnim genens funt oes pficietes falute caufe. l.rrjiiij.
<5c6m tf o gtem funt er fingulie cdtrmis. \xxx v
JCnlide igrf ttfpofitioni frigida eauft contraria effcfrigidetfo
calida i dc in ali je #po: tioualiter. Irrr vi
B3 eiu f moderatu eft oe f>ter nam modcratu tf o ftn nam
necefle cft omne immcderatum ab immoderato ftti cb*
trarium ad moderatum add uei. Irrr vtf
dj\ &nifefhim tf o qr ftn vtutem nb ftn apparittonem cale/
Si /faciens a infrigtd m&:z quecunqj fcmtuftnodt alia accipi
cndu eft.JBuo autem £m \*tut«.m quod efTctittaltter t #p:ie *
vere eft vt *>tcir:ftn tfo appantionem quod fm p:efente5 fett
fum kuiufmodiefle videf.efleuttahter tfo 116 ertrtene l?uiuf>
modi:quomodo vero op5 cognofcerc ea in negocifr fcefim/
plicibua farmacij0 fcictum eft. Irrrviff
«T>'©inuentionem ♦ofalubnum djzquecunqjqdemcat*
Jl.fe ad iam factim egritudtnem funt fatub:ee:illa ratioc
"Vtendum eftqua tlludquodfrn apparttionem t»etermmaf
ab eo quod eft ftn tf tutem. Xxxxit
QDecuiiq^verocaufeadeamque adfrue fittpfa eadem
coufideratione vtendum:* adfcuc ftn quam inuemunf
cgritudinum cau fe. xc
H£runteiiimflita contmgatin t>umo:tbu$ pgtrefactt*
acccdt fvb:em fremonftratio tn taltbue efteuaeuatio 4 :*
dlwatio.2(lteratio qujdem cft facicnsceflarepurredinc ma>
nente fubftantia . fiuacuatio vero totam a copo:e cducen*
fo^flautwm. xd
Sm
%e$niSa\ieni
)tT^i fcictaqutdcm fpeciee alterationfe btgeftfo cft quaj t
23 quibufdam cauftscoutingit faeere fcieuteserim^in tUts
i ^abeamu* li cogumoiie ita cwfop falubzium. xcrj.
apacuationes tf o p flebotfeomiaj <i pcr cliftere i per v:t
nae i per refpirationea $m cutcm fiutmampluis tf o per
courrartam Detracttonem * fceriuattone ad alia : feuiufmodi
enim generie funt « menflr ua mouere i emo:rop d*is aperirc
9 g nare* * per palatumpurgare. xciif.
£> Cientee igtf' i l?ic matenae * tf tutes qbue in tepo:c c cjl t
j3 tare s $titate« modo vfue oblatie eiiacuatio fit. xctiif
^ecundum t>anc parrc^ artis muentmus falub:ia:* fcripta c
omiuum tnuent'0 in terapentico ncgociotfm eunde; vo mo
dum i \\\ alijs rnbue fctfcrafi je. xc v.
Q'lllumc5munel?ab*ute8p:eceptnm erTiciente3 vnam/
quiqjearum caufap opo:tet abfciudere p:iue : t»etnde
ftc venire ad eam frifcraftam que facta eft ab tlU egrttudme fat
!ub:ium caufa? inuentionc3facturoB. ycvj.
^ecundum tf o compofttas fcifcraftas ejc (lmplicibus compo '
fitio oflenditur falubna ptecepta:* l?ic feabeuttbwe nobts me
dicamen p:opo:tionale magtutudim' J?tfcrafie ad lllam conue
mens muentre. jrcvtj.
alHut ft ita accidattfi becc3 qutde^ numerte fccundum ca
lidiue ejrcedit aliquid ab eo quod £m uaturam : feptej
vero £m ftccius eflTe opottet i lalub:em caufam in tatibuo bU
fpolttiontbu9:frigidio:em quidem fcecem tuimeri6:feptc5 ve
ro l?umidto:em. xcviij.
©iigituripfiparttpacientiadducas feuiufmodi medicameV
tum intantum frtgidius fit* frumidiusanquantujpartispa
cimtte mantfejatio purceftit. jrct jr.
X*fllp:ofudotfopofttaquepatrfpartc op5 confiderare
femot efYtcere falubtc vt \\o contingat erolui itt via. c.
Si igitur calidius efTe opj modcrato non in tanto ftt folum
cahdiusquantomdigetpairiotfed fupermodu3 apponaf p/
pter pofitionem ncceflano aduenicnte. c/.
^i^ofrigidius(ttnoftmpliciterop3tautofacere ilUid frigu
diiis fed materiam medicaminid confiderarep:iU9:ft eniin
paraebimeree efl non perueniet vfqs ad p:ofundum multuj
contrartum vero operatur aliquando fpiffam fupcrficte5.£i
vero leptoneres fit:pofiibtle elt peruentre vfqj ad plunmum
p:ofundum. ctf.
JJbertcttins
t>& ta!e:fcd altetr quodd .15 gcnus cgri tu dfnfe to ttua ftt quo*
fubfti-teipfiuseftBdftiottigtf curatio ipfius tn fcuplict paft
Itoiie bupltci indiget- mtetione:c&tiiiuita?is eni folutio vnio/
tte:f ibftatie tfo perdttto generatione tndiget. crjcui.
Dictc tf ftwil paulo p:ius generatioia lntetiones. cjcjciig
a£quidemopo:tetcurarc p:iniU5 l>auc ^irpofitioncj:
seindeasgredt vntre ficut ipfa natura re^tudicat quJ
c\o igttur rcplctU3 fuerit:quodconcauum * equale vlcus ejc
tttcr:t:tiiuc alteram intentione; aftcrri opo:tet.*lfccdia cnif
tiou3car!iictirteutcJabioiumvkeri9vniri quidc; tmpouV
trileeftdtftanmm. cjcrv.
•^Y^ Irt eentione ergo ctsrattonte alia^ tnttcnirc opo:tct. *$\y
"jJL*ueiittonem tf o cr eo quod frn natumm babebtmusqd
ctrcufacereparticouenit Secunduj i^uraj £0 crat caj eo'
opcnrecure:^ocigtmrnobioe(tfacicndumaiit fi tmpolTibf
I19 eft intc!irio:aliqi)id ftmile cuticarnc5.fctlicct calofoftt fact'
cndum eft.£ritawt frutufhiodt caro Hcca fimiliop:io:i cuti*
calofa:ficcant?bus igttur 1 ftipticts fine mo:dicat5c crit opua
pfranrucsje ad cicatrifatiouea. cjcjc vj.
•SpZa^ocfiYlcustfipntredmcvcrta? iiiteiitio quiden*
TL^eft pur§are:pfrarmacu *o falubte ripticu. crjc vtjV
, 1fctaeftaurcmt>o:umin bis quefce pt>armaetj8 ma/
terra cxxvtif
|7V 2: qntdem fi flegmon 1 raflatio « fcftroffe : aut tumot
V*A enm vlcere facrtt curandu5 illa p:tu$ pcr eae quc bictc
flmt rattone&lha vcro s d inflmt altquid vlccri : curandum
cft fecuudum mfluenrtam curattonc3.Similiter vcro * (t fcif
crafiaaliquafiat£m vicerammloeum ad fcifcrafie p:tua irc
opo:tetadtuto:ta.. cjcjcjr.
JEt fce l>i6 qutdes fuffietentc r t*ictU5 eft. . cjcjq:.
H53 fd vero quod p:opter plafinationc5 venicndu m 6*
nu0cflwiplurc9t?iYrcrentiasbiuifbm:reda mamfVftif
fimop:incipiu50Mtioniponcndu5c(tquod fecudum figurc
permiitationem fit. cxxxU
£Y -JOinmigif qadbnc crefcutpofTibilee figunf plUrimap
\LA pttu coirigr.bo? tf q ctcreuerut nequacp. cjcrjci/.
XWttentio $0 vt (1 pofTtbile clt curari ad contrarium ad
duccrc v>ifto:tiouee. crjcriij.
©i tfofractura non rectc plafmata peccaucrit alicui^ mcb:i fl
gura fi ad t>uc rcccii9 po:uo c^tftat frigcrc 05 itcfiq poc pla(
xy
ZegniBalfeni
tw«rerfftftmirectc:bemdcpo;u5fien. trrriflf»
£i\ au t <i ctnpbiade cr froc genere egritu dtmi5. cxxxv f
*|X" £c quide^ a glutinofis s pinguibue J?umo«bU6 fa: vr*i
X^qutdecemde^ inrcnttonem fyabctw contraraam pap
ftoniempt>:afi8.Ca«fe vero falub:c8 riptica s mctfiua pfear*
macfea. cxxxvU
ODc tfo ejc fterco:e buro quod adljefit intefttno p:io:e q
»dem l?cbit lit &uric!c co:rectione er t>uidi6*pi%utbuS
difter ibti8:bcmde tf o euacuatione ejc acribu8. cjcirjcvijb
QVe vo €% japtdc circa vcficam eft p:cfenti qui dcm tran'
fpofttionc mdiQct.€umiotiie vcro perfectegratia pcr
incifioncm cura cft. crjcrvuj.
a3u8 tf o qttepteter natura; tn partc continctur fcumidf
tas eft curatio tn perfecta euacuatione:quctnadmodu5
in putrcdinibU8. cxxxtx*
Xjtffcmoderatatfo rcpletioidtget ltnoderata euacnatid
ncjqueadmodu cft itt fwgume ctrca. crl.
a*)ibufcuq5 vo etrca vcntre ve\u$* iteftinu * tracfeea* ar
tcria^pulmonepntrcdoaut fingui8contmctur:per
fccta euacuatione indigcnt* cxlj.
Hzlfrpuo:t8tfocibi*potU8recenti8adt>uc fm euacuo'
ttonetn colrcptto eft. crlijfc
QSceu^igtturinpulmone*tr>o:ace cotineirf:cu5 tuflV
bu8 qdc euacuatio cft % pkarmacus extenuiltib*. crlitj
QBecuq^ ^o ^ m *P nr mt vcwie aut artertae: au t I6b08fc
aut per v:ina8 aut per vetrem fcebeut euacuari:f5 p v:i
na8quidemabertenuantibu8vcl?cmentcr;pcr vcntrc^ vb
dttrat>entib«8 * aperientibu6. crlinj\
QVecvq^ igitur £m fupio:em vcntrem pcr vomitu : que>
cuncp vo $m mferio:em per fubductionc^. cxl v*
aBecunq^tfo fubcuteperinctfionemaur pcr cauteriuj
aut pfcarmaca cauftica. crlvj*
XZa vcro * quccunq^ fecudum c&auitatem naturalem*
vttntl?o:ace. crlvtjf»
alllo vo capitulo b:cuitcr me erpedta fco? qutdc q a td
to genere funt p:ctcr n$m v: ^uibufdd partib ccit&ofL
intetio curationi8 abiatio eft.Si vo ipoflibtle cft ttft fiert: tri/
fpofitio fiat ad minu6 periculof u locum. crf vtif. ,
QX)ccunq5 vcro non fu nt toto genere p:cter natura^tfed
fecundunj quantjtatcrnHnttnW fcawro fanando:unjt
Ubertertiu*
tentum faperfluf cuacuatio cft. crfrf
XTHtentio vero fanandozum ftn partcm qttfdcm aliquj
cr tpfa accipitur fcifpofitione.iplu rima vero dt paticn
tibusparticulie. cL
aDecunqs vero afpera facta ftint p:eter naturam ei que
fecundum naturam eie adduceudum eft feuttatcm:fm
C6 ; qutdem radeteetfm tracfeci arteria5 autling&i lenientej
pcr frumida rtue mozdacitate * p gluttnofa. clj.
aoecunqj vcro lenitatem pterer naturam fcabcnt ad caj
que fccund U3 naturaj cft eie ndducendmn afperttatcni
perpl^armacafuffictaitcrrupticacpcrbicuem totcntia ra/
ftjram. clij.
QPeemiqjveroempfraires* anguftattones egnrudtnc*
alia fequuntur curandum eft puus illae per eae que fcf >
«cte funt rationee. clttf.
OStenfum eftautcm in tractatu fccegritudmum fcifferet*
tia quod fce flegmombue* fcfrltrofi * inflatiombue * fic
cationibueiinmoderatt6adl?uccmcpti6figurt0 tpfo;um «fr
tinenttumco:poiU3confequunturpteruq3eaque fcicta funt
cjuemadmoduj^mtimoHbuequtbufda^ eoiujquc funt tti
ctrcuitu coxpotum. cliiij.
r^3 tfoadinuicem eop quefctctafunt amplectutrf :aliqua
XD oftcufionee babebuur variae. clv.
r^X)flrtcfetautemanirVfle vtm vuoejrcmplo faetamueofli
^3ttonem:ampliu0enimbel?!3 omutbue tn terapeuticia
ticitur Ittrerie.Subtaceat igitur in etremplo altcut influcre g'
timultitudinefangumio vtotflendauturque 0m ptejfut va
(a non magna folum:fed etti parua ptiue effugtenti vifionc:
tt plenttudtne vo nunc apparetia qucadmodu m oculte W
-detur mantfcftu5:,ppter albedine tunice oculor : conucitiene
Vo eft alia vafa mtnora I?ie que fcicta funt vafie oiftedi reple/
eamoudii v^oeaapoarere ;ppterpuitate:*pericutuflft ttTtin'
dt altqd magnu refudie cx vafie 1 eaeque tn medto fut regio
ties vacuae aut effufu? ta5 efle aliqutd paruu. d vf
*~ Biufmodt vcro pafltoniecuratiot>abebitqnfdem ceV
J, f .ftderattonem per euacuationem:aut tfo t»icamue mafti
fcftiue ex parte enacuatione : quonii paflio erat in eo quo<t
repleta eflet pare imoderate. d \ii .
nr\ Cceflarium <wte crt aut per recurrene euacuarf fupflu/
Xoomatttgipf4mpaciete^tem;rurfu9 fgttur rccurrctt
Xtgni0alfeni
*ttt per pttlftitwaut g tractum:aut g tranftnfflumiatit ftn aW
quod bo:um:aut Gm omnia. d vuj.
*¥~|£r ipfam autem que patitur ptem euocuabitttnboc qttl
Jh<dem mauifeftesfenfibiltter:&oc veroper cuapoiatio '
ite8 etteuuatum clir.
cr 3 igitur fvcrtt totu* co: pu8 plectoiicum non oponet g
JO ipfam partem pactaitem euaataretf emm carraxatiom/
bu8?iiicifionibu6fenfibilitereuacuMicrimu6 partc8 solen>
te8:attrafremu8 ptopter t>olo:e5 ampUua-.ft vero calefnaen/
tibu8 t>p afo*efm aggrcflTi ficere fuerimu6:trabemu8 p caloze
amplius in partem pacfente^ qua^ &p afozefin f.iciamu8:fi tf o
velimua recurrerecogere quod iuflutuj eftmon recipiet ple
tiumco:pu8erifteu6:ab vtraqueigiturbec opo:tet euacuo'
retotu^cotpudtanteconmariotrabcreommitoad aliae re'
gionegquodeftinflurumpacientiparti.lboc enim pacieute
repeliere 3 parte p:iu8:fcemde bp afo:efin facere aggrcdisp^
ratio: emm euacuatto quanto p matoM. dr.
•no £pdlemu6 aute a pitcienti parte fi infrigidemus * ftipti
Xt*caapponamu8:fed eqacuata ipfavafa quod repellitur
nd fctpfa attrabent.Oftenfum e(t eiitm:* boc per pfrtficarunt
virmtumo:atioiicm««tranfmittuntva(a eonfo:tata ftipti'
ci8 p&armacij8;fi igitur omne ita recurret rur fU6 bene fi t?o>
bcbitpar^, cljcj.
B£licto ve:o aliqtio fuperfluo in parte:opo:tet quidemj
figuificari t>oc conglutroofum efje aut fpitfum^ £t p:o>
pter boc compactnm eflV iudirtblubilitenpoteft igitur % noii
tale etiftens m eae que m medio funt rcgtoueo cff uttdi: tuuc
igittiriamefttempu8venireadcuacuandu5iUud p partent
pacientem fupponenttbus fupia iacenttbue parttbue apocm
fticas mfluentium virtute8. cltif.
f^V XXicuatio vero fit ma nme d £m media8 regtones fignt'
v^Afictturcontiueriahqutd percarrajtatioueefimul *i per
pfcarmaea bpapboietica. d.tii?.
££•&* quoniam &pafo:etica omnfa alidie fttnt virtutibua
JOeui6tfocrafeoseftopu8 mo:dere quando tmmodcra/
tiU8 fuerunt calida.obferuandum igitur iit ci8 ne omnia finc
tiimts calida i martme f\ in fupficte co:po:is fuerit meb:u qd
patitur:t)olebit eni5 no pap fimul patitur * mo:detur.£t oto
t>olo: p^uocat reuma:mediocnter igitur calido anodino:iit
I?i6 vtendum rftw magisfi ^omidum f\u djcinj»
X iti)
JLibcr tertfae
fW T tamen tyfficiene eft t>rafo:efin facere fn fltperficfe ff
l^non ver;erhenefit;?ppbo:etkum pl?armacum:fi vo
ca quc tn tn fuperficie funr ftne paflione omnino ectftant:in,p
fundofofitpareettacuationeindigcnevintcndere «z augerc
opoxtet fcv afo:ertci p!?armaci vtrtutem i caltdttatenmianc
fcet eutm seficttne p:tus qmd p:ofundum vcniatmcq} tame
ledet aliqutd ea que tn fuperficte funt que attingct: quoiuani
tion paffa funtataqjemm in tdipfiim vtraqjacctduut ad cali
do:um fimul a acrtouim vfum medtcammu:* qui tu fuperrt-
cte conftftentia funt:* que tn p:ofundo tiu1igetiait>anc igirur
c.c pofitione partte accipiamue ofrcnfionem. clc v.
Det>inc vo intcdam^a t>cefr altqd ad curattone. clc vj.
a3dcturauti>eefreu6pap:ipfo:um eium memb:o:urrt
tn qutbue que patiuurur ert fuperfluttae reumatie:que
dam rara * laca * mollia £m naturam funttquedam vo fptffa
f fincta i fcura. clcvijY
PTftio:a igitur factle euacuanrunaltera *o acrio:ibue tu
dtgen t euacuatouje i medtcamiuibue euacuauttbue eci
% eie que funt leptomcra:fi tfo a f m multam poftt i fttnt^pfu/
ditatcni:ampliue aut ? ma$ie iudiget fc>te:|?ec igrf rurfue oflc
fto altera efl * fubfritia pacte tie partie. cljc vtif.
:Hli a tf o a plafmattone a pofitione. clcur.
Supponatur euim f\ tta acctdat in epate ptedicta^ effe frtfpa
fittonem tn anguflia finibuii vafo:um conflrictto l?umo2lbu^
nut conglutmofie aut fptfneuut multt&ig itur p:omptuj efl
vti cibie * potibue e.ctenuantibu0:fpiflitudinem quidem p:t
tnum glutinofitatem tenuem efftcere.fecundo vero x\o\\ per
tnuifibtlee vtae i anguftae folum vt \\\ alije partibtie:fcd per
po:oe*pcrvcnaeamplaeeuacuare:ampltiTime vero funt
feeundumeparveiie:quemadmodum <i plurime finiunturs
!>eequidemtiigilbi8adbiltn:r;eeveromcr;imte ad pilarh.
Sticp iam ttbi factUimii5 m quibufcunq^ fuertnt conffrictiO'
uee euacuare p:ompte eae tr.H>enti qu tde^ in ventre p trafee
tia medtcamina quicunqs l?umo:u5 conflrictierant J5m eaeq
tncrjimiefunt venarum:ad v:inaevx> conuertentt per Inlirt
venam quecilqj frn eae que in eae fuut veuae. cl.cc.
TT Hrera veroconfideratio tn l;>iequep:edicte fimt orte >
JTLfiouibueabepatequafiapnncipto venarum rquonia*
veronon feipfum folumquemadmodum plunme animaUs
|>4rtee regere natuni cft;fed imittit fuaj virtute venis Jgtctt >
TegniSalient
lammimdlfifcifToluamueeiuo virrurem rabiocfefcapti
plafmatibus c.iluflicis:^ ipfum p lnaptum fcebilitare circj
opcrationcm * tmbccilles omitcs ven^scfrtecrc.vndc admi'
fcen opo:tct fripttcotum aliqutd pr>armaco:um in curationl
fcusetus. clrri
£> cd quonii eft in ;pfundo pieulum cft friflolut ftiptia *ta
X5 tem fi nou rcducaf* ab aliqua fubftanria lcptoncn qua"
lcaromatnm eft;melius vcro fi ipfum ftipticum pkarmacum
ftonmfifz nromartcu:mcttasentrnC>nasl?abes qtialttatcs t
^ru tce fottiu s opabttu r. clr.nl
•"Y" Cirur euacuef quod qu ide prer naturam in partc tlU>
^JLtum eft vt&abeat contepanriam l?umo:um:fecundum
ttaturarr :confidcraudu5 igttur nobi3 in r>oc nc aliquid a mi
matis qualttatc immutatum fit fcr>um crafin i d igitur ma$ia
cntfiegmaticumtnfrtgidatum effrfi vocft magts colcricum
calcfacrum eft: vt i r^anc etus t>iftempcranttam fanau tc petv
fectcfanum reitnquamustUudtfanabimustfo contranajad
ducetes qu.ilitatum:queadmodum ttt ttftemganttarum toV/
ctum cft euratiombus. ^ clrritj
Xmquatum^o vnuquodqjfactum eftealidius mtirum
infrigicytcsiraqjlpicrurruencccfTanum eftrerre cam
que 0m nam cttcrafiam c:us.quomodo enttti feiemus cjruro
ab eo q$ 0m nam eft frigidius:aut calidiusaut quado tnfrtgl
dantes cciTabtmusmon ccgucfcetesmodum ciusquc fct>um
itam caltditatis:t ta $c:i fi frigtdius factum elt catefaaam* no
cognofcetesmodtim etusque £m nam fngtditansimpofTtbi
lceflnobienccpcalc^cicdtinucnirc medicame pucntctenitc
q$ calefaaetcs ceiTare. clrrinj
QX>oniam vero 4 fcc t>is futTtacter t>tctU5 cf! tranfirc iam
tcmpus eft ad ea que £m numcrum non fcom rtaturam
fc r>abent. clxrv
•jrx Dplici *o extftete co:um birTeretia qbufcunq^ Qdc xxfi
VJ cit pttcnla opari t> ic mretio eft fcruictes vidclicct uatti
rc rmt modum que pauloantc &irim*. clxxvi
QE>ibustfo rupabundatparttculatntertoeft&anc abrcw
dere ipram aut per nouaculam:aut per ignc aur p pfcar
ntacumcauft:cum. clrrvii
t>ac i$if rone pofTibile eft ferc oia curarc:gignc *o omnia no
cft pofTibrte:vt tn ca quc t>c fcmtnc ofterum elt oSonc.drxviij
Cucdam vo « fi ea no pc fTtbile eft gtguc poiTibtlc eft t\\ J\q&
Uberttttfiie
fiKeYep:ocfc:vM'noflepfccte ablatoalteram fubftantia fnf
cuudcm locum %nffereu te ab ofle a cone:eft cni fubft.mtia quc
fit £m locum eiu6 vt quedam ciro po:oidie aut po:uo Wwcoi
die * tpe ^ccdcnte m duriue triftnutaf frn pncipium $o far*
coidoe magt'9 ctiften*. cixxix
Secu du $o quJcuq) £ tc^ £dicti nec eande fubftitia £m fpetn
ueqjfimile opari poflumu6:tertia nobie iuteno eft utuenirc
ali$ copofitionem vt in fceco:atiombu& _ cixxx
a*picl?cnon tfo mauifeftu eft qfh genua eft totu froc eojc
que £m $tu .&uitu enim cius ctrca l?oc quod fcdm 114
ruri eft appiopmquat illf :l?oc tfo quod m genere pter nattj"
ramfeparatumefttantum. clrtjcl
3n quo qde £ma intetio eft ablatio:fi tf fmpoflibilie eft ifta*
trirpofitto eft fcda mtetio vt i\\ mfufioiulujtv clttrif
Ctuecuqj tfo nb in totie ptib°:fed inptib* pnu tefcfuta fa&
nbudit ab eo qd ftn nSm n u trimeeu qde * giiatio m %?cncieli
bU6:ablatio ?o * purgatio infugabunditib*. dxjcxiti
a'Mdcnecintetio mciealtera nec fo:ma mcdicaminum
alterafrngenua. ■ cltttmj
B£d ad reliquum adtwcgenu* veniendu falub:mm catt
farum qdem quod eft cotrectiuum eo:um que p:optcr
pofttioncmiapfafunt co:po:um vtejc arct>imetra;* qn labut»
eur intdHna in ojceum. ^ cljctt v
fit aut l?oc qdem tn cotrariu et violentia teuflone aut ex iw
£Ulfi6e:f?oc tf er rantate:aut et ruptura cotmeti*. clrjct vf
3taq$curatio qde feuic er ptraria teftone % m ?trariu tpulfi'
one bnic tf o fi fiat folidu ejc eo cotiiiee. clrx.tvij
£x qb* #0 facultatib^aliqs ea que funt £m ptem iuuciua t per
terapentice facultotis fceciaratu eft negociu. clrttvii j
Demde $0 Sicedu eft bc ei9 quecucg £m p:io:e o:a tion e acci »
piebamu6: vocit aiit ea ftferuatiue. dtttijc
JCripler vo eft a bo? ^m gen^ t>ifferctia.0ma qde pfvcte faui
^oiBifcdaimpfvctc.Scrtia^oegrotitis.pumuigifgcii^jc.rii
falub:i negocio ^uplct etifte^ vt j}U6 bictxufrn ^o e.t pfcrua^
tiuo:tertiii^oetterapetitico. cxc
3n bumonb^o matime l?ct pfiftetid oe t>oc Qenus. cxci
arooneqsglutinofoe opjeeneqj fpiftoenec aquofoe*.
ncq$ multo6:neq5calido6 ipli^ncq^ frigido6UH:q5 mor
dacc6:neq5putrid06:neq5vencnof06. * ^ ctcij
Sugmetati vo mali t> umo:cf cau fc pftftut egrituduiu, cjcuj
Zt gnt 6abVnl
•"rrttSrtiettnf :vo aliquado c|dc ab eadc cnu f4 qae eos gev
JTn u ittpmum cft aut qn lunt tio coimt tated eo0 fibi qu t ft
<o:pue funt l? umo:c9. crciitj
^Y^Iltentio vero in &fe curationibue frnplcr cfbaitcratio
jJL* cuacuatto. crcv
^^fcteran^grfautfcigcfhab ipfoco:po:eaut aqutbufdJ
Jl. pfMrmaticm vtrtuttbu0 tn quibU6funt 1 queda^ vtrtu
te* qae vlrtue venatoium animoitum curat ad l?oc f clf nn*
pfcarmaca recipientc0. cjrcvl
aEacuauf tf fufficierer a caltdie pDarfnactje 1 purgauo
nibue % cWtenbus ftidottbufcB * vomitibu6:fccc tgttur
fro:um funt communce euacuatione6. crcvtf
# y r ^'ttop:ic *o ex loco in qno congrcgatt foerint aceipiunf
Jbrqoeadmodu in ftlubiibU8 fceclaratu eft frn terttu 1 Qr/
tu:maximenobt6&elabo:ibu0tractatib !, f quecuqj adtaccn*
alije labouolte &ifpofirtonibu0. Ctcvtif
aruaiAiif' cuim p:omptiu6 qui qdem \\\ pnus vem'0 per
ventrc:qui tf in \>i$ que £m epar pcr v:ina0:qui vero
fUnt £m totajn t>abttudine per fudo:e qtteadmodu c qui fttt
caputautperpalatuautpernareeaut per vtr.icg quitfo itt
ei?o:aci6 Utttudinibus purganf per gatrar cu tufltb* qui *o
fm reneo 1 vcfica per v:tna8. crcije
•-rjrtntipafeoo *o communto omniuj partium oftcnfto ad
jTeaquelongilTtmaftint. cc
Dcr iuatto tfo ad p:orima toca. ccl
Ozft>nia igtf quecanqjcarant l?uiufmodi t»ifpofitione9
falubzes vocanf c.iafe. ccif
Ctuemadmodum er acuentta egre. cctif
Tfleu tre tf o 1 tcqj ledentia ncc& adiuaantia. cciiQ
"v^Oteft aut altqo ea0 nectf caufa^ appcllare omnino qu*/
Jb/le0 funt multt fopl?iftaram negligctites qdcm tpfarum
rerum inuenire Mfferenrtam :in nonmubue tfb plurtmu tent
poii6 conftim c tc6. ct*
^pv 3ctu eft aut ampli* in aUie negoetf aduerftie eoa : f* fer
Vy uatiua qdem (pccics artte talte eft. ccvi
Tftefumpttua tf «enutnee in eoualefccttb^er egrinidmibud
% fenibu0 qaah'8^0 ell 1 co? bifpofitto « a qbuo cauft6 maxl
me ad td quo 0m nSm eft reuertanf. cc vtf
y*erfecte qdem in terapeuttce facaltati6 littert* bemoflratu j
tft:pcr capitula Vo fcicaf % nuuc. ccvtij»
Stphottfmi
£V$fgtf Wfrofttto eft talie bonusqdcm ert fed patJett* fe*
Jfcj gui9M cu co vitalis qut appellaf fpus * atatteuf* *o foli
diptee ficcto:e6:*#ptcreatftuteeearu&ebilio:ee *tnfirmi&
ree *,ppter l?ae totum co:pue frigtdue. cci*
a^ufe $o fahtb:ee ea que t»tcta eft cotrtgctee fctfpofitio"
nevnoqdecapitulo vtapfcfrednf quccuqsfcfecti* vc/
locem fcigeftionem Operantur.Secundum partcm vero im </
moderatte motiombue * abte « pottbue * fomnie fttnt matc
neqdemmotionunr.funtiuftenfionees fcambulatiouce c
fricationee z lauacra. cc*
aZ d multum melio:ee adt>uc fiant:.idcofueta opa pmi
latimattingat* ccti
Q3bO£ ^o i\\ $ nctpio qdej t>umidi « bii &igcfttbilce * n6
, fngtdt:po*tea tf o tnagte nu trientee. * ccjtij
•v"\Otue tfo aptue vinu dt:etatc qdem mediHm:fo:ma vc
Jif ro puru luctdum: in colo:e $o aut albu aut fub rubeul
odote vero fuaue.in guftu vero ncc aquoftt5 omntuo uee ail
quam veWmentem qualitatem oftendenemcc ftipticam : nee
«imaramuect>ulcem, # ccritj
•v^v ?c tum elt autem vt modo bitf in terapenttca facultau
UampUue fuper t>ie.
Snctpiunt apt>oiifim 3oannie fcamafccni,
3beret te oeiis fili amatifii>
me a t>euio erro:ie ^ m vta coferuetpfpertta /
tte atq$ meu vcllc t>e te mi1>t fr&ttef poflc eoce
1 1^ f^, clere:teq5 tn eode agtlem facere:fic fceftderin t«
"S, ^ai um umctumeo copleartn te.mouertt tulectto
tua fili mt q: petitione tua &e api?o:tfluis mcdictne fcrtbcdi*
jppter ntt>tl ciliud,plou$aut:hifi q: verebar ttc aliqfi faftidtree
tut frefidertj mea longanimitate velle tentarc* pfidenido co
gnofcerc.ii niic tf o $ru inde cognouerim fufficere vtdeaf.fl5_y
cumato:eenf 06 pititTimoe viroequeqifafhdiofu^ uoueri*
tfepe arguifle no egre tibt feredu cft. Cctcy tpfe piefenftfle po •
ree me femp vtilttate tua qfiuiflc:* nucp te fefifercdoplue aW
U5CoUttfre.^otpote8^l^metetuambnpM a<J
irnlttatc feruos tuop.^cce w apl?o:ifmo8qucflme fcnber«
TOfifti tuc bilecttci mido. Ccrtc ut medicina imeitfa ;t>ftmcM/
laa cft,Operart ciu tem fcmlibioa abiitf pfecta rontz foUtti ttt !
jMinomolertumeft.
3iigcniu aut nale adiuuat arte * nSm regetepriu aut cotra # ;
ria.Sbundantcr AutUtoos* peritor veteru rctegere:* fecret<t
coe tnligetcr tnfcutcre iuuat oetnfaptete sc.
; X)iw ineuie eft ad cognofcedu vircs oium tcrrc i tafcettu.Zu
' ifft ea que pali mnw in qb^oes puentut * matfe que pbamj
tcnc.&uc tf o m fcubio funt % in ab^ifletrut omitte.SUud *q>
no t*bet 1100 cSmouere ofi 111 f iptetu tnctia l?abef .
i Cuedifuntqucnovidef nobtdadplcnur6attcftari!)fed po
1 ti*credulod !?cre.?llud quippe quo medicamur fubtitte fub
Itatia eftsneg; cnt jjuoita iu erro;t6 pertculu icurrere ito pot*
frfertim in fubtiltbus. • *iv>
£*uide<htosoino fecularibua negocijs.afe.feelitijmne#igiC»
fund.tmetumcdtc r ept?tlofopl?ic:^ arttu t>octrini/u6 etfidea
<tdl?ibcda eft:* maxwne in ca vbi 0al.« 2lrift.c6co;dat:vbi fci :
fcoidit Mfftale verum ntuentf . 4^wf r f ^
gial £m fr icudug frmdu lt utrtftfo caltdu n feumidu vtutr.M* <*lV
flue^tutee tiSIce vetf puales vana ttoia feabetcs vna cacTem _2^^^;
cjue eft.f.$tua.Scd ftn &iuerfa in fubiectiemebne officia M
uerfie vocabulie nuucupauf . £omple*io nalie f m vicinitate
gde cft fepabilipuctu tn eft ifcparabilie. tguj[admodu tam vf
cia animi c$ figure co:po:is ab auts * a parentibue cadtt;? be
reditatunita quoqj mo:bu8 fciuturnus:* maxtme fi fuerit ut
jnincipali meb:o.
zflbedicina que tempameto victna efty* cft odo:irero ; fi ctlma
quoqs fiert potftt^ptimu eft. CpUtgatio cojgie gaiewn o:dP
nis nolie gfona ntta facta eft vt fubftftat.X)n eauedu cftltejc9_
ci fo:te me dtcini qu e fo: tttcr m utct ca:vt caqtKeirrn tcrtia
gte. £opler io co:pie aiati/ad figura neruipfona eft.lflo igif tc
mer.tr i° ds iit medicitta fortt quc ca t>ifibluat:g apericdo coc
pu9 in aliam complexione mutet,
2fTbedtcina ftiptica a odo:ifera.ct te mpam cto ypinqua cuftcv/
dit *i ?fo:tat ^ncipalta meb:a:c ^tue nale ^moi tibi fit fem^
vtcdu vt pfouca ttam.St cnim nam ccfo:taueris mo:bu ntf?
dicido iuuat curan.Bi ^o cam neglcxerie:? neglectam bcfi^l
ccrc pmi(rcri6:nil?tl pdcft. , L '
iBpar <t ftomacu^Jimt ppfita iter cfficatia nfo vt nutriat (icqt
Wlrumeta? $ ft acctdcuti aliquo amtferiut coplcxtone %mi^
fcpbdiifmi
lU&curftiiinJicXali^imozbi pluefrigidfc*unt moitifevip
pter ignei mot* velocitate.£tii coiyi altqd accideritmo ei t>J~
.~=^ difcft q$ noceat ^ncipaltbue mcluta q$ fi fccerte inde nodu^
^^ eri^magnfi^uuarendvidcric.XHttuaifequti coplexloneco* L
po:t9:cu igtf cozp^p«itif:^ m ajctmc £ncipalia mebia.medictnl
eZtr*c4u Hi. maxime a?e er friberc ntime negUgae. vii vj gaudeat vt odo.'
»* nv*i; fk fratu vtfu:aUdttu:q$ nonulla medicine pseft
> Jdfcedictnaru qd J * maric que faciunt m fnmmo capitte pofl
teniz* qu itur tjotmttu t>ide funt vt na ad iferiou inteta ab
«ItiiTimts mcbne attrai>cdo feufua aUeufef.Sitfrat vbi mox *
fiipualuertt i marte iu£ucipatib*mebite .Tiulli medkm
inebiu comittedu ert aliqSnifi ei qtie ad cople.r tone et*au t eje
m*w* |jte aut cx toto gtineat ad -tifitudiitt medicine nutrieti* me>
«+&«<$ b:u que mediYcma fl nutribilie quoqj fucrit vttlte eft.
jfced tcfna 5rta ad cptrariu bcpoucdum dta no £m copleri/
cnem cade. Ifnfirmis fcefecti* nulU mediciua aut ctbaria da'
d4 futit nifl ea que foctle poffit nS pati:* ;pp:ie teperameturo
in cjt ita te t qualitate ftt. ,
jfbcd^amTa pauca ttbi teneda f utntfiqttoy tuuameto fept
* i crpttts pMere poflte:totf ue ettrmulhtudi* noticiaicop:epCj ,
fibilts eOle cu per tingula voluerif fuqredo fcifcwsmLmitf! '
nplicibiuerfitatefennjubtflract^innuUo potem fidrfrftQ 1
Tfteru ;pp:ictas fcubia eft.fii \\Sc& multi oltm erpieteearb t '
trnti funt facere a,pp:ietate q$ pleriqsfaciebit ttatura.
JDfividedneftin#p:ierati9purgat6e negligatnSmque nof
tio: eft.lbumo:es in bieme na plus bifpgit i vere itu9:eftatc
«mt * autuno imn*:tuc ttaqs op3 vt medicemur qii pottor c.
Jrequftatio mo:bt in frnciptii mftuofriflblutione co:pi9;p»
ituctat t>uo:eB calefactedo:* fcifTolucdo:* wfo ?foit$(\o faltj
b:iU0 purgif $ per ft atarticu aut pcr vomitii^uo» ncutru
liuc &etrimeto fit nae.&i tii eos calefaocdo bifTolutoe ad jto
dp.nliamcluat>efluerenoptimef:q?ftttmefad qdlibet aUud
i Ingeniu recurredu eft.Caucdu efl ne ab ecritudine pualefcc'
\
iic minuedor; ^nctpaliu nieb:o:uiH?abitJte£ 111 qutp au t fer
to cltmate plua minuere fanguine erpecfit cj in fepttmo : aut
i\\ £mo:aut in fecundo:aut x\\ tertto.
2(poftema \\\ mcb:o pncjpali fiiie frclo ic nam i\\ rcgim c Mmf
3oIiW6&amafant
Meftgniftat: mariefiexco.ru.aute* fangufeeltqiS wrucd,
jEo:gaii3riterfrida*1?uidaparu tn vetre recfpmt:min*tf0
reddtit: vetrea quoq* cov plurfmu tiqdt funt:* ifirmitae biu
rurna. Calidie ent * ficcfe prtu couemh
2Jb iufirmttate furgctib* rfbarfa fibi tioctua petcttb*no ncgi t ^^u
^fuiit7edigeniicJiim^lrtatefibivtilemutitdo* ^ j ,
[Cp5.futteffirmofUute^)mttterefempmec vn$ttluafl?efce> 5^ ^i^^
Zponere* ft ipfe befpere8.Coplejcio eni co:gfe antmi afTectui < ^ .. ^«
femperfnberet. ^L/
^ngen tuiulemed^cu^uo artiafundameto adiuuat na"m: ^r
InaturaTe priu. j fcedico :u illirtcrato}? fimpltctuudolefcetm •
: tu.ruifubtacetifi vt pftini bdmfciao ^^
Op5 et egrotu be otbtte. vfi egrttudo twfci folet ti exteriotr* ^, •
b*$ iter io:ib*iiiqri:* ftn potio:e pte iudicare. *j .
I iSlOMOfoy fupbtjcadnaturnlemultiloquiu (i fapiagptenag ^T/r
v ftecteegrumterrogareperoupudentvnmienimvbimo;^ *4«/f
tffitravenasertftttraUareff. U^»~ /.•£*-
. ^ j"^TTnrmo^t^nfp velociter refpedeastoubitidua ea.
ICtrca tfirmu prtitur* faiTani qualitate n ai aflfectione puemt
y*f cogiiofcas.eatfoqueiUu nouerfeamafTcpceterieautcocupi
fcere ad memoiii reuocido laudarc Et fi licitu fit an te ocu il
I08 pfeiitawaut fe morfacile babituru conltiter ;pmittere:«
fic m eop fpe iUuaiareuon Setinas.
2tr>ultutuuiitp.ilitico9ad eog l a tcra nalc calorc a ppone:n5 ; 5*4*,*-
tfiigneu:fed adoTefcetfe pueUe.ttna medtciaru in ttmameto W^
cqunliuVz laporC^ocTbriferb 1 leut©:eligeda.-
2Hbumre ftfuetudme nqcinu ^tgflfimuJB eLjLmarime vet crS o/i^J!
iQuo huila puenietfa fit iiifTaqua s calo:e uale.3ta np eft pur ^'
gidu nifi medtdi q 116 fit loge a tempamcto.Eimedti eft.n.ne
fro:rcsea uaturareijciat:?u6mifccar. bumoub^iej cozrobo
rcita iioctuu erpelle pofl*it.Op5 crgo vt ad purgidu mterclu
&*k f oe l?umo:e8 m filftudine fibj puertaf medicina sp incjeuium
vt natura ei reciptat apte i recepti p venas t?epo:ret:tf ficccV
foitata faale intmicu fuu excludat.lhi fi ut quilitate fo:tiot
f uertt seficit n.i.ium contrariaf ei.
#nte purgattoitc ^o p aliqucfe bics buo:c9 comoucndi fiint *****;
* &trtbluedi cfi medicma cibali/*cibo mcdicinali/? fic cu pfcn/ ' <>
Ifebieiabfttnetiafuntpur^idi. ^ #
£ JBalitea 11011 ftwtt necefTaria nobfe ad refri^erandum c*s ^/ .
I Itdum.MutciIefacicndumfncjtdum.Sed^t ^iflblu^nt «fu^
*«•-
*>&UnA
^ Hpbozifmf JaDamafcenf
■M^ Awfocumt bt-riccctit:^ frumectent . Zrriaci nugna ncct (ft^
^/^ . «Hf» vt ^JMQbwt : * Oilfetrgnt i numdet. Sedpucnaadfc *
13^^ lefcenttous * fenibus * sefecna p.irum ttthdum ett nde.
jlfco:bi erteno:es vere c ert.ite riugi* runt curandi Jnterio -
resvopercotrarium^ouuerpenuru quatit.uiB vel qoa
Kt.iris non ntmuecp bt pleiiinidiiie niin w nafcunr. vumedtci
tnulti i.i tcmer.iru purg.inoue t>ehriquet plenimqSr~ — ~
: i 2flbcd1cm4d.1t.1fi vnctaiururauoneoequcsquerimue et'K
pulcrit l?umo:es:rcm.inet m coivo* m Ipimov mutati qu^
litate nio:bo3mdlemteuditgener.ircXo:p.ifr!a!d-i'Z J;uml ^
da oflarc itcrupe 'mlu joe bxocnti vn Wnu su^mi^ cmik
fanitati iMluliou ruut.2bo?tema m puerisami funim.i cwliA
gentu * ciutelacurandu efh;ieq$ent mtro:rum vloteitra- mc
dicfn.1 rcdig|du ne narura in modu valida cr bumotis quej
fcet 4dl?uc i ^itrice copia repfla ruccubaty .ra>o:b ido co:po
ri no fone ptrariu vel e.ide;n xnc pcft iiimwaens caEfrindfi
cftcmecontrano.
^cute egritudiiK8 plus m fcn\bi\& $ iuuenjbus timcde funt.
citiueeuim m bonii maiuuefirnuirf.abaruqppeque rccipi
utit mutat ua eojz m filitudinej frigidit iti&vji celeriue nd f3
itit.item rcuocntf.Zimende ^o runt:q: te foct* crton * m\,&
acumc egritudinigTifhncrc no por.jri sidi mo:bi m remozt/
bua wff iciliu^ m rutiio:!b f.icili^airan^;iliW«tcmpenit«
potio iuuatctufam * ptranum ciufe.
3]t mmio ejrercftio pofltoe ante ciluim paru c\e(cere/ociofo9
•ut paru ererceri op?.£abo: * erercittnfcdam t>olo/eft. vn in
co pofui noit oolent fce plurtbus mo:bis ill.iboriofi . etenim
funt ad coparationem illius libons mfi ca fcolo: mo:bi Ubo
rcm erccflerit.9uuenibu9 fpmatisemiffiojarcier frigtdtt.it*
occidit.^uuenibi^piIepiuTIpaTmuoin p:imo ffccundof
rertio * quarto climate er naturahe cilotis inopia i tempc'
ramenti defecrione cft. v ii ramtae eomm c% cilo:c * temper*
fttento conft.ire fccbet;nugi3 euenit r.tro cr mmia frigiditatr
nib quaiitttte vel qu.nitir.ire mulfipiia tempenmeti . 3>idc
rur0.indop:cuidend.ieflmcd!ciii.icilidijnma nonad vlti*
•nam fubtiliutem perducend.T.
t^rfA< / 5" q9 v , ult «Pn r PWWrerautcenrtnamMiut liiftrumeiifci fcit
[ b i««mptlluliam.iio:il>us.i.gromo:ibu8:ipoftcenaeuntit>ot
•nitum t».itiD facicitdum efl.Hd nimum t>umiditatcm in «to/
wco fubtilempuluerem Damwe.SicuiptfJCipalw membt*
Mteai
c*^:a
HpbMifm i Jotem&Tceni
fce&ctafeabenti;aut fcebilitata IKatartieu necefrariumfticrft fkw^^
<lirtercfaciam p .#buudanria ftomacfripiUulis paruiecrece' (,
tibuefeumtdis teiunoftomaco fcatie purgadaeft% t?is quf ?
biberunt fce ambulando comotiendum eft.
ffcillule veteree s fceficcate jHis $ fcenf t>umectande funt per c
•tocte in aqua calidaaOe Katarticu neceflario co.ru.comouet
£tut.l]C.annojzr aut pkirium (unt m medicina eov \\b cft tnfi ,/
ttedu g; co.ru.purget.&ufa ipfa per fe facit * feumectatio coi
po;i9 fundametn eft/piincipalia membza naliter tefecta t>a
betib^cauedu eft ne acutd medicina (cd ad vicinitate tepera/
tneti redacta acciptat.&ue fpee fi fif mixte bibite iint necefia,/
rio tancp d fepatim: vtraq^ lacertos c carn£ geuerando fuum
naturale rcddit effectu. Coualefceteo f m infirmitatc fuatfce'/
bent qde tractarimo tii ex toto gmittanf babcri ;put ante cb*
fueuerut fankOj>5 medtctna fien ad fifttudine operatis natu^
re:s ii sura nut tarcla fuerit:* no £m qd videaf luuamentum
abfqs rattone.Jlbfqs rone qdetn fallat eft.ffgertmt fidelt tne> I fcj^
dicoiu wmittedii^efttcui^erroza recti Mffcitia raras cft.Cb % -^ ;
fi plurtmoe pfuUt iii finj^o^rrore pleruq^ cadit . &pofte</ ^ ***
ma m fedibus \\b retroiftim medi'camine'cogaf.X)idediim eft
cmnenateficiatadfrifpgedum illud.* qftexpulfione tota^
vtfes pfumpferit:ertral?edu qppe eft.sed no cu fo:ti medtci' i
tta ne \\i cu eo exiens coipue eriuanfat . zHbediocriter igtf eft
ettrafeedir.eft nempe qd t?eperdif In fenib* multunvad Mffc/'
rentiatUi*q5reftauraf.SiIr*inpuerie.vie nanqj medicin^
foittoi eft natura eorum.
^nfirm* ad folitu ftatu er quo \\\ cgritudine ceciderit tatu re> ;
uoc idue cftmo aut $d temgamctu i\\ oi ftibftatta. ;
2lCutU6_qualt^tem coplextoms no notiinuis fanffous infirnn' ; S
\ tatg an graute fttatec tie \\o\\ bnppeiufimugjnftrmttyndemc^
dicim incerta queqj ftibfcquttur.reddereemm fauumaJco/
plexionemtemperamentimozbueeft ad fui faiit qualitatie
opatfonem.inam ^tue eft c^nfy motionte.
X)n iu purgado co:poze fi fo:te fit ipfum commouedu eft fot
ti medicina i itli mamfcfta.
i Biit^tliBiufirmitatibue^ptia fiert med?camina nd ingeniu:*
r ^ ad arbitriu medicifefectioni ^ipinquu cfr. y
TluUa ree fub lunari globo vel circulo pofita qnocuq^ gradu
mutef circulue vltra reuocabif :in eternum ad itlum qualito/
tie vet ^titatie tn quo fuerit m ipfo ctrcult motu-
Hpbozifmi
ffluflamcatctnaleuieefhn contemplattone* operationetf*
cnim que leuis videf grauem:que autem graute leuem:fi att*
tiue eam infpexcris comfcbeudene.Wlo igif leuiter vcl abfqj
rartontsconfideratione &eterminandum eft.Credereexperi'
s^-=- DLejito fine ratione fallar eft.
. Wulla egritudo eft que non babeat opue intcrrogari ifirmu.
" lOmni fe.calo: ertra nam efhSed tnterfo:tem c leue3 trtffert
tfmfuamam:quap*optereique"ex co.rii.ef!,fo:titer:que $o
tx co.nigra lente refiflamue opj.Cldcunq^ meb:u ftjfccpit toe
trimctualiqSfeu nali mo:bo feu quoutsejcterioti accfdcnti
116 vlteri^oii ftatui pfecte reddi pot.
) aUboibum t>iuturnum:sbefectionem memb:o:U3 bereditat
Iquidem filius:fed bifferencer aut minozem fi alter pater pa^
irentumfuentfanue.
_ JiriuUt et credendu efl ftudiofo medfco nifi etatis cpbato.
; j g«i motbo tmmirno cui* vrina V:tiie fanf fimilis fuerir.c in :
vm eadeqj qlitate pmanferit no euadet egntudtne.
2abedtcue mediocrie qualttatie cft:* ne nimte jnundum ad '
hiireFmeqj er toto afpernef opit
3u tepo:e vcris fi ex multa bumectatione fiat mutatio aerif.
cflate nafcuuf variole apoftemata frenefis a fcb:e6:nec folu/
tioue purgatiua curanf .
^ zflbulterin jertera pte coci piceraroirminam pa riet.
IKatartico t>ato pgnanti:t>eficiunt p:incipalia memb^a natt 01
£ buebiebuevitefue.
Ctuo nafcant mo:bi er bumoium qtotate vel qualttatis abu
dantia.Sifr eft ex t>efecrtone;ppterea tf medicum purgado
n exmmiedo errare contmgit.
Dlfatus 1 marimc d faliat fumus in caput celeriue cp bibit ce
reb:utn tnuat.
\&x mutatione ftellarum m lougttudinem * latitudinem vitia
fa coufuetudinee mutatur.
£x btuerfitate fpacio:uregionii:varianf quoqs coplejrionee
n ritir.nae etmi cibarta atcfi medtcte:adeo vt ea qtie fiut m.
l^afccdantiii.iiij.^ecoiuierfo^velut^erba^o^tulanawagre/
flici feu faluntica * t?omeftica t>ifferunt.
^mplaftra atq$ vngueta tfm vicmitate qualttatie coplerionie
in fifttudiue rtliue meb:i ctii apponuut.
C0.111.in ftiucnib 9 fb:tf medicina purgare no!i. £ov naq^ $rt/
uo pua : % eqltraD t?efecta.ueq3 eni co:gi colperetia funt«
3olnt6 Damafcenl
Sipoterftmedteusmedicaricumbietaatfq^ potfohe pto'
Ipera eucnienf.Si quisper multum tempusneqj vomitum
tieq5folutionemlMbuit:«euenuriUifubfto lmpetu videdti
cft ne rcftr ingcrc feftiuea
^umus iu co:po:e aliud eft $ ventofitas : « pauci uouerunt
toifcerttere,
ttrina fiinitate fignifica* 111 omui fcomine non efl equaltemcc
i\\ cgtitate nec iu qualit.itemec in ltquo:e. f
Cuiue vimaj \\6 pnoueris fanim ci 9 mediana no app:op:fo
bisvirtutemegroti.
3n conu.ilefcetibu8 apoftema fic medicare vt 110 egrediaf iti/
tus fed fo:aa no fb:titer qde:fed leniter extrafcaf .SilY quo/ r
c# in pueri6:fed in fentbus.
St fcemetia ex frigiditate * (iceitate,pcedeiis ad cereb:um in'
«uties (tt.fumum odo:iferum cm i?u ta intus $ fo:as ei ad>
bibemur* ad excitadum calo:e.ad iras quoq^ interdum pa /
cientem p:ouocamu0.
lCopqfitio c5pletionie fanitatc (tgnificas m omni l?oic 110 eft
equalismcc iiij£titatc:nec i\\ qualitatc.
/ ?Quib*in iuuetute quater in anno tfou flcbotomari pfaeW fl , ^ ^if^
doifucrit t>uiue.xl.aimo:u erut ad ter in.l.aut.lx.femel pfere J
du eft.X)Ueriue tf o ex toto tumittedum efh
Senee a.xlanno cepfyaltcd venam a.l.mediauam pofMr.bafi'
licam incidere bcfinant.
Ctui in iuuetute pfhtuti multnm:* frequcter fiitguiiie mtnu
ri fuerint poft annos.lx.calo: eojz i\\ frigidu *i ficcum conuer /
tef miaxf me fl f uerit frigide naturc
Cnftodia tftutie ^ncipalta meb:a confottat : <i a melnie ttief.
£>:incipalia f o meb:a pfo:tata tftutee quoqj vicce rcddMo
?fo:tat:<z a mo:bie fcefeudunt.
TTlati a iuuentbue ptiatibue pnctp.ilu mcb:a fo;tio:a n fatia
naturaliter frabet n econuerfo.
Stcutignisadeaquefuiitca.*.l?u.femp tntedit:ita ? mo:b*
ad feuiufinodicomplerione.
£lutaromntuabbo:retodo:e:necfapo:itam fentiut bictay.
vtcium eft co::uptc complcxiouis tllo:um.
3n omni rcgtone qbufcuncp er vette nubee .pcreari videtttr
ex tllis fyabitantium apita fumo replctur * fic co:rije nafcu
tur:* fenfusaggrauanf.
3§i quacunqjtmincia quocunq? anuo mufcufe fuperabunda
""^ as — n
apboitfmi Jo.fcamafceni
fcerttHfcptttredinee quoq$ mo:bo:om fopabondabuHt in co*
|>o:ibuel?abtto:um.
Jeiunare mejy te co:pue fceficcat:colo:e citrtnat:meIancolia
jpcrcat.necno vifttm ad fcefectu pturbat.
Sangutne mox vt exierit m aer£ c$getare:terre abudatia frefi
gnat «i $to magie ptraria* tato niagie ptrariu ptmgit.
I j0mme,puincia quelongtueeft a martremota no in mertdtS
fc* »*uin i J>teum:l?3bttanttumco:.runt(tccioza.
TTlon elt eade na tepo:ie in ot regione qu fol eft in qdrangulo
circulo qppe ex tat feic cftae*? I?peme altbi : ver quoq$ in alto
loco:s autunue m aliosad quap t>tuerfitatu fimtUtodine fctfr
tc^ ? /~ ferot:* coplejctouee:* vitta:?fuctudinee t>abttato:u.qo enint v • 1
p&fl jV : 4 *ver eft m egppto 4 eftae:in tudta f\> a l^itanteeOUIxxquaM .!r*~l
v\ r ) -. if fcfe funt fcue ^ytrncd 3 t>ue eftuc8:<z buo vera : 1 t>uo autuni'^** *]
in anno funt.vii illte fructue abundantee p:ccreant arboiea/.^^Tl
memo:iacftfubrilie:*aliabuiufmodimulta. V
■ SDeftciete virtute fceficiunt £ucipalia memb:a *i mo:bie aflftci/
unfmeqj illam fcefcndere pofiunt.
MX X>bi plurimiconcoidwt:* ro atteftar*:? e^imetu c$p:obat i/
;iud ante octiloe pone:?rio £0 ptairiunux
^ 2flbedicmarum qdam ? mar tme: que factun t i\\ fttmmo capf / <
tte poft cenam:? quaudo ttur t?o:mttum bmde fowt: vt oattt
' *<M*f ; ya fi C intenta circa tttteno:a ab altifiimie mcb:ie atrrafrendo
fenftie alleuiet.* fic viu moibue pualuerit f?oc eft obferuadu
tnajnme 111 jfocipalibue memb:ie.
Jn nullum medtcme aliqS comittendom eft mo:bum que ad
complejctonem eiue aut ejc toto:aut ex parte non ptiueaf.vel
adfimtUtudmemcfbimemb:anutrientis quemediana f\dc
f uertt nutrtbiUe quoq3 vttlie eft.
JKccipenunc fiUcariftime poltulatoea te apl?o:!fmo$ qut /
bue femper fidue permanene ftn eo:um auctontatem operst
re confidenter.2td quoe p:out potut fitdane ob tuam fcifcrc'
rtonem follictte labotaui.
Vlam te btligetem faptenttam nout p:e ota.
>^:eterea valde ceptu op^to negltgere l?o:to: p qft.me ntmi^
letificafti.€tq:lib:u£>al!eniglo:tofitmt tranfiultfii-^uiue tt>
tulu ei placutt voari metntegut :qut Itber eft vbi majnma elt
jpp:ietae medtco^um.^unc autem fceo gmtis ago:q: te ^ti
iufmodi ^mum tranfi tto:em inueni.
^jcplicmt aptwifiniUoaiwee bamafcenu
lPofcutiCo:neli}cdft
J&ftofcnlimeAicimUeextractiexUbio Cotndtj £Mme&tt
co:um omnium omattftim ivcx p:imo lib:o.
21 alimcta fenfe co2po2ibu«
v agriculftmr.fic (mmte egrig medtcuta ?:omitttt'
. z8bo:bf non cloquentia fed rcmedi js curantur «'.
Cuiue rei non eft certa cognitio:eit?8 opio certuj 1
remedtum fcabere non poteft.r>erum eft q;ipfam curandi r* *
tion^mjii^UplU0con(Vrt$erperienthi l
jfitrcreft enim m fiitigatio mo:bU3:au fitis an frigu8 nn calotr
an vigilia:aufamc8fecerit:anabi vfoiq3abundanria:an intfi
perantia Itbtdimg.
lTieq3igno:aremedicum opo:tetqucfit cgrt natura l?um<<
dum magie:an magis fiecum co:pii8 eim fit validt nerut* ait
*nfirmi:frequengvalitudo:anrara:eaq5quum eft ver^mea:
cfle foleat:an leuis b:cmo:an longa.
jQu.im par (ciewtu fit:tainen'vtilio:C3 mediaij efle fci.io ami
j[cum:$ejctraneum.
Sgnauia quidem co:pug |?ebetat:labo: aute3 firmotjiUa natti
ram feuefcentem:!?iclongnm adolefcentiam faat.
: J5i9 tn frie potiu8:$Temel cibum EiEterbom o potcft.
Concubituc neqj nimis concupifcendu$:nc<p mmia pertime
fcendugeft: raru9ercitatco:pug:freQnen8 fotuit :fctre iicet
*um non inutflemeiTcquem coipone ueq$l:ingo:: neq$ bo*
lo:fequiturideminterdiupeio:eft:noctututio::itatamen tf -
ncq; cum abusncctfkunccum vigtlia labo: fequitur.
\ ?m^alttgftomacbo:qg^nnumero magna parg vt banop j
v cft:omhefi^peneIiitrerarum cupidttobferuatto maio: eft nc
tceBartat vt quod vel co:po:ie: vel ftudij: vel loa ratio fcctra'
'fctfccurareftituat. *
j fec fromtnibus qui nocte bene concoyitmanctuto fnrget :$
i^o par«m:qutefcere t>ebet:qut non concoxit ex toto quiefcc
LteityM neq^ laboti:neq$ ex eratatt6i:n eq$ negocio fe crederey^
\ Bi lucutuahdum efttnon poft abum idWeierctfHpoft concsc
1 tionem facere opo:tet.
duem interdiu vel fcomcftica : vel cfuttta ofTicia tenncruut
feuic tepug aliquod feruaudu eft curationi co:po:i9 fui/p:t>
maco:po:t8Cura tio eftcyeratatio . que femper anrecedere
tcbct cibtim ;cjccrar4tioi?i8 autcm Pleruqi txbe t fmis eiTe W
VYveA,it mK
. cYltvi
tHtv
*&
iSU
'^>
f lofculi
dottaut certe lafTitudo:que citra laflttudincm fft.
lQtmc$ vttltg eft nimia faqetaaSepe inuttltgntmta abftinm '
tia.Sepe ftquamtemperautoef^uh^^
inefcaeft./
/£>ect}:ida menfa bono ftomacl?o nfl?tl nocet :in itnbectUo
a<cefflt.
-■ *boft ftaetatem nifeil eftageudum.
j XJbtquisefterpletusf.ialiusconcoquitfi quicquid aflupfit
fcocvo^x £pottone.iquefTigtdeiiicludittum paulifper tnuigtlat:Sciti/
>V*tt<tc I 7 d* bene t>o:mtt.
1 TTlecflexfolubiiloco in grauemmeq^er graui m falubiem
trauittu$fatistutu6eft:erfalub:ttn graqcm p:ima bpemai
cr graui in eum qut falubzis cft p:una eftare rranfirc melt^efh
; Tflcq5 vo er multa fame ntmia faaetas:neq5 ex mmia facieta
tefamecidoneaeft.
^ericlttatursquifemetoqui bte bie ribU5 incontienientef
aiTumit contra confuetudiuem.
Hleq^ er iiimio laboze fubitum oaummecp ex nimio ocio fti
bitus labo: fme graui nora cffcergo cuj quie mutare conflitf
tudtncm volet pau latim frebebtt iiflkd&^rc
tf Cmnibusfatigatisaptumeftabujfummere^eoqs feumtdo
com 'ux xti aqua: vel certa btluta potione cfle contentos.
fkdantt fr ictda PQtio ^
3llu d ciuoq j notfc opo:tet:cy cx labo:e
gni aoififima ei rcitcKctiam cu$ fudo: fe
remtferitttiuerefati<
gattsinutilis.
^r £luod eft contra conftjctudinem nocet.
f^*"' Q\\i vomerebistnmenfe vulttmeliusconfuletfi btduoeuo
muerit:cy fi poft quintumdcamn^ biej vomuerir.
Tfeurg ationeg vt in terdumnec eirarte funt:fk y j>i freq tif nfra
r ^'f ra j' /,i fitutper tcuium affenmnafTuefcitenim nonali co:pu$:* ob
— (- li. ^octnfirinum eTfn
3Dtiiumt>!lutiU9pueri9:fentbU9meirtittU0conuenit.
**f LbxtLr { ^ 11 ilu tumno P-opter celi varietatem pertculum eft m arimin
^ ( Ifrrcmevenusiioupeniiaofair^
t no non vrilie:rollerabilib: ramcn per autunum^ftate injQ/
^ tu m d fiert poteft abfti nendum»
.Vh
^
9
ComeK/aelfi
<T£jcTccmidc litno.
Htoberrimtim ver efr t t>ein>
de ab J>oc \>y emej^ericuloilo: efta9 . 2Surumnu9
longe periculofii1imu9.
£r tempeftatibuspeiTime fuur que vartant marime^: quo fit
vt autu;nnu9 plunmo9 oppnmatmam feze mendtiui9 tcni
po:ibU9calo:moctnrni9:atq5matutint9:fimul etiam vefper
time frigws eft:co:pU9 ergo dtate:* fubinde mertdiants calo
ribus relaratum fubitofrigo:ccrctpttur:fcd vteo tcmpo:c
id martme fittfic quandocunq^ etiejut uoxium eft.
£>aluberrimi fuut ferem t>ie9:melio:e9 pluutj: quaj tantum
tiebuloit.
Triamfereventu^vbfq^a mediterauet9 regtontbU9 vemcs
fetlub:t9amarisraui9ert;ncq5folum in bono tempeftatu t>&
bitu certioi valttudo eft:fcd p:to:c9 mo:bt' quoqjtf qui fncf >
dcrunt:leuiore9 fatffc* p:omptiu9 finiuntunpefflmum ergo
celum eft quod egrum recit Meo vt in td quoq5geuu9 quod
natura pctu9 efhtn J?oc ftatu falub:i9 mutatio ftt.
Xonffl9 mo:b i9 fcnectu^aciitjaadi^cctia magi9 patet.
? %ongaftat ura vt m iuuentq t ?eco:a eft: fa mat ura fenectute
<onficitur.~
£>racit e co:pu9 in firinu5:ob efU5 bebc9 e ft:
£ipienio:aliqui9*fpectofto: c colo:atto: facttw eH bona
flia fuflpecta fcabere t»eb5:que quia in eodem feabito fubfifte/
remccg vltra p:ogredipoiTunt/fere retro quafi rutna quadaj
reuoluntur:peiu9 tame 115111)5 eft vbt quis coutra confuetui
dinem emacuit s colo:e fccco:emq5 amiftt:quojiia5 m T?i9 cl ;
fuperant eftquod mo:bU9 t>emar.tm«9jjuebcfut 116 equoa?
t£fumraoibu5ftrati „ ; ¥ c
facjlejecuru9 eft altqu fe in bissque fcpc finepericulo euafit
3llc follicitarr&eF5cut (>ecnoua funt:autqut mafine curtcy
dtafuitutababuit.
IfTecp tcrrere t>eb5 eafcque eodem fcie fiiuta effcac ncc ed qui
dcm que $ui9 longto:e rcmpo:e euanuit:tamen antc alteras
qccefltonem quieutt.
t>elTimum eft fi fomnu9 ncqs noctu:neq5 interdiu accedft: id
cnim fme cottnuo fc>olo:e ee non potefheque $0 fignum mef
lum eft;fono rltra Debitu v:gen/peiufqj quo magis fe fopoi
zfo tiij
ietoi&rc
ttterdiu moctuctf eontinu.it.
);dkalietiammo:btteftimontum elt vcl?cntchter * Cfretev
fpuare.
sSansuinemfncifavenamimnouumnouefbfed nuUum pe
tie m:>:bum efle in quo uon mtttatur nouum cft.^ntercft n5
TjuiTetas nTcTtte .1 quo fanguts mtttendwemeqs qmd m co:/
poie inms gcratur:fed que virea fint.crgo fi iuuenie imbecil
lus effcaut fi multer que grau tda non cft: p irum valet : male
fangutsemtttitur :emo:itur entm vie fiquefupcrerat l?oc
tnodo erepta eft.at firmue pucr * robuftue (cnct * grawdaj
mulier valen6,tnto curantur.
^3Cenuto:ibuemagis fanguifl:plcnio:ibue magfe caro 9butt/
dattfacthue \Ucft tUi fcetractionem fangifi6fuftinent:celer^ ,
ttfqj ea ft mmtum eft pinguts affligttur.
J&atius eft anceps e.r per tr 1 au r iliumqj ntillu m.
©i motbi mio patltur:fanguini9 betracttoni tempus aptiOT
tnum eft x>ice aduerfe valitudtntd fecudus aut tertiue:fed all
quando 1 p:irno Me fanguine; mittere eft necefle.ft vebemca
fcbiis v:get in ipfo impetu eiue f.mguinem mittere Ipoinme
lugnlare eft:ergo remifTio c.rpectada:* fangumis fcetractio fe
re tuuidcnd 1 in biduum.
©atius enim cft p:imo leuare egru:&eindc,ppargare:$ flmul
omni vi effufa fo:tafle pudpitaret
£um er vcm incifa fangui0erumpitcoto:em eiu9:t>abituni
que opo:tet atteuderemam fi ie craflus : * niger eft victofu*
cxtatudeoque vtiliter effunditun ii rubet integer eft:eaqu<
tniflto alto non p:odeft:vt etiam non noceat:p:otmufque is
fappnmendu* eft.^ac^tjg^infoufdanjh^
ncm ertrafeimuscum er vena vtres non patiuntunidqs au'
jctlium vt minue vet>emena;tta magie tutummeq? vn$ peri
culofumeft:etiam(tiumediofeb:wimpetu:etiamfl in crudi
tate adt>ibcatur:ideoq5 vbi fanguinej mitti opue eft tncifa ve
tiap:ecepapericulueftt>ucpotiu8confugendum cumeo tn
tnett vt fmmus vt \>ic nullum perieulum:tta lene pfidift efle
neqjpofle ve&ementi malo:ntfi eque vet>emens aurrtium
fuccurrere.
fnitia mo:bo:up_:jroufiiin£^^
tnagtg adiuuat iabo:anrem:$ tempeftiua abftinentia*
*£>lus alimeutf eft in carne qTm^s^cTn&o; — ~~J
JS:aflica fubcrudaaluummouet:bifcocta ftringit.
CdjncKfcrM
^' E&ixrtiolfoio.
Bturarcpugnante nibilmc l
n dtcinap:cficit. 7
jdfcagig ignofcendum medico parii psoficicntt nt
acung mo:big qp in longig:(>ic tmj tneue fpaciujr
cft intw quod ii qtiod aurtitum n5 p:ofuit eger ejttinguiturs
ibi * fceltixrationitf remedioy muratiot tepug patet:adeo vt
raf o fi intcr tnttia medicug acccflit obfc queng eger iine illiti»
vitio pereanlongug tamen mo:bug cu penitug tnfedit quod
*d btfiicultate ptinet acrito par efh* acutug quo vetuftio::l$
gug auti quo recentto: faciliugcuratur.
--. Ifenourtnonopoitct^nonomntbug e$rig eadem aujrtljfci
cotuienuint.
5h acutig mo:bfg feriug eger alendug e^ieq^ nifi fc; idtmttt*
vtptimo fcempta matcria impetu frangat m logtg maturiu*
vt fuftinerc fpacium mali affccturt poflit,
jflfeultanuDteivft ab inittojtuig rccte curatug fit ?an ppcraj.
-: $okjbfimcntiaftnc vllo peficulo medetur. -
jy^mdelwir^ celertter vtfa^ A/rLpU/L
cunHccurct. ■■' / J
aivotum cft:f3 fcrc pertc nlofa ee n imium n feftinatio * v*
Iy£tagj£lct,
'xlkedicamento}?potioneg:*aluttm t»»ci nonnifiraro fcebe
rc concedi.
lEx egrt tmbcciUitatc fummu pcriculum eft.
: 5"firmugncq$nimtum petetmeqsntmium (iticrucietttlv
I pptimum m cdica mentus cft oppo mwe cibyg frqtug.
X>biq$ feruandum vt egrt vircg mcdicug tnfpiciat.
; gb viio mcdico pl urcg c urari ncn poflunt.
Scire opo:tet opttmus cibo tempug ee feb:c fmita-
gempc r cgroe fecurog a yrc c onueniflvt co:po:e tantuj n4 i
ctiam antmo labo:ent. i^
; Tjperiti medict eTF non p:otinug vt vcnit app:ebendere maun ~~ .
£cgrib:acl?tum:fedp:tmumreftdcre (>ilari vultu : perconta*
]rtc#quemadmodumfet>abeat:sftquigeiug metug cft cum
| probabili fcrmonc Icnire: wm fceinde eiug co:po:i manum
J admoucre.
; Jlbcdtcuenccfiin tenebjtgnectfacapite egri rcftdcrc fceberi
j ^J^
fed ttt loco illuftrt aduerfus eu vt oeettorsra et wlttoptyktet <
gCiim in fumo iucremeto mo:bu8 eft: vticfl itoh ante t>ii qulk *
itam mO£ita ftti antecedete fhgida aqua copiofe p:eftanda efts
vtbib.1t eti.im vltm facietatem:* cum m venter:* p:eco:diot
vltra modU5 rcpleta:fattfc|5 refigerata funt vomere oeb5:qui
demitevomitumquideexiguiuvfedipftaquafrigida tantfi
ad (acietate baw p:o medicamento vtuntur vbi vtrulibet fo
ctum eft multa vefte coopertedu8cft:s colloca*du8 vtso:mi
at:rereq5 poft loitg.15 Titij s vigilta5:poft multa facietate ; poft
infractum calo:eplenu^fomnu8venit:perquein0e8 fudot
efTudit:idq5 pftatiflimu5 aqrtltu eft:fed m I?i8tame'in quibus
p:etertfrdo:cnuUi&olo:e8muUu8fco:dio:um tumo::ni>
I?il,pl?ibe8 vel iu tl?o:ace:vel in pulmone:vel in faucibuewo
vlcu8:non fceiectio mon alui p:ofluuiu fuir.
«Sepe perrinacia iuuanti8:co:po:ig malum vincit
jduarta re.nemine^iugulat.Det^qrtana raro fiiii vere folutf.
faciliu^m ferui9:c$ luliberietpll^rbldt^piltoiuia cmrt
t?eftderctfamc:fttim:miUealia tedjajpngamcrjpacietia^ U?:o j?
ptiua \?ie fuccurntur qui facfle c ogunt urt a; qm btis tnutilia {
Ifl?ettaa£ff:7ecTne l?i quidem qui fub alio/ulifcfTex toto fibi v
teperare non poiTunt ad falutem pducuntur.
Ctiono ignobili8medic*crifippi bifcipulu8apucTantigon5
rege:amicttm qttedam note intepantie mediocriter l?y dropi
eomo:boimplieitumnegaiutpoflefanari.Cum alter medt'
CU8 epirote8pl?ilippU8 fe fanaturuj polliceretur : refpondtt
illum ad mo:bu refpicere:fe ad egri animujmeqj enim res fe
fdlitulle.n.cu fuma oiligetia non medicitantumodo:fedetiJ
regi8cuftodiretur:tamc ntaligniatJf fua fceuo:ado: bibedocg
fuam vnuam fe p:edpitauit.
<TJ&:quartolib:o. \
Tio t>ic flucrc aluu fcpc p20
V valttudme cft:atq5 et plttribu8:bu fc. abftt: * itnt
fepttmuoteid coquiefcanpurgajf.n.co^pus:* qd
i ntus lefup erat vtiliter erTundif.Dtp fpaciu piculofuj e.tter
dum.u.f o:mina:ac feb:icula8 ejrcitat: virefcp ccfHmit.interdtJ
euenit vt Muru8 t?iu ncglectti8 curari oifTicilme ftt.
zfcedtcametis vti nift m velpemetibue maUe fuguacuu cftV
Comclicctti
ft: quinto Irtno.
^tbus Mticnlomm ©olo*,
cmistepo:ibusreuertitunl?09;ante:* curio> s
fo victu cauere opottettne inutiiis ma co:po^ (
ri fupcrfit:* creb:iore vomitu.
Cum omnia fere medtcameta ftomacfru ledats
tion fmt&ufa afcleptades ad ipfius victus ronem potius oiti
necuramtranftulit.Eerum vttlludtnplertfq5mo:bi6 uttii*
efhfic multa adinodum co:po:ibus noftne tnctdere eoufueus
runt que fine medicamette ad fanftnte pucntre no pitt .
lOti fomntteris ntfi nitnta neceiTitas v:get alienum eft:funfcn#
cx vefcemetibus medicametis <i ftomacfro alients.
*3ftenim ptudeQe bominie jpmum eum qui feruart non po?
non attinfiere.riee fnbire fpedem eius vt occifaquem fo:s ip/
fiuepererwa.&etnde vbigrauis metus eft ftne certa tii fceffcav
tioe tdicare neceflhrijs piclitatts i\\ tMflftctli rem efle. vt fi victa »
aramalofuerittvelignowfle-.vel fefelltfl*e fe videan£cd vti>
l?ee ptudeti viro conuenitmt:ficrurfu6 I?iftrionte eft paruaj
rem attollere quo plus pftttilTe uideatur.
Bubia fpes certa &efperattone eft potior.
ftrpliciunt flofctjlaro:nelif.
^H-» ' oyr+rJ-.
fiKipit tufiuridn; 1? j-pocratfe.
i-£fto: apolinem? efcula"
pium bigmeq* •; pannaciem efculapij filus : *
t>eo6 « t>ea8 omne&me c$ in me erit * $ tngeni
um meu vntebtt:l?cc omma obferuaturu$:que
l?oc iureiurido stqs fcis tabulis continenf :tri'
buturu mc pccpto:i meo a quo fcanc arte fum edoct* no ml'
tuifcpparctiaquo fumgemtus: vitam cumeocommunici/
turutmrce omnes:qua9 ilii neceflanaserte mtelltgi p;o virl
bus mcis fubminiftraturum.p:ogeniem eius frntru, loco 1?3
biturumtbic artem fine mercede * fiue pactiontbue cdoctup
fccepta omma libenter *i fidclttcr traditurum mete c peepto •*
rie mei liberts:ccterifq$ brtcipuliaiqui (e legtb^medictne aftri
jrerintatq^ iurati fuermraltj pterea ncmtnt.^n curidis egro
tiapto virtbus:* p:o tngcnio mco neceflarije rebus vfuruj:
nemtmegritudmem fcilataturum nibil pcr iuroriam factus:
ro$atum nemim Daturum.ncqs id cuiq^ confulturummeq/ {>
guanti muiieri ad interficicdum conceptum fetum potionem
pozrecturum vttara meam atqjartcm meam puram atq$in
regram feruattirum: labonuti lapilo baudquenqjercifU"
rum:fed erpcrtia efus artie boc negoctum ( pmiflurum:que'
cunq^^omum ingreflusfuero tntm taratliberandts cgrott'9
operam t?aturnm:omuem iniurtam omnem co:rupteta3 om
nc ijcitus turpitudinis.rcs etiam veneread fponte mea euitst*
tufum:(iue multelnia co:po:a curauero fiue vfntia fiue bo//
tnintslibert fiue ferui:que tnter curandum vet videro vel ao
diero vel etiam ertra curi in vita bominum cognouero qoe
reticeuda efle mtcltigam nemtni apperturum:fed iutemero,'
tam taciturnttatem feruaturum.ip>:efen0 igi? iufiurandum
tntegre atqs co:nipte feruiti mibi omnia ta in vita $ m art<
mea .pfpera fettcincfl fucced ant <i gto:ia tn eteruu %*u fit trif
gredtett *o $tq$ periuro ptraria omnia eueniit.
3ufiurandu tmi bppocratfc fmie Deo gfa*.
?mp:efl"um venetijs per Uoannem i £5:e£o:tii ^e gregort/i
fratres &\mo Ont. zfc.D.ij.Dte.wi.3uni;«
1.
?'
»*w<>
'Vl
^yc*^
/ [ „
* n ^V/»Wtn^tf
l 1 fW £f f^ ^ 1 -^ * - -^ ^* ^4y>
-^ jkfd -*± 4^m^4 ^ffejl^
*f ***** M^l^|v*i^ ^WVfc^ ^Vf^ W^^^/^/vjW^^ j
H ^v^L
7
• >1
/*in** /<s**Y f$W**« /
J/h ' *^/ "